موج نو

Film Reviews

newwave — Wed, 28 Jan 2009 18:51:18 GMT

معرفی فیلم های روز

کتاب خوان The Reader

کارگردان: استیون دالدری. فیلمنامه: دیوید هر بر اساس کتاب برنهارد شلینک. موسیقی: نیکو موهلی. مدیر فیلمبرداری: راجر دیکنز، کریس منگس. تدوین: کلر سیمپسون. طراح صحنه: بریجیت بروخ. بازیگران: راف فاینس[مایکل برگ]، کیت وینسلت[هانا اشمیتز]، دیوید کراس[مایکل برگ جوان]، ژینت هاین[بریگیت]، برونو گانز[پروفسور روئل]، سوزانه لوتر[کارلا برگ]، آلیسا ویلمز[امیلی برگ]، فلوریان بارتولومی[تامس برگ]، فردریک بکت[آنگلا برگ]، ماتیاس هابیخ[پیتر برگ]. 124 دقیقه. محصول 2008 آمریکا، آلمان. نام دیگر: Der Vorleser. نامزد اسکار بهترین فیلمبرداری-بهترین کارگردانی-بهترین فیلم-بهترین بازیگر زن نقش اصلی و بهترین فیلمنامه اقتباسی، نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری از اتحادیه فیلمبرداران آمریکا، نامزد جایزه بفتا برای بهترین فیلمبرداری-بهترین کارگردانی-بهترین فیلم-بهترین فیلمنامه اقتباسی-بهترین بازیگر زن نقش اصلی، برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل/وینسلت و نامزد 3 جایزه دیگر از مراسم منتقدان سینمایی رسانه ها، برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل/وینسلت و نامزد جایزه بهترین بازیگر تازه کار.کراس از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، برنده جایزه گولدن گلاب بهترین بازیگر زن نقش اصلی و نامزد 3 جایزه دیگر، برنده جایزه سیه را برای جوانان/کراس از مراسم انجمن منتقدان لاس وگاس، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن سال از مراسم انجمن منتقدان فیلم لندن، نامزد جایزه ساتلایت برای بهترین بازیگر زن-بهترین کارگردانی-بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه اقتباسی، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن از مراسم اتحادیه بازیگران، نامزد جایزه بهترین فیلمنامه از مراسم فیلمنامه نویسان USC.

سال 1958، آلمان پس از جنگ جهانی دوم. مایکل برگ نوجوان با هانا اشمیتز که دو برابر سن وی را دارد، برخورد کرده و در مدتی کوتاه با هم رابطه عاشقانه پیدا می کنند. کشف علاقه هانا به شنیدن قصه هایی که مایکل از روی کتاب برای وی می خواند، باعث عمیق تر شدن رابطه آن دو می شود. اما یک روز هانا محل سکونت خود را تخلیه کرده و ناپدید می شود. هشت سال بعد، مایکل دانشجوی رشته حقوق شده و استادش وی را به همراه دیگر شاگردانش برای تماشای محاکمه چند نفر از جنایت کاران جنگی نازی می برد. در دادگاه مایکل بار دیگر هانا را می بیند، ولی این بار لباس محکومان را به تن دارد. هانا که در زمان جنگ نگهبان بازداشتگاه بوده، متهم به همدستی در مرگ ده ها انسان است. همدستانش نیز برای خلاصی از مجازات های سنگین، نقش وی را در ماجرا پر رنگ تر جلوه می دهند. هانا بعد از امتناع از آزمون بررسی دست خط، اتهام را پذیرفته و به زندان ابد محکوم می شود. تنها مایکل از راز او باخبر است. ولی کوششی برای نجات وی نمی کند. اما مدتی بعد بسته ای به دست هانا می رسد...

چرا باید دید؟

استیون دیوید دالدری متولد 1961 دورست، انگلستان و فارغ التحصیل دانشگاه شفیلد؛ پیشینه ای درخشان در تئاتر دارد. دو بار جایزه لارنس اولیویر را دریافت کرده و جایزه تونی را برای کارگردانی نمایشنامه An Inspector Calls جی. بی. پریستلی به دست آورده است. اما تماشاگر ایرانی او را با دومین فیلمش-ساعت ها- می شناسد. در حالی که اولین فیلمش بیلی الیوت-درباره پسر 11 ساله یک معدنچی که استعدادی شگرف در زمینه رقص دارد- نه فقط موفق شده بود در گیشه درآمدی هنگفت کسب کند، بلکه سیلی از جوایز-از جمله نامزدی اسکار- را به سوی سازنده اش سرازیر کرده بود. فیلم دومش ساعت ها به دلیل اقتباس هنرمندانه اش از کتاب دیوید کانینگهام و سه شخصیت مونث آن-از جمله ویرجینیا ولف- با تحسین منتقدان و استقبال گرم تر جشنواره ها روبرو شد و اسکاری هم برای نیکول کیدمن به ارمغان آورد. با این چنین پیشینه ای از فیلمساز کم کار و گزیده کاری چون دالدری، کتاب خوان که بر اساس کتابی مشهور به همین نام نوشته پروفسور حقوق آلمانی و قاضی مشهور برنهارد شلینک ساخته شده، بایستی پیش از دیدن نیز کنجکاوی و اشتیاق هر سینما دوستی را تحریک کند.

کتاب خوان که در سال 1995 در آلمان منتشر شد، با مسائل مختلف نسل پس از جنگ آلمان سر و کار دارد که مهم ترینش را می شود هولوکاست(همه سوزی یهودیان) دانست. اما انگشت روی مسائل ریزی می گذارد که نمی شد در فردای جنگ جهانی دوم و آغاز محاکمات جنایتکاران نازی بر زبان راند. مردان و زنانی که با حرارت و اشتیاق به دنبال عدالت بودند، قادر به درک و تحلیل دقیق و از همه مهم تر انسانی مدارک و شواهد در دسترس نبودند. عدالت شان قربانی می خواست و کتاب خوان می خواهد بگوید همان طور که هانا اشمیتز خود را قربانی شرم خویش از بی سوادی می کند، کلیت مردم آلمان نیز برای رهایی از شرم تاریخی شان در همدستی حتی خاموش با هیتلر-چیزی که یکی از دانشجویان پروفسور روئل به او می گوید- به سرعت قربانیانی یافته و همچون بز طلیقه با آنان رفتار کردند.

برگردان 32 میلیون دلاری دالدری به ما می گوید نسل بعد از جنگ به دنبال بلاگران بود. نسلی که به نوبه خود بعدها برای رهایی از شرم شخصی و تاریخی اش کوشش هایی نه چندان جدی برای رهایی وجدانش صورت داد. مایکل برگ جوان شاهد محاکمه هانا اشمیتز می شود، ولی با وجود وقوفش بر رازی که افشای آن می تواند موجب رهایی اش شود، سکوت می کند. او نیز با تفکر توده ای همراه می شود و سال ها بعد با پر کردن نوارهای کاست از کتاب های مشهور ادبیات جهان با صدای خودش و فرستادن آنها به هانا در صدد تسکین وجدان خویش برمی آید. اما او نیز به سهم خود موجب نابودی انسانی به عنوان نماینده نسلی می شود که عشق را به وی ارزانی داشته بود. هانا در زندان می میرد، ولی مایکل سرانجام از اسارت در زندان شرم خود رهایی می یابد. دخترش را که با وی رابطه گرمی ندارد، به سر مزار هانا می برد تا با وی از زنی سخن بگوید که اولین قطرات شهد عشق را به کامش ریخته بود و هیچ کس نتوانست بعدها جای او را در زندگیش پر کند. دالدری به تماشاگرش می گوید که باید قبل از اینکه دیر شود، دست به کار شد. میراث معنوی خود را بازیافت، با مایه های ننگ گذشته عاقلانه کنار آمد و منکر میراث انسانی گذشتگان که در کتاب ها برای ما به جا گذاشته اند، نشد!

کتاب خوان در کنار موضوعی چنین مهم و تاریخی که از دیدگاه یک حقوق دان برجسته روایت شده، ستایشی از کتاب و کتابخوانی است. ستایش نامه ای برای ادیسه، هکلبری فین و آنتوان چخوف و بانو با سگ ملوس اش. و با چشم پوشی از گریم نه چندان خوب کیت وینسلت، یک بازی درخشان از وی را به نمایش می گذارد که می تواند او را به جایزه اسکار برساند. کتاب خوان یکی از بهترین فیلم های فصل است که تماشای آن برای هر جویای حقیقت ضروری است. گشودن رازهای سر به مهری که خیلی ها-از جمله خود ماها- شهامت رویارویی با آن نداشتیم!

ژانر: درام، عاشقانه، مهیج، جنگی.

سایت رسمی فیلم

میلک Milk

کارگردان: گاس ون سنت. فیلمنامه: داستین لنس بلک. موسیقی: دنی الفمن. مدیر فیلمبرداری: هریس ساویدس. تدوین: الیوت گراهام. طراح صحنه: بیل گروم. بازیگران: شون پن[هاروی میلک]، امیل هیرش[کلیو جونز]، جیمز فرانکو[اسکات اسمیت]، جاش برولین[دان وایت]، ویکتور گربر[شهردار جورج ماسکونه]، دنیس اوهارا[سناتور جان بریجز]، دیه گو لونا[جک لیرا]، اشلی تمپل[دایان فینستاین]، آلیسون پیل[آن کروننبرگ]، لوکاس گرابیل[دنی نیکولتا]. 128 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نامزد اسکار بهترین طراحی لباس-بهترین کارگردانی-بهترین تدوین-بهترین موسیقی- بهترین فیلم-بهترین بازیگر نقش اصلی مرد-بهترین بازیگر نقش مکمل مرد/برولین و بهترین فیلمنامه، برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اصلی مرد-بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه از مراسم انجمن منتقدان بوستون، برنده جایزه انتخاب منتقدان برای بهترین گروه بازیگران-بهترین بازیگر نقش اصلی مرد و نامزد 6 جایزه دیگر از مراسم انجمن منتقدان فیلم رسانه ها، نامزد جایزه بهترین بازیگر-بهترین کارگردانی-بهترین موسیقی-بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه بهترین تدوین از انجمن تدوینگران آمریکا، نامزد جایزه بهترین طراحی صحنه از اتحادیه طراحان صحنه، نامزد جایزه بفتا برای بهترین فیلم-بهترین بازیگر نقش اصلی مرد-بهترین چهره پردازی و بهترین فیلمنامه، نامزد جایزه بهترین طراحی لباس از مراسم اتحادیه طراحان لباس، نامزد جایزه بهترین کارگردانی از مراسم اتحادیه کارگردانان آمریکا، نامزد جایزه گولدن گلاب بهترین بازیگر نقش اصلی مرد، نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری-بهترین فیلمنامه اول-بهترین بازیگر نقش اصلی مرد و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد/فرانکو از مراسم روحیه مستقل، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد-بهترین کارگردان و بهترین فیلم سال از مراسم انجمن منتقدان فیلم لندن، برنده جایزه بهترین بازیگر مرد از مراسم انجمن منتقدان فیلم لس آنجلس، برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد/برولین از انجمن ملی منتقدان آمریکا، برنده جایزه بهترین بازیگر مرد-بهترین فیلم- بهترین بازیگر نقش مکمل مرد/فرانکو از مراسم انجمن منتقدان نیویورک، برنده جایزه استنلی کرامر و نامزد جایزه بهترین فیلم از مراسم PGA، برنده جایزه بهترین بازیگر از جشنواره پالم اسپرینگز، نامزد جایزه ساتلایت برای بهترین بازیگر نقش اصلی مرد-بهترین کارگردانی-بهترین فیلم-بهترین موسیقی و بهترین فیلمنامه، نامزد جایزه بهترین بازیگر نقش اصلی و مکمل مرد از مراسم اتحادیه بازیگران، برنده جایزه بهترین بازیگر-بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه از مراسم انجمن منتقدان ساوث وسترن، نامزد جایزه بهترین فیلمنامه از اتحادیه نویسندگان آمریکا.

هاروی میلک، نیویورکی میانسال بعد از مهاجرت به سن فرانسیسکو تبدیل به فعال حقوق همجنس خواهان می شود. در سومین تلاش موفق می شود به عنوان یکی از اعضای شورای شهر برگزیده شود. این اولین بار در تاریخ آمریکاست که فردی همجنس خواه موفق به تصاحب شغلی دولتی در این سطح می شود.ولی یک سال بعد، او و شهردار شهر-جورج ماسکونه- مورد سوء قصد دان وایت-یکی از اعضای سابق شورای شهر- قرار گرفته و کشته می شوند...

چرا باید دید؟

هاروی برنارد میلک(1978-1930) سیاستمدار آمریکایی و اولین همجس خواه آشکاری است که در ایالت کالیفرنیا به پستی دولتی دست یافت. میلک در زمینه حقوق همجنس خواهان فعالیت بسیار کرد و تاثیری عمیق در زندگی انسان های منطقه کاستروی سن فرانسیسکو گذاشت. حتی مرگش و دادگاهی که به دنبال آن برگزار شد بر قوانین کالیفرنیا و سیاست های شهری تاثیر فراوان به جا نهاد و بدیهی است که با چنین میراث گرانسنگی باید مقالات و کتاب های متعدد درباره وی نوشته شود. ولی جز فیلم مستند دوران هاروی میلک(1984) ساخته راب اپشتاین و برنده اسکار بهترین فیلم مستند همان سال، ردپای زیادی از وی در سینما یافت نمی شود.

میلک ساخته گاس ون سنت فیلمساز همجنس خواه و مستقل و صاحب سبک سینمای آمریکا، اولین فیلم بلند سینمایی درباره زندگی شخصی و سیاسی اوست و بعید نیست با توجه به زنده بودن بسیاری از همرزمان وی در آینده فیلم های دیگری درباره زوایای دیگر زندگی و مبارزان میلک ساخته نشود. اما سخن بر سر فیلم ون سنت است که خوشحالم اعلام کنم بر خلاف بسیاری از فیلم های او که دغدغه اش همجنس خواهان بود، با عنایت دقیقتش به شعار میلک و همقطارانش، فیلمی درباره حقوق بشر و برابری است. و اگر اغراق ندانید می خواهم آن را یکی از غرور آفرین ترین و برانگیزاننده ترین فیلم های این گونه در حال شکل گیری اعلام کنم.

شاید به همین خاطر باشد که هزاران نفر پذیرفتند به رایگان در فیلم حضور یابند، چون به ایده ها و آرمان های میلک باور داشتند. چون پذیرفته بودند و ما نیز باید بپذیریم که همجنس خواهان زن یا مرد، رنگین پوستان یا زنان در برابر اتوریته حاکم مردانه مسلح به اخلاقیات کپک زده قرن ها پیش تفاوتی با یکدیگر ندارند. پس مبارزه یکی است و آن رسیدن به حقوق برابر است. گذشتن از سد بی عدالتی هایی که زیر نام خدا و دین بر همنوع تحمیل می شود.

اما حسن بزرگ فیلم ون سنت در کنار بداعت های روایی اش، توجه به زندگی شخصی هاروی میلک است. زندگی نه چندان شادی که به ترک شدنش از سوی یکی از شرکای زندگیش و مرگ دیگری منتهی می شود. با این حال هاروی در گذر از این بحران های احساسی با درایت عمل می کند. زخم خورده است، ولی می داند او به عنوان جزیی از یک حرکت موظف است تا به این راه ادامه دهد. خودآگاهی اش و انگیزه هایش قابل احترامند و تماشاگر-و حتی قانون- او را در مرگ آخرین شریک زندگیش (که از روی حسادت و به خاطر دلبستگی شدید وی به کار خودکشی می کند) مقصر نمی داند. حکایت مبارزه طولانی هاروی میلک می تواند برای هر جوینده راه حقوق برابر میان انسان ها سرمشقی بی نظیر باشد. یقین دارم هنگام تماشای صحنه خروش خیابانی همجنس خواهان در شادی پیروزی متعاقب شان شریک خواهید شد!

در یک کلام: بهترن فیلم گاس ون سنت در یک دهه گذشته!

ژانر: زندگی نامه، درام.

سایت رسمی فیلم

آقای بله/بله گو Yes Man

کارگردان: پیتون رید. فیلمنامه: نیکلاس استولر، جرد پل، اندرو ماگل بر اساس کتاب دنی والاس. موسیقی: مارک اورت، لایل ورکمن. مدیر فیلمبرداری: رابرت دی. یئومن. تدوین: کریگ آلپرت. طراح صحنه: اندرو لوز. بازیگران: جیم کری[کارل آلن]، زوئی دشانل[آلیسون]، برادلی کوپر[پیتر]، جان مایکل هیگینز[نیک]، رایس داربی[نورمن]، دنی مسترسون[رونی]، ترنس استمپ[ترنس باندلی]، مالی سیمز[استفانی]، شون اوبراین[تد]، ساشا الکساندر[لوسی]، جان کاتران جونیور[تویید]، لویس گازمن. 104 دقیقه. محصول 2008 آمریکا، استرالیا.

کارل آلن که در بخش اعتبارات یک بانک کار می کند، زندگی یکنواختی را می گذراند. کار او از بام تا شام، گفتن نه به متقاضیان وام است. در بقیه ساعت روز نیز کار دیگری غیر از نه گفتن به دعوت دوستانش برای تفریح و در نتیجه تماشای تلویزیون در منزل ندارد. کارل به تمام معنا مردی است که به همه چیز "نه" می گوید و هیچ انتظاری از زندگی ندارد. ولی وقتی بر خلاف میل و اراده اش در یک سمینار شرکت می کند، زندگی یکنواختش به هم می ریزد. چون مجری سمینار، ترنس باندلی از شرکت کنندگان می خواهد تا زندگی شان را با گفتن "بله" های بیشتر تغییر داده و بهتر کنند. کارل در آغاز به این پیشنهاد به دیده شک می نگرد، ولی مدتی خود را به روند حوادث می سپارد و بعد از مدتی کوتاه، قدرت "بله" گفتن نهفته در وجود خویش را آشکار می کند. همین اتفاق باعث می شود تا زندگیش به شکلی دور از انتظار دستخوش تغییر شود. نه فقط ترفیع شغلی می گیرد، بلکه عشق هم به زندگیش راه پیدا می کند. کارل از آقای نه به آقای بله تبدیل شده، ولی کم کم این بله گفتن ها خود تبدیل به مایه دردسرهای تازه ای می شود...

چرا باید دید؟

پیتون رید متولد 1964 رالی، کارولینای شمالی با تلویزیون دانشجویی چاپل هیل کار خود را آغاز کرد. مدتی نیز در ایستگاه رادیوی دانشگاه مجری موسیقی پاپ بود و در همین دوران شروع به ساختن ویدیوکلیپ برای گروه The Connells کرد. در سال 1990 بعد از ساختن یک فیلم کوتاه وارد تلویزیون شد و قسمت هایی از سریال هایی چون بازگشت به آینده، The Weird Al Show، Mr. Show with Bob and David، Upright Citizens Brigade، Cashmere Mafia و Grosse Pointe را کارگردانی کرد. اولین فیلم بلندش را در سال 2000 با نام Bring It On کارگردانی کرد که جایزه تماشاگران جشنواره فیلم های کودکان و نوجوانان Zlín را به دست آورد. فیلم دومش فروشی معادل 20 میلیون دلار داشت، اما سومین کارش با نام جدایی نقطه اوج موفقیت مالی کارنامه او را رقم زد و آقای بله می رود که آن را تکرار کند(تا این لحظه 65 میلیون درآمد فقط در اکران آمریکا). که اگر جنین شود، پیتون رید موقعیتی مناسب در میان کمدی سازان فعلی به دست خواهد آورد، هر چند نقدهای مثبت زیادی نیز دریافت نکرده باشد.

بگذارید به شیوه ترنس باندلی مشق شب مان را بنویسیم:

آیا با تردید به تماشای آقای بله رفتید؟ بله.

آیا دلیل این تردید بازگشت جیم کری به گونه کمدی، پس از طبع آزمایی در چند فیلم ناموفق جدی بود؟ بله.

دلیل دیگر این تردید، حضور دوباره کری پس از یک دهه در فیلمی با شخصیت محوری شبیه به دروغ گو، دروغ گو بود؟ بله.

ولی آقای بله بیشتر از آنچه تصورش را می کردید، مایه تفریح و خنده بود؟ بله.

آیا دلیل این موفقیت، جدا از طرز کمدی دیوانه وار فیلم، ایده ای بود که در زندگی واقعی به شما درباره راست گویی و دروغ گویی می داد؟ بله.

آیا فیلمنامه نویس ها فقط ایده 6 ماه متمادی بله گفتن نویسنده انگلیسی دنی والاس را گرفته و بقیه کتاب او را دور ریخته اند؟ بله.

و به جای آن فیلم را با صحنه هایی مثل پرش با بانجی توسط جیم کری و استفاده از قابلیت های صورت کش سان او پر کرده اند؟ بله.

با این حال فیلم موفق می شود گلیم خودش را به خاطر سوژه سرشار از زندگی و نوع نگاهش در کنار انتخاب بازیگر هوشمندانه اش از آب بیرون بکشد؟ بله.

آیا رایس داربی بازیگر نقش نورمن که نقش مدیر احمق سریال پرواز کنکورد را copy و در نقش مدیر بانک احمق آقای بله pasteکرده ، بامزه ترین کمدینی است که این اواخر از زلاند نو بیرون آمده؟ بله.

با وجود موفق بودن آقای بله، بعضی از شوخی هایش لوس و بی نمک شده اند؟ بله.

صحنه رابطه جیم کری با زنی مسن بیشتر از کمدی های جیم کری به صحنه ای از کتاب های چاک پالاهینوک(نویسنده باشگاه مشت زنی) شبیه تر است؟ بله.

شوخی های مربوط به عروس اینترنتی ایرانی بی تعارف نژاد پرستانه است؟ بله.

با وجود اینها، آقای بله یادآور روزهای خوش گذشته جیم کری است؟ بله.

پس با خریدن بلیط تماشای این فیلم یا دی وی دی آن به خندیدن بله بگویید!

ژانر: کمدی.

سایت رسمی فیلم

جعبۀ پاندورا Pandora'nın Kutusu

کارگردان: یشیم اوستا اوغلو. فیلمنامه: سلما کایگیسیز، یشیم اوستا اوغلو. موسیقی: ژان-پی یر ماس. مدیر فیلمبرداری: ژاک بس. تدوین: فرانک ناکاچی. طراح صحنه: اچ. اف. فارسی، الیف تاشچی اوغلو، سردار یلماز. بازیگران: دریا آلابورا، ئوول آوکیران، تایفون بادم سوی، تسیلا چلتون، عثمان سونآنت، اُنور ئونسال. 114 دقیقه. محصول 2008 ترکیه، فرانسه، آلمان، بلژیک. نام دیگر: Pandora's Box . برنده جایزه صدف طلایی و بهترین بازیگر زن/تسیلا چلتون از جشنواره سن سباستین.

دو خواهر و یک برادر که در محلات مختلف استانبول ساکن هستند، زندگی و مشکلاتی متفاوت با یکدیگر دارند. در سومین و چهارمین دهه های زندگی خود به سر می برند. به طبقات میانی جامعه تعلق دارند و ارتباط چندانی با یکدیگر ندارند. تا اینکه یک روز تلفنی از روستای زادگاه شان در منطقه غرب دریای سیاه هر سه را کنار هم گرد می آورد. مادر پیرشان نصرت خانم گم شده و ناچار هر سه نفر سراسیمه و با عجله برای یافتن مادرشان به راه می افتند. ولی در طول این سفر زخم های کهنه سر باز می کند . آنها موفق می شوند مادرشان را یافته و با خود به استانبول ببرند. ولی در آنجا درمی یابند که مادر به آلزایمر مبتلا شده است. تنها کسی که غمخوار نصرت خانم است، مراد پسر یاغی نسرین دختر بزرگ خانواده است و تصمیم دارد تا آخرین آرزوی نصرت خانم را که مردن در پای کوه های زادگاهش است، برآورده کند....

چرا باید دید؟

یشیم اوستا اوغلو به واسطه معرفی فیلم قبلی اش-در انتظار ابرها- و مصاحبه اش درباره همین فیلم در همین صفحات برای خوانندگان نامی آشناست. شناخته شده ترین و صاحب سبک ترین زن فیلمساز ترکیه که در پشت اغلب آثارش تهیه کننده ای ایرانی به نام بهروز هاشمیان[تهیه کننده سگ کشی] ایستاده است. از اوستا اوغلو فیلم های سفر به سوی خورشید و در انتظار ابرها بخت نمایش در جشنواره فجر را یافته اند و این آخری نیز قرار است امسال به نمایش در آید. دغدغه اصلی اوستا اوغلو مانند بسیاری از کارگردان های مولف ترکیه مسئله هویت است و جست و جوی آن که گاه در قالب فیلم های جاده ای ظاهر می شود. البته اوستا اوغلو مسائل سیاسی را نیز هرگز از نظر دور نمی دارد و هویت برای او از سیاست جدا نیست.

جعبۀ پاندورا چهارمین فیلم بلند اوستا اوغلو است و بر خلاف فیلم های پیشین وی در نگاه نخست درامی خانوادگی و جاده ای دیده می شود. ولی وقتی تک تک شخصیت های شکل دهنده این خانواده به دقت مورد مطالعه قرار گرفته و تصویر می شوند، خود را با حکایت انسان هایی روبرو می بینیم که سخت در تلاشند تا با جامعه مدرن پیرامون خود هماهنگ شوند و به همین دلیل مشکلات آنها، در واقع همان مشکلات جامعه پیرامون است. گرایش های واضح اوستا اوغلو در فیلم های پیشین اش این بار جای خود را به دغدغه های انسانی تر داده، البته این به آن معنا نیست که فیلم های پیشین وی از این دغدغه ها خالی بوده اند. چون نکات مشترک میان جعبۀ پاندورا و فیلم های قبلی از جمله معضل زبان و تلاش او برای نمایش موضوع های جهان شمول چون بیگانگی و تنهایی به راحتی قابل مشاهده است.

اوستا اوغلو استاد نمایش این موضوع هاست و این بار هم به شکلی چشمگیر آنها را تصویر می کند. افرادی منسوب به طبقه متوسط بدون اینکه متوجه باشند، گرفتار انزوا شده اند. و زمانی که شروع به شناخت و رویارویی با این بیگانگی و تنهایی می کند، جعبۀ پاندورا گشوده می شود...

حال باید با دردها و آلام خود کنار بیایند. زندگی این افراد با مشکلات فراوان در زمینه ارتباط و رفتار متقابل آکنده است و حالا مجبور به رویارویی با این زندگی سترون هستند. آنها درون موقعیتی آچمز دست و پا می زند. ولی ناراحت نباشید. از درون جعبه پاندورا فقط شر بیرون نیامده است و مانند امید باقیمانده در ته آن، فیلم اوستا اوغلو آدمی را به اندیشیدن و دوست داشتن دیگر انسان ها هم سوق می دهد. اما اگر قادر به رویارویی صادقانه با معضل هایتان نیستید، تماشای آن سخت خواهد بود!

* جعبه پاندورا در اساطیر یونانی به ظرف بزرگی گفته می شود که توسط پاندورا حمل می شد و حاوی تمام بیماری ها، بدبختی ها و شومی ها بود که کنجکاوی پاندورا در باز کردن جعبه سبب شد تا این بلایا دامنگیر انسان ها شود. تنها امید در جعبه باقی ماند تا تسلای نوع بشر گردد. اصطلاح جعبه پاندورا از سوی فمینیست ها نیز به کار گرفته شده و تعابیری فمینیستی هم یافته است، چون پاندورا هر چه باشد به گواه اساطیر یونان نخستین زن روز زمین بود و برای مجازات پرومته که با انسان ها دوستی می کرد از گل آفریده شده بود. اما پرومته او را نپذیرفت و پاندورا به ازدواج برادر وی در آمد.

ژانر: درام، جاده ای، رازآمیز.

سایت رسمی فیلم

دل مرکب/اینکهارت Inkheart

کارگردان: ایان سافتلی. فیلمنامه: دیوید لیندسی آبیر بر اساس داستانی از کورنلیا فانکه. موسیقی: خاویر ناوارت. مدیر فیلمبرداری: راجر پرات. تدوین: مارتین والش. طراح صحنه: جان بیرد. بازیگران: برندان فریزر[مورتیمر فولچارت]، الیزا بنت[مگی فولچارت]، پل بتانی[داست فینگر]، اندی سرکیس[کاپریکورن]، جیم برادبنت[فنوگلیو]، هلن میرن[الینور لوردان]، رافی گاورون[فرید]، سیه نا گیلروی[ترز فولچارت]، لزلی شارپ[مورتولا]، مت کینگ[کاکرل]، جمی فورمن[باستا]، جنیفر کانلی[روکسان]، مارنیکس ون دن بروک[شدو/سایه]، استیو اسپیرز[فلت نوز]،جسی کیو[نیمف/حوری]، آدام باند[شاهزاده]، ترزا سربووا[راپونزل]. 106 دقیقه. محصول 2008 آلمان، انگلستان، آمریکا. نام دیگر: Ink Heart، Tintenherz.

مگی 12 ساله مانند پدرش مورتیمر یک کتابخوان حرفه ای و صاحب توانایی شگرفی چون اوست. پدر و دختر قادرند در صورت خواندن کتاب با صدای بلند، شخصیت های آن را به دنیای واقعی بیاورند. این توانایی می تواند باعث دردسرهایی هم بشود، چون در مقابل هر شخصیتی که از کتاب ها به دنیای واقعی منتقل شود یکی نفر سر از داخل دنیای کتاب ها می آورد. تا اینکه یک روز، مورتیمر و مگی کتابی به نام دل مرکب در مغازه فروش کتاب های دست دوم پیدا می کنند که داستانی از دوران پر راز و رمز و آکنده از موجودات افسانه ای قرون وسطی را روایت می کنند. مورتیمر ابتدا یافتن کتاب را باور ندارد، چون این همان کتابی است که سال ها قبل همسر او و مادر مگی به داخل آن کشیده شده است. ولی سرانجام پیدا کردن کتاب را باور کرده و نقشه ای برای بیرون کشیدن همسرش طرح می کند. ولی نقشه هایش با دزدیده شدن مگی توسط یکی از شخصیت های سیاه دل دل مرکب به نام کاپریکورن به هم می خورد. کاپریکورن در ازای آزاد کردن مگی از مورتیمر می خواهد تا دیگر شخصیت های شرور کتاب ها و چیزهای دیگر را به دنیای واقعی بیاورد. ولی مورتیمر نه فقط خواستار آزادی و نجات همسر و دختر خود است، بلکه تصمیم دارد کاپریکورن و همه شخصیت های شرور را به میان صفحات کتاب بازگرداند...

چرا باید دید؟

ایان سافتلی متولد 1958 لندن و فارغ التحصیل کالج کوئینز کمبریج است. کارگردانی را با کار در زمینه تئاتر در دوران تحصیل آغاز کرد و ستایش ها کسب کرد. اولین فیلمش Backbeat به سال 1994 نیز ورودی چشمگیر به عالم سینما برایش رقم زد. فیلم دومش هکرها به دلیل موضوعش مورد توجه قرار گرفت، اما اقتباس اش از کتاب هنری جیمز به نام بال های کبوتر بود که او را صاحب شهرتی فراگیر کرد. اولین فیلم هالیوودیش کی-پکس نیز با موفقیت همه جانبه همراه بود. اما چهار سال بعد ساختن شاه کلید/کلید اسکلت در مایه فیلم های ترسناک باعث کم قدر شدن وی گردید و سکوتی سه ساله را هم به دنبال آورد. فیلم فعلی که در مغایرت ژانری با آثار پیشین او قرار دارد، برای نوجوانان ساخته شده و قرار است یکی از حلقه های زنجیر طولانی اقتباس از آثار ادبی این چنینی باشد. یکی مثل ارباب حلقه ها، هری پاتر و .... که توسط نویسنده ای شناخته شده و موفق به نگارش در آمده است: بانو کورنلیا کارولاین فانکه، نویسنده 51 ساله آلمانی تبار که بارها موفق به دریافت جایزه برای تالیف کتاب های کودکان شده است. مشهورترین کتاب های او سه گانه Inkworld هستند که اینکهارت (2004) اولین بخش آن به شمار می رود و تردید نداشته باشید که دو جلد بعدی به نام های اینک اسپل/طلسم مرکب(2006) و اینک دث/مرگ مرکب(2008) هم به زودی به فیلم برگردانده خواهد شد.

فیلم 30 میلیون دلاری سافتلی با وجود تغییرات زیادی که در قصه مورد اقتباس خویش داده و شخصیت هایی را هم به آن اضافه کرده، فیلمی جذاب و تماشایی است. می شود گفت افسون خویش را مدیون همان چیزی است که کتاب خوان هم وامدار آن است، یعنی لذت خواندن کتاب و زیستن در دنیایی ذهنی که نویسنده خلق کرده و خواننده آن را بازآفرینی می کند. یک ستایش نامه از کتابخوانی، آن هم در زمانه ای که اینترنت و تلویزیون مجالی برای نسل جوان باقی نگذاشته تا مطالعه کنند. فیلمی که با وجود ظاهر کمی پریشانش، نیت خوبی در پشت آن قرار دارد که آن را قابل بخشش جلوه می دهد. البته از ستایش قصه مشهور جادوگر شهر اُز که دارد تبدیل به یک سنت می شود، هم چشم پوشی نمی کند!

ایان سافتی خیلی خوب موفق می شود ژانرهایی چون اکشن را با فانتزی ترکیب و از کمدی به درامی خانوادگی گذر کند. اما برگ برنده اش صحنه های مخوف پایانی فیلم است که نمره قبولی را برایش فراهم می کند. دل مرکب/اینکهارت برای کارنامه پر افت و خیز و رنگارنگ(از نظر ژانری) او اگر زایشی تازه را تدارک نبیند، لااقل پس رفت نیز محسوب نمی شود. ساخته شدن فیلمی درباره قدرت و اهمیت تخیل و کتاب خواندن در زمانه ما شاید چیز تازه ای نباشد، اما روایت آن به گونه ای متواضعانه و دور از هری پاتر بازی نقطه قوت و تمایز آن به شمار می رود!

شما را به تماشای مجمع اکثر قهرمان قصه های کودکی تان دعوت می کنم، از راپونزل تا شنل قرمزی بگیرید تا علی بابا و میمون های پرنده و تک شاخ... رضایت کودکان، نوجوانان و حتی شما بزرگ ترهای عزیز، تضمین می شود!

ژانر: ماجرایی، خانوادگی، فانتزی.

سایت رسمی فیلم

بولت Bolt

کارگردان: بایرون هاوارد، کریس ویلیامز. فیلمنامه: دان فوگلمن، کریس ویلیامز. موسیقی: جان پاول. تدوین: تیم مرتنز. طراح صحنه: پل ای. فلیکس. بازیگران(فقط صدا): جان تراولتا[بولت]، میلی سایروس[پنی]، سوزی اسمن[میتنز]، مارک والتون[رینو]، ملکوم مک داول[دکتر کالیکو]، جیمز لیپتون[کارگردان]، گرگ گرمان[کارگزار]، دیدریش بادر[گربه کهنه کار]، نیک سواردسون[بلک]، کلوئی مورتز[پنی جوان]، رندی ساویج[شرور]، کری والگرن[میندی]، گری دلیزل[مادر پنی]. 103 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نام دیگر: American Dog. نامزد اسککار بهترین فیلم انیمیشن، نامزد 5 جایزه از مراسم Annie، نامزد انتخاب منتقدان بهترین انیمیشن سال و بهترین آواز از مراسم منتقدان فیلم رسانه ها، نامزد جایزه بهترین انیمیشن از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه گولدن گلاب بهترین انیمیشن و بهترین آواز، نامزد جایزه بهترین فیلم انیمیشن از مراسم PGA، نامزد جایزه ساتلایت بهترین انیمیشن.

سگی به نام بولت که تمام عمرش را همراه صاحبش پنی، با بازی در سریالی تلویزیونی در نقش یک ابر قهرمان سپری کرده، خود را دارای نیروهای خارق العاده می داند. تا اینکه یک روز، بعد از پایان فیلمبرداری در حالی که تصور می کند پنی توسط چهره منفی سریال دزدیده شده، اشتباهاً سر از خارج استودیو و شهر نیویورک در می آورد. در آنجا با گربه خیابانی مونثی به نام میتنز و موشی به اسم رینو آشنا می شود. آشنایی با این دو و زندگی در شهر به وی می آموزد که صاحب قدرت های خارق العاده نیست و زندگی عادی با آنچه در استودیو می گذرد، تفاوت بسیار دارد. همزمان در هالیوود، پنی که از گم شدن سگ محبوبش به شدت غمگین شده، از سوی مسئولان تحت فشار گذاشته می شود که فیلمبرداری را با سگی شبیه بولت ادامه دهد. بولت نیز که خواهان بازگشت است، به زودی با علاقمند شدن به میتنز خود را بر سر دو راهی می بیند. حال او باید میان پنی و میتنز یکی را انتخاب کند....

چرا باید دید؟

بولت اولین تجربه ساخت فیلم بلند زوج انیماتور بایرون هاوارد و کریس ویلیامز است. هر دو در پروژه های مهمی چون مولان، لیلو و استیچ، جوجه کوچولو، پوکاهانتاس، عادت تازه امپراطور و برادر خرس حضور داشته و تجربه اندوخته اند و بیهوده نیست که سکان هدایت پروژه ای 150 میلیون دلاری به آنها سپرده شده است. البته بولت بیشتر از آنکه فیلمی متعلق به آنها باشد، پروژه ای از دیزنی است. تنها تفاوتش با نمونه های قبلی استفاده از تکنیک CGI و شوخی با تصاویر آشنای تماشاگر امروز است. ولی در مورد بولت چه چز دیگری می شود گفت؟

متاسفانه فیلم هایی چون بولت یا وال. ئی. با کمک حیوانات و روبات ها موفق شده اند حال و هوایی انسانی تر از فیلم های زنده خلق کنند و می شود آن را نشانه ای بر آغاز عصر تازه ای از فیلم های انیمیشن-حتی عصر طلایی انیمیشن هالیوودی- نام داد. خیلی مبالغه آمیز شد، نه؟

شاید برای نوشتن این حرف ها زود باشد، پس در این صورت بیایید درباره سگ و گربه ای که نقش های اصلی فیلم به عهده آنهاست، به شکلی متفاوت صحبت کنیم و ببینیم آیا توانسته ایم به ورای ظاهر جاده ای یک فیلم کارتونی که کلیشه های ابدی سگ و گربه را به کار گرفته، دست پیدا کنیم:

سگ ها جزئی از دنیای خیال ما هستند و گربه ها بخشی از دنیای واقعی.

سگ ها جدا از دوستی صادق، یک منجی هم می توانند باشند. ولی گربه ها حیواناتی نمک نشناس هستند که بعضی وقت ها گرفتارشان می شویم.

سگ ها می تواند با انداختن نگاهی معصومانه لقمه را از دستان شما خارج کنند، ولی گربه ها باید برایش بجنگند.

رنگ سگ ها به شکلی نمادین روشن(سفید) و رنگ گربه ها تاریک(سیاه) است، گربه سیاه بدشانسی ولی سگ سیاه موفقیت می آورد.

سگ ها خیال پردازند، احساسات شان قوی و توام با هوشمندی است، و در زمینه دوست داشتن و دوست داشته شدن صاحب توانایی هستند. گربه ها باهوشند، این هوش خصلتی شیطانی دارد.

سگ ها بازیگر مادرزاد هستند، گربه ها روحیه هنرمندانه دارند و بیشتر از این که خود به هنر بپردازند، الهام بخش دیگران هستند.

سگ ها دل شان برای صاحب شان تنگ می شود و گربه ها برای آزادی.

دنیای سگ ها اگر به یک خانه منحصر نباشد، باز هم خانه است. ولی دنیای گربه ها کوچه هاست. سگ ها به محض ورود به خانه ای جدید بلافاصله به آن خو می گیرند، اما گربه ها شروع به گشت و گذارهای رازآمیز و کشف سوراخ سنبه های آن می کنند.

سگ ها همیشه صادقند، ولی گربه ها دست بالا نسبت به خودشان صداقت دارند.

سگ ها فیلم داستانی/انیمیشن هستند و گربه ها فیلم مستند.

ولی.... بولت در ورای این حرف ها که به شوخی و جدی زدیم، بازپرداخت کمیک و انیمیشن شاهکار هوشمندانه پیتر ویر-نمایش ترومن- و دعوتی است به واقعیت و کشف آن، البته نه مثل فیلم ویر به هر قیمتی، که هرگز نمی تواند پس زمینه یک محصول دیزنی باشد. بولت تا نیمه ژانویه بیش از 110 میلیون دلار در گیشه آمریکا درآمد داشته، که با توجه به برخورد شدیداً مثبت منتقدان آمریکایی، بازاریابی مناسب و بازی ویدیویی ساخته شده بر اساس آن، بی تردید بر آن افزوده خواهد شد. ولی شخصاً دلیل موفقیت آن را استفاده از موسیقی و آواز مناسب و ریتم تندش می دانم. صدای تروالتا هم بی تاثیر نیست!

ژانر: انیمیشن، کمدی، خانوادگی، فانتزی.

سایت رسمی فیلم

افسانه دسپرو The Tale of Despereaux

کارگردان: سام فل، رابرت استیونهگن. فیلمنامه: گری راس بر اساس داستان سینمایی ویل مک راب، کریس ویسکاردی و کتابی از کیت دی کامیلو. موسیقی: ویلیام راس. مدیر فیلمبرداری: براد بلکبورن. تدوین: مارک سولومون. طراح صحنه: ایوجنی توموو. بازیگران(فقط صدا): ماتیو برادریک[دسپرو]، داستین هافمن[روسکورو]، اما واتسون[شاهزاده پیا]، تریسی اولمن[میگری ساو]، کوین کلاین[آندره]، ویلیام اچ. میسی[لستر]، استنلی توچی[بولدو]، کیاران هیندز[بوتیچلی]، رابی کالترین[گرگوری]، تونی هال[فورلاف]، فرانسیس کانروی[آنتوانت]، فرانج لانجلا[شهردار]. 90 و 93 دقیقه. محصول 2008 انگلستان، آمریکا. نامزد جایزه بهترین کارگردانی-بهترین موسیقی-طراحی صحنه و استوری برد از مراسم Annie، نامزد جایزه بهترین انیمیشن از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه ساتلایت بهترین فیلم انیمیشن.

سال ها سال قبل، در سرزمینی با زیبایی هوش ربا، انسان ها غرق در شادی و خوشبختی زندگی می کردند. تا اینکه یک روز به دنبال واقعه ای دور از انتظار، دل پادشاه این سرزمین می شکند. شاهزاده اسیر اندوه و مردم دستخوش نا امیدی می شوند. زندگی دیگر روال سابق را ندارد، البته تا وقتی که دسپرو متولد شود. موشی کوچک با گوش هایی بسیار بزرگ که از تمام موش ها جسورتر است. از چاقو، تله موش و گربه نمی ترسد و بسیار هم کنجکاو است، چون از لحظه تولد شروع به گشتن و یافتن کرده و می خواهد از هر چیز سر در بیاورد. از طرف دیگر عطشی سیری ناپذیر به ماجرا و هیجان او دیده می شود و همین باعث می شود تا یک روز سر از کتابخانه شاهی در آورد. در آنجا خواندن را یاد گرفته و کتاب ها او را به دنیاهای تازه ای رهنمون می سازند. دنیایی که در آن شوالیه ها عازم مبارزه با اژدها هستند تا شاهزاده خانم های اسیر را نجات دهند. دسپرو که خود را در عالم خیال شوالیه می پندارد، یک روز با شاهزاده پیا آشنا می شود که بعد از فوت مادرش دچار افسردگی شدید شده است. واقعه ای که سبب می شود دسپرو قوانین را زیر پا گذاشته و با انسان ها صحبت کند. ولی فرجام این کار تبعید دسپرو است. اما آشنایش با روسکورو زندگی یکنواخت تبعید را برای دسپرو عوض کرده و او را به درون ماجرایی پرتاب می کند که تا پیش از آن فقط در کتاب ها خوانده بود....

چرا باید دید؟

سام فل و رابرت استیونهگن از انیماتورهای شناخته شده امروز هستند. البته این اولین تجربه کارگردانی استیونهگن است، ولی سام فل یک فیلم تلویزیونی و دو فیلم کوتاه دیگر به همراه انیمیشن بلند Flushed Away را در کارنامه دارد. Flushed Away که از گران ترین انیمیشن های سال های اخیر بود، با وجود موفقیت نه چندان درخشانش در گیشه آمریکا، خللی به ادامه کار فل وارد نکرد. البته از میزان بودجه افسانه دسپرو هم اطلاع دقیقی در دست نیست، اما فروش 50 میلیون دلاری آن -تا اوایل ژانویه 2009- هم بدون شک قادر به تامین هزینه هایش نمی تواند باشد.

انیمیشن رایانه ای افسانه دسپرو بر اساس کتابی چهار قسمتی و محبوب به نام The Tale of Despereaux: Being the Story of a Mouse, a Princess, Some Soup, and a Spool of Thread (2003) ساخته شده و تفاوت هایی جزیی در شخصیت پردازی و نحوه روایت قصه اش با آن دارد. اما موفق شده نظر نویسنده و منتقدان آمریکایی را جلب کند. سفر شخصی موشی که می کوشد همچون اصیل زادگان رفتار کند و روحیه شوالیه ها را دارد، در نگاه اول به دلیل ریخت ناموزونش یادآور دیگر انیمیشن دریم ورکز-شرک- است. ولی بر خلاف شرک که قصد داشت نشانگان آشنای قصه های پریوار را زیر و رو کند، افسانه دسپرو فیلمی به غایت متعارف-حتی فولکلوریک- است که از فرهنگ سلتی و نشانگان آن بسیار سود می برد. چیزی که باعث می شود با مراجعه به نشانه های آشنای قصه و ریخت شناسی قهرمان، حسی نوستالژیک به افسانه های کهن نیز در آن پیدا کنیم. حسی که با تلاش سازندگان فیلم در خلق فضایی شبیه به آثار برادران گریم مشهودتر شده و همین می تواند باعث دافعه نزد خردسالان شود.

و بر عکس، حال و هوایی مالیخولیایی اش-به خصوص در صحنه های تنهایی شاهزاده خانم پیا- و پرداخت شخصیت هایش، برای نوجوان ها و حتی بزرگ ترها[مخصوصاً با اصرار سازندگانش در وفادار بودن به زبان شعرگونه منبع اقتباس آن] بسیار جذاب تر است. چون همین زبان مانع از دنبال کردن قصه مهیج و دارای ریتم سریع آن توسط خردسالان می شود. به همین خاطر می شود به اتکا به همین دلایل و استفاده نویسنده و سازندگان آن از موتیف های شرقی و زیرساخت فلسفی اش، انیمیشنی بسیار جذاب برای بزرگسالان ارزیابی کرد. پس اگر شما نیز جزو بزرگسالانی هستید که هنوز تماشای کارتون را دوست دارند، از شنیدن افسانه دسپرو با صدای بانو سیگورنی ویور غافل نشوید!

توصیه ایمنی: از آوردن بچه ها خودداری شود!

ژانر: ماجرایی، انیمیشن، کمدی، خانوادگی، فانتزی.

سایت رسمی فیلم

Film Reviews

newwave — Thu, 22 Jan 2009 02:40:18 GMT

معرفی فیلم های روز

معضل بادر ماینهوف

Der Baader Meinhof Komplex

کارگردان: یولی ادل. فیلمنامه: برند ایشینگر، یولی ادل بر اساس کتابی از اشتفان اوست. موسیقی: پیتر هیندرتور، فلوریان تسلوف. مدیر فیلمبرداری: راینر کلاوسمان. تدوین: الکساندر برنر. طراح صحنه: برند لپل. بازیگران: مارتینا گدک[اولریکه ماینهوف]، موریتز بلیبترو[آندریاس بادر]، یوهانا وکالک[گودرون انسلین]، برونو گانز[هورست هرولد]، نادیا اوهل[بریگیته موهنهاوپت]، یان یوزف لیه فرس[پیتر هومان]، اشتیپه ارکگ[هولگر مینز]، نیلز-برونو اشمید[یان کارل راسپه]، وینزنز کیفر[پیتر یورگن بوک]، سیمون لیخت[هورست ماهلر]، الکساندرا ماریا لارا[پترا شلم]، هانا هرتزسپرونگ[سوزانه آلبرخت]، تام شیلینگ[یوزف بوخمان]، دانیل لوماش[کریستین کلار]، سباستین بلومبرگ[رودی دوتچکه]، آنا تالباخ[اینگرید]، کاترینا ویکرنگل[آسترید پرول]، انیکا کوهل[ایرمگارد مولر]. 150 و 180 دقیقه. محصول 2008 آلمان، فرانسه، جمهوری چک. نام دیگر: La Bande à Baader، The Baader Meinhof Complex. نامزد جایزه بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان از مراسم بفتا، نامزد جایزه بهترین فیلم خارجی از مراسم گولدن گلاب.

دهه 1970، آلمان. بعد از به خشونت کشیده شدن مراسم استقبال از محمدرضا شاه پهلوی توسط مخالفان و پلیس آلمان که با کشته شدن دانشجویی به نام بنو اوهنسبرگ پایان می پذیرد، اولریکه ماینهوف روزنامه نگار که نامه ای در مخالفت با سیاست های شاه نوشته، پس از جدایی از شوهر خیانتکارش علاقمند به اقدامات رادیکالیسیتی شده و به همراه گودرون انسلین در نقشه فراری دادن آندریاس بادر شرکت می کند. این کار سبب می شود تا پلیس آلمان برای یافتن وی و دیگر اعضای گروهی که خود را فراکسیون ارتش سرخ(Rote Armee Fraktion - RAF)می نامند، جایزه تعیین کند. اعضای گروه عازم اردن شده، پس از آموزش و مسلح شدن توسط فلسطینی ها به آلمان بازمی گردند. هدف آنها ایجاد رعب و هراس در دل سیستم شکننده دموکراتیک کشور از طریق بمب گذاری و سوء قصدهای متعدد و مبارزه با تمامی مظاهر سرمایه داری است. اقدامات خشونت بار آنها باعث می شود تا عملیاتی گسترده برای دستگیری آنها در سرتاسر آلمان به اجر درآید. به زودی با کشته و دستگیر شدن اعضای اصلی گروه از جمله اولریکه ماینهوف و آندریاس بادر، باقیمانده اعضا دست به عملیات خشونت آمیزتری از جمله گروگان گیری و هواپیما ربایی با هدف آزادسازی آنها می زنند. ولی دولت و پلیس آلمان به هیچ وجه قصد معامله با تروریست ها را ندارد ...

چرا باید دید؟

نماینده کشور آلمان در مراسم اسکار امسال برای انتخاب بهترین فیلم خارجی فیلمی است درباره داغ ترین بحث روزگار ما یعنی تروریسم!

این به خودی خود می تواند محرک خوبی برای داوران جهت اعطای جایزه به این فیلم باشد، چون به هر روی محصول کشوری است که تجربه دردناک و دست اولی از بزرگ ترین وقایع تروریستی قرن گذشته-از جمله ماجرای المپیک مونیخ و همین عملیات بادر ماینهوف- را پشت سر گذاشته است. اما اگر این فیلم بتواند جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی را برباید، فقط و فقط به دلیل نگاه نویسنده کتاب مورد اقتباس و سازندگانش خواهد بود. نگاهی که هر عمل رادیکال سیاسی در برابر سرمایه داری و مظاهر آن را فاسد، خشونت آمیز و مظهر تروریسم و مجریان آن را افرادی بی بند و بار معرفی می کند. نگاهی که از نام فیلم هم به شدت توی ذوق می زند. نگرشی که دوست دارد این گونه کارها را معضل یا کمپلکس ارزیابی کند.

شکی نیست که اقدامات خشونت آمیز گروه بادر ماینهوف با نگاه امروزین محکوم است، همان طور که اقدامات طالبان و القاعده اینک نماد و مظهر تروریسم کور به شمار می آیند. ولی همان گونه که این نگرش ها به عنوان پادزهری در برابر هجوم امپریالیسم آمریکا و حتی مسیحیت و یهودیت در میان اعراب و مسلمان های افراطی طرفدار دارد، کارهای امثال بادر-ماینهوف نیز در دهه 1960 و 70 هواخواهان بسیار داشت و شاید هم اکنون نیز داشته باشد. نگاهی که نرمش در برابر تجاوز بی امان سرمایه داری را نمی پسندد و خواهان اقدام سریع و قاطع است. روشی که در کشور ما نیز به همان دوران، طرفداران بسیار جلب کرد و جان های بسیاری نیز گرفت. دوره ای که اسطوره هایی مانند چه گوارا و کاسترو خلق کرد. اسطوره هایی که امروز یک به یک در حال زیر سوال رفتن هستند و اینها فقط از گذشت زمان و عاقل تر شدن نسل بشر ناشی می شود. گویی گذر از این میان این همه خون و آتش لازم بود تا به نگرش امروزی دست یابیم. هزینه ای گزاف که پرداخت شد، ولی اینها نمی تواند تمامی صداقت آن انسان های ایده آلیست را زیر سوال ببرد. همان طور که نباید مانع از دیده شدن رفتار عاقلانه رئیس پلیس در درک جوان ها-چیزی که بسیار پر رنگ شده- یا برخورد ملاطفت آمیز مجریان قوه قضائیه با تروریست ها شود. کاش این میزان روا داری در قضات دادگاه های فرمایشی دهه 1970 ایران نیز بود!

اغلب اعضای گروه بادر ماینهوف در فیلم دارای مشکل تصویر شده اند. برای اعضای گروه گاییدن با شلیک کردن(کشتن) تفاوت ندارد و گویا دهه 60 و 70 چیزی جز موسیقی، سکس و هیجان نبوده و تروریسم هم مد زمانه!

نه فقط ادل بلکه اشتفان اوست نیز قادر یا علاقمند به تحلیل این موضوع نبوده و نیستند که چرا جوانان اروپایی در سال 1968 تحت عنوان تشکل های دانشجویی گرد هم می آیند و در آغاز دهه 1970 به طرف مبارزه قهر آمیز می روند. مثلا هرگز انگیزه افراد اصلی گروه مشخص نمی شود و پیوستن ماینهوف به گروه نیز خود تبدیل به معمایی می شود. معمایی که با نوشته شدن کتاب چریک شهری توسط او-که بادر آن را استمنای تئوریک می نامند!- بغرنج تر می شود[حتی سعی می شود برخی از آنان را صاحب پس زمینه نازیستی نشان دهند]. به همین خاطر است که بحث درباره این مسئله با این فیلم فقط آغاز می شود و باید کسان دیگری-شاید خارج از دنیای سینما- دست به تحلیل همه جانبه از شرایط تولد و رشد چنین گروه هایی بزنند.

یولی(اولریش) ادل متولد 1947 نئونبرگ ابتدا در زمینه نمایش و سپس در مدرسه فیلم مونیخ تحصیل کرده است. اولین فیلم بلندش کریستین اف. نام وی را بر سر زبان ها انداخت و سبب جذب وی از سوی هالیوود شد.اولین فیلم هالیوودیش آخرین خروجی به بروکلین را بر اساس کتاب مشهور هربرت سلبای ساخت که 6 جایزه معتبر نیز برایش به ارمغان آورد. دومین فیلمش مجموعه شواهد به دلیل بازی مدونا و صحنه های سکسی اش شهرت بیشتری دارد، هر چند پایش را به مراسم تمشک طلایی هم باز کرد و باعث شد تا به کشورش بازگشته و تا هفت سال بعد به ساختن فیلم های تلویزیونی قناعت کند. خون آشام کوچک در سال 200 نیز آش دهن سوزی نبود و ادل را تا سال گذشته به مدت 8 سال مجبور به کار در شبکه های تلویزیونی کرد. اما بازگشت 20 میلیون یورویی او که بیش از دو میلیون نفر را به سالن های سینمای آلمان کشانده، در یک نگاه کلی بیشتر به گزارشی پر ضرباهنگ، سطحی و جانبدارانه از یک دوره تاریخی- و از نظر سینمایی دارای تشتت در ساختار- بیشتر شبیه است که تحلیلی دقیق یا درستی از مجریان آن حوادث ارائه نمی کند. اما به دلیل اشاره های درستی که به ارتباط وقایع داخل اروپا با خاورمیانه دارد، قابل دیدن است.

اگر دوست دارید نگاه جدی تری به زندگی و مرگ یکی دیگر از اعضای گروه بادر ماینهوف بیندازید، فیلم خواهران آلمانی یا ماریان و جولیان ساخته 1981 مارگرت فون تروتا را پیدا کرده و ببینید. فیلم به زندگی خواهران انسلین[گودرون و کریستین] می پردازد.

ژانر: اکشن، زندگی نامه، جنایی، درام، تاریخی.

سایت رسمی فیلم

والس با بشیر ואלס עם באשיר / Vals Im Bashir

نویسنده و کارگردان: آری فولمن. موسیقی: مکس ریختر. تدوین: فلر نیلی. بازیگران: ران بن-یشای[به نقش خودش]، رانی رایاگ[به نقش خودش]، آری فولمنر، درور هارازی[به نقش خودش]، اُری سیوان[به نقش خودش]، زاهاوا سولومون[به نقش خودش]، یزکیل لازاروف[کارمی کنعان]، میکی لئون[بوآز رین-بوشکیلا]. 90 دقیقه. محصول 2008 اسرائیل، فرانسه، آلمان، آمریکا نام دیگر: Valse avec Bachir، Waltz with Bashir. نامزد جایزه بهترین فیلم انیمیشن-بهترین کارگردانی-موسیقی و فیلمنامه از مراسم Annie، برنده جایزه بهترین طراحی صحنه-بهترین کارگردانی-بهترین تدوین-بهترین فیلم-بهترین فیلمنامه-بهترین صدابرداری و نامزد بهترین فیلمبرداری از مراسم آکادمی فیلم اسرائیل، نامزد جایزه بهترین فیلم انیمیشن و بهترنی فیلم خارجی از مراسم بفتا، برنده جایزه بهترین فیلم مستقل خارجی از مراسم فیلم های مستقل بریتانیایی، نامزد نخل طلای جشنواره کن، نامزد جایزه بهترین انیمیشن از مراسم انجمن منتقدان فیلم شیکاگو، نامزد جایزه بهترین کارگردانی از اتحادیه کارگردانان آمریکا، برنده جایزه بهترین موسیقی و نامزد 3 جایزه دیگر از مراسم فیلم های اروپایی، برنده جایزه بهترین طراحی صحنه و جایزه ویژه هیئت داوران جوان از جشنواره گیخون، برنده جایزه بهترین فیمل خارجی از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه بهترین آنوس انیمیشن از مراسم آنونس طلایی، برنده جایزه بهترین فیلم از مراسم اسرائیل، برنده جایزه یهترین انیمیشن از مراسم انجمن منتقدان فیلم لس آنجلس، برنده جایزه طلا از جشنواره Palic، نامزد جایزه بهترین انیمیشن از مراسم ساتلایت، برنده جایزه ویژه هیئت داوران از جشنواره تالین بلک نایتز، برنده جایزه بهترین کارگردانی از جشتواره توکیو، برنده جایزه تماشاگران جشنواره ورشو، نامزد جایزه یهترین فیلمنامه از اتحادیه نویسندگان آمریکا.

آری فولمن کارگردان، یک شب بعد از ملاقات با دوستی در یک بار که از کابوس هایش با وی سخن می گوید، متوجه می شود که خاطرات دوران سربازیش را به یاد نمی آورد. دوره ای که همزمان با جنگ لبنان و کشتار اردوگاه های صبرا و شتیلا بود. آری که از به یاد نیاوردن آن دوره متعجب شده، به راه می افتد تا با ملاقات دوستان و همرزمان دوره سربازی اش در چهار گوشه دنیا، خاطرات خود را بازیابد. او یک هدف بیشتر ندارد، می خواهد به نقش خود در آن روزهای خونین پی ببرد..

چرا باید دید؟

امید اصلی مراسم اسکار امسال در بخش فیلم خارجی جدا از پیرنگ مهم داستانی آن، از نظر سینمایی فیلمی بدیع است. می شود آن را سرآغاز گونه ای دانست که باید انیمیشن مستند نام نهاد. یک انیمیشن تکان دهنده که سخن از بازکاوی تاریخ نزدیک یک جغرافیای خطرناک بر زبان می راند و هدفش التیام زخم های روحی جنگی است که نزدیک به دو دهه پیش اتفاق افتاد.

آری فولمن متولد 1962 حیفا که با همین فیلم او را شناختم، تاکنون دو فیلم دیگر با نام های سنت کلارا(1996) و ساخت اسرائیل(2001) نوشته و کارگردانی کرده که هر دو جوایز متعددی دریافت کرده اند. اما هیچ کدام نتوانسته بودند به اندازه گزارش مستند و انیمیشن او با نام والس با بشیر مطرح شوند. فیلمی که بر اساس خاطرات فولمن 19 ساله و شاهد قتل عام صبرا و شتیلا و دوستانش شکل گرفته و حکم یک جلسه روان درمانی را برای آنها و در نهایت بسیاری از اسرائیلی ها بازی می کند.

اما والس با بشیر یک فیلم ساده که به صدمات جنگ می پردازد-مانند نمونه های هالیوودی- نیست. حال و هوای سورئال اش و تلاش برای تصویر دنیای کم و بیش صادقانه سربازهایی که از هدف جنگ اطلاعی ندارند، به آن حکم یک کیفرخواست علیه سیاستمداران کشورش را نیز می دهد. او از کابوسی سخن می گوید که بر زندگی یک و یا چند نسل سایه افکنده و تباه شان کرده است. کابوس یک جنگ نابرابر که بیشتر به یک انتقام شبیه بود. چیزی که تا میانه فیلم و پی بردن به راز نام آن برای بسیاری مبهم و گنگ است.

بشیر یا به صورت کامل تر بشیر الجمیل(جمایل) جنگجو و سیاستمدار مسیحی لبنانی که به ریاست جمهوری رسید. اما در نهمین روز ریاست جمهوری اش به همراه 25 نفر از دوستان و همکارانش در پی انفجار بمبی قوی در مرکز حزب کتائب در اشرفیه کشته شد. دو روز بعد از این واقعه، شبه نظامیان فالانژ به انتقام این ترور وارد اردوگاه های پناهندگان فلسطینی-صبرا و شتیلا- شده و بین 800 تا 3500 نفر را به قتل رساندند. ناظران این ماجرا نیز کسانی جز سربازان اسرائیلی نبودند، چون جمیل دو هفته قبل از ترور خویش طی ملاقاتی با مناخیم بگین درباره آغاز روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و لبنان مذاکره کرده بود و حفاظت از اردوگاه ها نیز به عهده سربازان اسرائیلی بود. با چنین نگاهی، فیلم می تواند نوعی شماتت بگین و همکارانش به همراهی با طرفداران متعصب مردی باشد که چنین قتل عامی را مرتکب شدند[کسانی که هنوز جمیل را شهید راه جمهوریت می دانند].

والس با بشیر نوعی بازکاوی واقعه ای است که می شود آن را ویتنام اسرائیلی ها نامید. ولی فولمن می کوشد و موفق می شود از یک نمایش کابوس گونه زخم های روحی ناشی از جنگ یک کهنه سرباز فراتر رود. جرات می کنم و دستاورد او را برتر از کارهای اولیور استون درباره جنگ ویتنام ارزیابی می کنم، چون هر چه باشد استون آدمی متمایل به جنجالی بودن است. ولی او نیز به نوعی خود را در برابر سیاستمداران کشورش فریب خورده و رها شده می دید. بلایی که بر سر فولمن و همقطارانش نیز آمد.

والس با بشیر ادامه موج فزاینده فیلم های اسرائیلی ضد جنگ و خواستار زندگی مسالمت آمیز با فلسطینی ها و دیگر همسایگان شان است. ولی پیامی دارد که از بقیه آنها اندکی جهان شمول تر است و آن اینکه هر طرف جنگ که باشید فرق نمی کند، چون بعد از پایان آن زخم هایش را با خود به خانه خواهید برد و شاید مثل این یکی چند دهه بعد سر باز کند!

از نظر فولمن و دوستان هم رای وی، وضعیت صبرا و شتیلا با گتوی ورشو هیچ تفاوتی ندارد[آنها فاجعه را با ملموس ترین واقعه تاریخ معاصرشان مقایسه می کنند]. آنچه بر گتوی ورشو رفت، توسط هم پیمان هایشان بر فلسطینی ها رفت. و فراموش نکنید فیلم والس با بشیر فقط یک سرآغاز است. اطمینان دارم مدتی نخواهد گذشت و فیلم های دیگری درباره جنایت هایی که اسرائیلی ها مستقیماً در آن شرکت داشتند، ساخته خواهد شد. فولمن را به دلیل شهامت و جسارتش در شروع این حرکت-در کنار دستاورد تکنیکی با ارزش اش- ستایش می کنم. چون با تعمیم سخن او می توان نتیجه گرفت: سکوت و بی کنشی در برابر جنایت تفاوتی با همدستی در اجرای آن ندارد.

ژانر: انیمیشن، زندگی نامه، درام، جنگی.

سایت رسمی فیلم

گرسنگی/اعتصاب غذا Hunger

کارگردان: استیو مک کوئین. فیلمنامه: استیو مک کوئین، ادنا والش. موسیقی: لیو آبراهامز، دیوید هولمز. مدیر فیلمبرداری: شون بابیت. تدوین: جو واکر. طراح صحنه: تام مک کولاگ. بازیگران: مایکل فاسبندر[بابی سندز]، استوارت گراهام[ری لوهان]، هلنا برین[مادر ری]، لری کووان[نگهبان زندان]، لیام کانیگهام[پدر موران]، دنی سمک کمبریج، لیام مک ماهون[گری]، لین مگاو[خانم لوهان]، براین میلیگان[دیوی]، روری مولان[گشیش]، لالور رودی[ویلیام]، آرون گولدرینگ[بابی در نوجوانی]. 96 و 90 دقیقه. محصول 2008 انگلستان، ایرلند. برنده جایزه بهترین بازیگر-بهترین دستاورد تکنیکی در زمینه صدا-جایزده داگلاتس هیکاکس و نامزد 4 جایزه دیگر از مراسم فیلم های مستقل بریتانیایی، برنده دوربین طلایی جشنواره کن، نامزد جایزه بهترین فیلمساز خوش آنیه از مراسم انجمن منتقدان فیلم شیکاگو، برنده هوگوی طلایی از جشنواره شیکاگو، برنده جایزه Coup de Coeur از جشنواره فیلم های بریتانیایی دینارد، برنده جایزه کشف سال و نامزد جوایزه بهترین بازیگر و بهترین کارگردانی از مراسم فیلم های اروپایی، برنده جایزه هیئت داوران جوان جشنواره فلاندر، نامزد جایزه بهترین فیلم خارجی از مراسم روحیه مستقل، نامزد جوایز بهترین بازیگر نقش اول و مکمل مرد از مراسم انجمن منتقدان فیلم لندن، برنده جایزه نسل نو از مراسم انجمن منتقدان لس آنجلس، برنده جایزه بازیگری از جشنواره سینمای نو مونترال، برنده جایزه بهترین بازیگر و بهترین کارگردانی از جشنواره استکهلم، برنده جایزه اصلی بخش مسابقه از جشنواره سیدنی، برنده جایزه بزرگ بهترین فیلم اوراسیایی و بهترین فیلم از جشنواره تالین بلک نایتز، برنده جایزه کشف سال از جشنواره تورنتو، برنده جایزه گوچی از جشنواره ونیز.

ریموند لوهان، افسر پلیس که در شکنجه و آزار زندانیان ارتش جمهوری خواه ایرلند و ارتش آزادی بخش ایرلند شرکت دارد، از جان خود بیمناک است و سرانجام هنگام ملاقات مادرش در آسایشگاه کشته می شود.

دیوی یکی از اعضای ارتش جمهوری خواه ایرلند، دستگیر و زندانی می شود. او از پوشیدن لباس زندان امتناع کرده و در کنار محکوم دیگری به نام گری زندانی می شود. آنها برای شناخته شدن حقوق خود به عنوان زندانی سیاسی از شست و شو خودداری کرده و در و دیوار سلول خود را با مدفوع می پوشانند.

بابی ساندز که می بیند از دو مرحله اعتصاب قبلی نتیجه گرفته نشده، اعلام اعتصاب غذا می کند. مامورین با خونسردی شاهد مقاومت او در برابر گرسنگی هستند. اقدامی که بابی می داند فقط به مرگش منتهی خواهد شد...

چرا باید دید؟

رابرت جرارد سندز یا با نام خودمانی اش بابی که در 5 مه 1981 در زندان میز پس از 66 روز اعتصاب غذا درگذشت، برای همه و مخصوصاً ما ایرانی ها نامی آشناست. همو که رئیس جمهور منتخب آن زمان-ابوالحسن بنی صدر- برای خانواده اش پیام رسمی تسلیت فرستاد. خبرگزاری پارس مرگش را قهرمانانه اعلام کرد و نام خیابانی که سفارت انگلستان در آن قرار داشت به خیابان بابی ساندز تغییر نام داده شد. مردی که اعتقاد داشت برای مردن در راه آرمانش قدم به زندان گذاشته و برای به دست آوردن حقوق زندانیان سیاسی دست به کاری مهلک زد.

بابی در 27 سالگی چشم از دنیا فرو بست، پس از او 9 عضو دیگر ارتش جمهوری خواه ایرلند که در اعتصاب شرکت کرده بوده، درگذشتند. در اروپا، آمریکا و آسیا دانشجویان به خیابان ها ریخته و نام و یاد آنها را که شهدای راه مقاومت نامیده می شدند، گرامی داشتند. در برخی کشورها بناهای یادبودی برای بابی سندز ساخته شد، به آوازها و شعرهای بسیار راه یافت و تا امروز سه فیلم با حضور شخصیت بابی سندز ساخته شده که اولین آنها پسر مادران بسیار(1996) با بازی جان لینچ و دومین شان H3 (2001) با شرکت مارک اُهال است. البته در فیلم ایتالیایی سکوت چکاوک ها ساخته دیوید بالرینی شخصیت ایوان فرانک نیز از روی بابی سندز پرداخته شده، اما گرسنگی را می شود سومین بازتاب مستقیم چهره سندز روی پرده نقره ای دانست. ولی چرا امروز که بیش از دو دهه و نیم از مرگ وی می گذرد، فیلمسازان انگلیسی به فکر ساختن فیلمی درباره آن اعتصاب مرگبار افتاده اند؟

نمایش گرسنگی که با اعتراض هایی از سوی شخصیت های سیاسی بریتانیایی- از جمله جفری دانلدسن یکی از نمایندگان مجلس ایرلند که خود از حملات ارتش جمهوری خواه ایرلند جان سالم به در برده و ریچارد اوریو که هنگام مرگ سندز سخنگوی مطبوعاتی زندانیان ارتش جمهوری خواه ایرلند بود- همراه بود، فقط ترسیم یک مرگ هدف مند نیست. حکایت دورانی است که انگلیسی ها تا چند دهه و شاید سده بعد نیز از یاد نبرند. دوران حکومت تاچر و پس لرزه های آن به تازگی شروع به ظاهر شدن در فیلم های انگلیسی کرده، اما گرسنگی هدفی والاتر را نیز نشانه رفته است. پس نباید فیلم را نوعی تسویه حساب با گذشته ای ناشاد دانست و از کنار آن به راحتی گذشت. چون راهی که برای رسیدن به حقوق بشر در اروپا طی شده، بسیار سخت و طاقت فرسا بوده است. هزینه های سنگین در قبال بهره مند شدن از حداقل های حقوق انسانی پرداخت شده و متاسفانه هنوز چنین ظلم هایی توسط آدمی بر همنوع اش روا می شود. هنوز زندان ها وجود دارند و زندانبان هایی که چیزی به نام زندانی سیاسی را به رسمیت نمی شناسند و همان گونه که در نریشن فیلم شنیده می شود از نظر آنان: فقط مجرم وجود دارد و بس!

اما مک کویین در پلان سکانسی 17 دقیقه ای و در طول گفت و گوی کشیش با بابی سندز درباره درست بودن اعتصاب غذا و مرگ بر اثر آن، توسل به راه هایی این چنین را نیز زیر سوال می برد. کارگردان برای نزدیک شدن به فضای زندان از نماهای بسته و نزدیک، بدون دیالوگ و گاه بدون موسیقی استفاده می کند و در سه بخش به اعتصاب ها و طرفین درگیری می پردازد. در بخش اول زندگی و مرگ لوهان، هراس هر روز او از بمب گذاشتن زیر ماشین اش، به هم ریختگی روانی اش بعد از کتک زدن زندانیان و سرانجام مرگش در آغوش مادری بیمار را می بینیم. بخش دوم که همان گفت و گوی طولانی [و بین خودمان باشد حوصله سر بر17 دقیقه ای که به بلندترین نمای تاریخ سینما معروف شده] را شامل می شود، در تضاد با پاره نخست و سوم فیلم دارد. بخش سوم نیز که به مراحل اعتصاب سندز اختصاص دارد، تقریبا بدون دیالوگ است و روند ضعیف تر و لاغر تر شدن وی را به نمایش می گذارد که می تواند حکم تقدیس وی و کارش را نیز داشته باشد.

ولی گرسنگی طرفین ماجرا را به شکلی دور از احساسات گرایی تصویر می کند. به نظر کویین هر دو طرف شایسته ترحمند و انسان، اما یکی و یا هر دو اسیر مکانیسم هایی هستند که یکی را به اعمال ظلم و جور بر دیگری صاحب حق می کند. این اولین ساخته استیو مک کویین هنرمند 40 ساله –برنده جایزه ترنر 1999- است که در معتبرترین دانشکده هنری نیویورک[Tisch] درس خوانده است. گرسنگی به عنوان اولین فیلم یک فیلمساز خبر از تولد کارگردانی هوشمند و بسیار علاقمند به حقوق بشر می دهد. یقین دارم که فیلم بعدی او را نیز با اشتیاق تماشا خواهم کرد.

ژانر: درام، تاریخی.

سایت رسمی فیلم

کوری Blindness

کارگردان: فرناندو میرلس. فیلمنامه: دان مک کلر بر اسسا کتاب کوری نوشته خوزه ساراماگو. موسیقی: مارکو آنتونیو گویمارایس. مدیر فیلمبرداری: سزار کارلون. تدوین: دانیل رزنده. طراح صحنه: متیو دیویس، توله پیک. بازیگران: جولین مور[همسر دکتر]، مارک روفالو[دکتر]، الیس براگا[زنی با عینک سیاه]، یوسوکه ایسیا[اولین مرد کور]، دان مک کلر[دزد]، موری چایکین[حسابدار]، دنی گلوور[مردی با چشم بند]، گایل گارسیا برنال[بارمن/سلطان کریدور سوم]، ساندرا اُه[وزیر بهداشت]، یوشینو کیمورا[همسر اولین مرد کور]، میچل نای[پسر]، مارتا برنز[زن دچار بیخوابی]. 120 دقیقه. محصول 2008 کانادا، برزیل، ژاپن. نام دیگر: Ensaio Sobre a Cegueira. برنده جایزه قورباغه نقره ای/سزار کارلون از مراسم Camerimage، نامزد نخل طلای جشنواره کن، برنده جایزه بهترین طراحی صحنه از جشنواره استیگز.

ناگهان عارضه عجیبی بر سر انسان های بسیار نازل شده و دچار کوری می شوند. آنها بر خلاف دیگر کورها، دنیای اطراف خود سفید و فاقد رنگ می بینند. این واقعه از سوی مامورین دولتی شیوع نوعی ویروس یا بیماری خطرناک تشخیص داده شده و اقدام به قرنطینه کردن افراد مبتلا به این عارضه می کنند. یکی از این آدم ها چشم پزشکی است که همسرش به رغم مخالفت او و با اینکه هنوز قادر به دیدن است، همراه وی به قرنطینه می رود. با ورود دیگر افراد کور، همسر دکتر داوطلبانه شروع به کمک همگی می کند. ولی به زودی تعدادی از کورها به رهبری بارمن که خود را سلطان کریدور سوم می خواند، شروع به در دست گرفتن منابع غذایی قرنطینه می کنند. با راهنمایی حسابدار همدست بارمن، دیگران فقط در پرداخت وجه یا اشیای قیمتی خود می توانند غذا دریافت کنند. اما به زودی نقدینگی و اشیای قیمتی تمام می شود و بارمن و دوستانش پیشنهاد می کنند تا در ازای سکس غذا در اختیار دیگران بگذارند. این کار با اکراه پذیرفته می شود. اما همسر دکتر تصمیم به مقاومت گرفته و بارمن را به قتل می رساند. به دنبال آن، افراد داخل قرنطینه متوجه می شوند که درها باز مانده و نگهبان ها نیز آنان را ترک کرده اند. با خروج از قرنطینه مشخص می شود که کوری فراگیر شده و همه جا در آشوب و هرج و مرج فرورفته است. همسر دکتر و دکتر می کوشند با به دست آوردن غذا و سر پناه تعدادی از کسانی را که در قرنطینه همراه شان بوده اند، نجات دهند. تا اینکه یک روز کوری همان گونه که ظاهر شده بود، ناپدید می شود. همه بینایی خود را به دست می آورند، ولی...

چرا باید دید؟

ژوزه ساراماگو نویسندهٔ پرتغالی و برندهٔ جایزهٔ‌ نوبل ادبیات به واسطه ترجمه های متعدد از همین کتاب کوری و دیگر آثارش نویسنده ای شناخته شده است. کسی که منحصر به فردترین ویژگی نوشته هایش فقدان نشانگان سجاوندی و استفاده از جملات بسیار طولانی است که گاه درون آن زمان نیز تغییر می کند[چیزی که بسیاری- از جمله خود مرا- هنگام خواندن کوری سردرگم می کند] و معلوم نمی شود کدام دیالوگ را چه کسی به چه کسی گفته است!

خوب، با این تفاصیل دیدن فیلم کوری بهترین راه برای سر در آوردن از محتوای کتاب است. کوری دومین برگردان از داستان های ساراماگوست. اولین شان بلم سنگی بود که ژرژ سولیزه در سال 2002 ساخت و توفیقی نسبی هم به دست آورد. ولی انتظارها از برگردان 25 میلیون دلاری یکی از مشهورترین رمان های زمان ما، آن هم به دست فیلمسازی مشهور چون میرلس برزیلی- سازنده شهر خدا و باغبان وفادار- بالاتر از اینها بود. ظاهراً از جادوی کلمات ساراماگو خبری نیست، ولی باید بگویم فیلم کوری نیز با وجود گلایه و نق زدن های دوستداران ساراماگو و شکست تجاری اش، کار موفقی است.

خوب است چون توانسته جان کلام نویسنده را به یک رسانه دیگر منتقل کند. کوری حکایت حکومت کردن بر دیگران است، آن هم به شکلی ظالمانه و در واقع چیزی که باید آن را دیکتاتوری و استثمار نامید. استثماری که از اقتصاد آغاز و به خودفروشی وادار کردن منتهی می شود تا روح فرد را نیز زیر کنترل در آورد. فیلم کوری حکایتگر چگونگی شکل گیری این نوع حکومت ها و مقابله در برابر آنهاست. اینکه نباید در برابرشان دچار همان کوری خوش بینانه-از نوع سفید رنگش-بود. کوری که می تواند از بسیاری چیزها، مخصوصاً طبع آدمی یا گرایش اش به قدرت یا مذاهب ناشی شود. چون حکومتگران هم دچار این کوری هستند!

توصیه می کنم حتما فیلم را ببینید، چون کوری(از نظر سیاسی و اجتماعی) همیشه در کمین است و از دست دادن یک حس می تواند بسیاری را به اعمال خشونت علیه دیگران وادار کند. خشونتی فعال که قربانیان بسیار می تواند داشته باشد. و زمانی که بینایی دوباره باز آید، مانند قهرمانان کتاب و فیلم کوری تنها چیزی که به یاد خواهید آورد قساوت ها و دد منشی هایی است که روا داشته اید یا بر شما روا داشته شده است!

ژانر: درام، رازآمیز، عاشقانه، مهیج.

سایت رسمی فیلم

رودخانه یخ زنده Frozen River

نویسنده و کارگردان: کورتنی هانت. موسیقی: پیتر گولب، شهزاد اسماعیلی. مدیر فیلمبرداری: رید مورانو. تدوین: کیت ویلیامز. طراح صحنه: اینبال واینبرگ. بازیگران: ملیسا لئو[ری ادی]، میستی آپهام[لیلا]، مایکل اوکیف[مامور پلیس فینرتی]، مارک بوت جونیور[ژاک برونو]، چارلی دک درموت[تی. جی.]، جیمز رایلی[ریکی]، دیلن کاروسونا[جیمی]، جی کلایتز[گای ورسای]. 97 دقیقه. محصول آمریکا. برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن/میستی آپهام از جشنواره فیلم های سرخپوستی آمریکا، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن و فیلمساز خوش آتیه از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، برنده جایزه فیپرشی از جشنواره ژنو، نامزد جایزه بهترین فیلم از جشنواره گاتام، برنده جایزه بهترین فیلم منتقدان از جشنواره هامبورگ، نامزد 7 جایزه از مراسم روحیه مستقل، برنده جایزه بهترین بازیگر زن و نامزد ستاره طلایی از جشنواره مراکش، برنده جایزه بهترین نویسندهگی و کارکردانی از جشنواره ناتوکت، برنده جایزه بهترین کارگردانی و بازیگری از انجمن ملی منتقدان، برنده جایزه بهترین فیلم اول از مراسم انجمن منتقدان نیویورک، برنده جایزه تماشاگر جشنواره پروینس تاون، برنده جایزه بهترین کارگردانی، صدف نقره ای بهترین بازیگر و نامزد جایزه صدف طلایی از جشنواره سن سباستین، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن-بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه از مراسم ساتلایت، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن از مراسم اتحادیه بازیگران، برنده جایزه زنان در سینما از جشنواره سیاتل، برنده اسب برنز بهترین فیلم از جشنواره استکهلم، برنده جایزه بزرگ داوران جشنواره سندنس.

تروی شوهر سرخ پوست تبار و معتاد به قمار ری ادی، همسر میان سال و دو پسرش تی. جی. و ریکی، را ترک کرده است. ری قادر به پرداخت اقساطی که مرتب در حال افزایش اند، نیست. بنابر این سعی می کند تا تروی را بیابد، اما در سالن قمار محلی با زن غریبه ای مواجه می شود که اتومبیل تروی را در اختیار دارد. ری با دنبال کردن زن درمی یابد که نامش لیلا و با گروهی از قاچاق چیان انسان در ارتباط است. لیلا وی را ترغیب می کند تا با گذر از رودخانه یخ زده سنت لارنس و رفتن به ایالت کبک، یکی دو نفر را به آمریکا آورده و پولی برای بازپرداخت قسط خانه اش فراهم کند. سفر اول با موفقیت انجام می شود، اما دو زن برای تصاحب پول با یکدیگر می جنگند. در سفر دوم، ری موفق می شود کنترل امور را به دست بگیرد. ولی بیرون انداختن ساک یکی از مسافران قاچاق می رود که منتهی به مرگ یک کودک شود. آنها بازگشته و کودک را نجات می دهند. اما میزان مشکلاتی که بر سر هر دو زن هوار شده، خارج از توان شان است. هر دو برای حفظ فرزندان شان باید پول بیشتری به دست بیاورند. بنابر این با وجود خطر دستگیری از سوی پلیس تصمیم به سفری تازه می گیرند. در کانادا میان آن دو و برونو-یکی از قاچاق چیان- درگیری پیش آمده و کار به تیراندازی می کشد. ری و لیلا می گریزند، ولی در میان دریاچه اتومبیل شان از کار افتاده و بعد از رسیدن به ایالت نیویورک، ری مجبور می شوند خود را به پلیس معرفی کنند. چون در صورت به دام افتادن لیلا میزان محکومیت وی بسیار طولانی تر از چهار ماهی خواهد بود که نصیب ری می شود....

چرا باید دید؟

اولین فیلم خانم کورتنی هانت، متولد 1964 ممفیس که با هزینه یک میلیون دلار ساخته شده، یک شاهکار کوچک و صد در صد مستقل است. یک درام زنانه-نه فمینستی، چون در جایی از فیلم ری با وجود ترک شدن توسط شوهر از او به خوبی یاد می کند- با بازی درخشان ملیسا لو درباره زنانی متعلق به طبقه کارگر که مجبور می شوند برای حفظ خانواده خود، تبدیل به قاچاقچی انسان شوند. ری و لیلا هر دو با وجود سیاهی و سفیدی قابل قبول شخصیت شان، مادر هستند. زنانی هستند که در راه طبیعی ترین و واقعی ترین عشق خود(عشق مادر به فرزند) حاضر به انجام هر کار سختی هستند. آنها در طول چند سفری که با هم از روی دریاچه یخ زده انجام می دهند، یخ های رابطه میان خود را به صورتی بی سر و صدا آب می کنند.

نقطه اوج تفاهم آن دو نجات کودک مسافران قاچاق پاکستانی است که ری روی دریاچه یخ زده جا گذاشته است. هر دو زن از ته دل آرزو دارند کودک زنده بماند تا مادر سومی در هراس از دست دادن فرزند گرفتار نشود. آنها ثابت می کنند با وجود تعلق به فرهنگ ها و نژادهایی مختلف، در اصول انسان هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند. حتی اگر در ظاهر سرسخت به نظر برسند. مخصوصاً ری که در میانسالی و با وجود دیدن نابرابری های اجتماعی در محل کار قافیه را نمی بازد. چندان شاهد اشک های او نمی شویم، ولی می دانیم از درون زخمی است. در پایان نیز عاقلانه راهی را انتخاب می کند که بتواند هم فرزندان خود و هم خانواده دو نفره لیلا را از فروپاشی نجات دهد.

دریاچه یخ زده نه فقط به دلیل ترسیم تلاش های این دو زن برای بقا، بلکه به دلیل تصویر کردن شرایط زندگی در قرارگاه سرخ پوستان موهاوک(واقع در مرز ایالت های نیویورک و کبک کانادا) و زیست آدم های طبقه متوسط آمریکایی که تاخیر در پرداخت یک قبض می تواند برایشان تبدیل به فاجعه ای بزرگ شود، قابل اعتناست. اینکه چگونه زندگی روزمره شما می تواند حکم میدان نبرد را داشته باشد و نباید فراموش کنید که اعمال شما هر چقدر هم کوچک باشد، بر زندگی دیگران تاثیر خواهد گذاشت! تماشای این شاهکار کوچک و متین را از دست ندهید.

ژانر: جنایی، درام.

سایت رسمی فیلم

بچه های آسمان Sky Kids

کارگردان: روکو د ویلیرز. فیلمنامه: جیسون د ویلیرز، روکو د ویلیرز، ریچارد داچر بر اساس داستانی از روکو د ویلیرز و گرگوری سی. هاینس. موسیقی: لیزل مور. مدیر فیلمبرداری: جیم اُر. تدوین: روکو د ویلیرز. طراح صحنه: کریس دیویس. بازیگران: جسی جیمز[جیسون مک اینتایر]، رایلی مک کلندان[کایل بارت]، استفن بالدوین[سیلویو اسپوزیتو]، تام سایزمور[آنجلو اسپوزیتو]، جی. تاد آدامز[لنی دریک]، دلن گتلینگ[اد تامس]، جنیفر اسلیمکو[الیزابت بارت]، رابرت کوستانزو[کارمینه]، وینس سسر[مانی]، فرانک دآمیکو[سال]، هریسون یانگ[پدربزرگ تامس]، بلر بارون[سوزان تامس]، تامی هینکل[جان مک اینتایر]، جوآن بارون[خانم پولسون]، دیلن کچ[ریک]. 118 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نام دیگر: The Flyboys. برنده جایزه تماشاگران جشنواره بیگ آیلند، برنده جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم های مستقل کالیفرنیا، برنده جایزه داوران برای بهترین فیلم از جشنواره دورانگو، برنده جایزه داوران برای بهترین فیلم از جشنواره گاردن استیت، برنده جایزه شیر طلایی بهترین فیلم از جشنواره جورج لیندسی، برنده جایزه تماشاگران از جشنواره جکسون هول، برنده جایزه تماشاگران و هیئت داوران از جشنواره اوماها، برده مدال طلا بهترین موسیقی و جایزه تماشاگران از جشنواره موسیقی فیلم پارک سیتی، برنده جایزه بهترین فیلم از جشنواره ریل تو ریل فیلم اند ویدیو، برنده جایزه تماشاگران از جشنواره ریورساید، برنده جایزه تماشاگران از جشنواره سدونا، برنده جایزه ریل طلای بهترین فیلم کودکان از جشنواره تیبورن، برنده جایزه بهترین فیلم از جشنواره وستچستر، برنده جایزه تماشاگران از جشنواره وودز هول.

کایل که به همراه مادرش به محله ای تازه اثاث کشی کرده، در اولین روز مدرسه تازه با قلدر کلاس درگیر می شود. هدف از این دعوا نجات پسربچه دیگری به نام جیسون است که خیلی زود با هم دوست می شوند. دایی جیسون در فرودگاه محلی به کار تعمیر و نگهداری هواپیماهای کوچک اشتغال دارد. او و جیسون عشق به پرواز را از پدربزرگ تامس به ارث برده اند که در زمان جنگ خلبان بوده است. در اولین روزی که جیسون و کایل برای گردش به فرودگاه رفته اند، سوار هواپیمای شخصی آنجلو اسپوزیتو می شوند. هواپیما به پرواز در آمده و آن دو شاهد دزدیده شدن مقداری پول می شوند. بیرون انداختن بمبی ساعت و نشاندن هواپیما به روی زمین آنها را تبدیل به قهرمان های محلی می کند و آقای اسپوزیتو صاحب هواپیما نیز برای تشکر دو پسر بچه را به خانه خود فرا می خواند. اما سارقین که از ترس فاش شدن هویت خود توسط آن دو بیمناکند، تصمیم به کشتن کایل و جیسون گرفته اند...

چرا باید دید؟

اکران فیلمی مخصوص نوجوانان در فصل فیلم های جدی، سیاسی و تاریخی ویژه بزرگسالان کاری عجیب است. ولی باور کنید از دیدن فیلم شاد، مفرح و زیبایی که بیش از 20 جایزه معتبر به دست آورده، حیرت انگیزتر نیست. سومین ساخته روکو د ویلیرز که به اندازه هر فیلم بزرگسالان صحنه های اکشن دارد و سکانس هوایی پایانی آن می تواند قلب هر تماشاگری را دچار هیجان کند.

اینکه چگونه دو پسر بچه شهرستانی تصادفاً تبدیل به قهرمان های محلی می شوند و در طول این پروسه یاد می گیرند خونسردی خود را در موقع خطر حفظ کنند، چیز تازه ای نیست. حتی درس شجاعتی که دریافت می کنند هم با کلیشه ها می خواند و می شود همه فیلم را جز یک مورد کلیشه ای خواند و آن هم رابطه دو برادر در آن سوی قانون است. برادران اسپوزیتو که یکی به دیگری کلک زده و پول هایش را به سرقت برده است. اما محبت برادرانه و خودداری برادر کوچک تر از کشتن جیسون و کایل سبب می شود، فیلم به مسیر کم و بیش تازه ای بیفتد و آن را به فیلمی تماشایی تبدیل کند. البته چیز دیگری هم در جذابیت فیلم دخیل است و آن نمایش هیجان ها و جذابیت های پرواز-اولین علاقه انسان- است.

د ویلیرز متولد 1970 کیپ تاون، آفریقای جنوبی است و بچه های آسمان اولین موفقیت بین المللی او محسوب می شود. دو فیلم پیشین او آثار کم هزینه و موفقی بودند، ولی بچه های آسمان راه وی را به سوی هالیوود باز خواهد کرد. باور کنید تماشای دستاورد او شما را وادار خواهد کرد خودتان را مثل یک پسربچه حس کنید. و به پسر بچه ها هم یاد خواهد داد که در برابر قلدرها-پدیده بسیار رایج دبستان ها و دبیرستان های آمریکا- و زورگویی افراد تهی مغز با سلاح خودشان-یعنی اقدام فیزیکی- به اضافه شجاعت بایستند. دیگر چه انتظاری از یک فیلم خوش ساخت نوجوانان دارید؟

ژانر: ماجرایی.

سایت رسمی فیلم

راک ن رولا RocknRolla

نویسنده و کارگردان: گای ریچی. موسیقی: استیو آیزلس. مدیر فیلمبرداری: دیوید هیگز. تدوین: جیمز هربرت. طراح صحنه: ریچارد برایدگلند. بازیگران: جرارد باتلر[وان تو]، تام ویلکینسون[لنی کول]، تندی نیوتن[استلا]، مارک استرانگ[آرچی]، ادریس البا[مامبلز]، کریس بریجز[میکی]، جرمی پایون[رومن]، تام هاردی[باب خوشگله]، توبی کبل[جانی کوئید]، جما اترتون[جون]، جمی کمپبل[راکر]، دراگان میکانوویچ[ویکتور]، جیمی میستری[مشاور]، کارل رودن[یوری]. 114 دقیقه. محصول انگلستان.

لنی کول در صدد معامله با تبهکاری روسی به اسم ویکتور است. ظاهراً همه چیز در آغاز روبراه است و ویکتور تابلوی محبوب خود را به رسم امانت به لنی می دهد. ولی وقتی معامله سر نمی گیرد و تابلو توسط پسر ناخلف لنی دزدیده می شود، همه چیز به هم می ریزد. این واقعه به ظاهر کوچک باعث می شود تا گروهی کثیر از تبهکاران لندن به دست پا افتاده و برای به چنگ آوردن سهمی از یک غارت بزرگ به دست و پا بیفتند. آدم هایی مثل وان تو و دستیارش مامبلز، حسابدار مونثی به نام استلا که تخصص در پنهان کردن درآمدهای تبهکاران دارد و جانی کوئید یک خواننده راک معتاد که هر کدام سهم شان را می خواهند. ولی یکی از آنها هدف دیگری را نیز دنبال می کند و آن انتقام است...

چرا باید دید؟

اگر قنداق، ضامن و دو لوله تفنگ تازه شلیک شده، قاپ زدن و رولور را دیده باشید با دنیای پر تحرک و پیچیده تبهکاران بریتانیایی از دیدگاه گای ریچی آشنا هستید. این بار تبهکارانی که در کار زمین خواری هستند، مقابل دوربین ریچی قرار گرفته اند. اما باور کنید هیچ فرقی با همتایان پیشین خود ندارند. همان رفتارها، همان متلک های گزنده و این بار با کمی چاشنی سکس بیشتر که با ملاط خنده در آمیخته است. (فقط تصور کنید بازیگر گردن کلفتی مثل جرارد را در نقش وان تو که باید برای قانع و همراه کردن یک همدست تن به سکس با وی بدهد!).

و متاسفانه برای بچه نابغه ای مانند ریچی که همین اواخر به دلیل طلاق جنجالی اش با مدونا نامش بر سر زبان ها بود، یک شکست که خیر، بلکه درجا زدن است. راک ن رولا در نگاهی دقیق هیچ چیز تازه ای نسبت به آثار قبلی ریچی ندارد و عنصر تازگی و غافلگیری را نیز از دست داده است. مضافاً به اینکه با وجود بهره مندی از بازیگران مشهور و کار بلد، قادر به ایجاد سمپاتی میان آنها و تماشاگر نیست. چیزی که در قنداق، ضامن و ... و قاپ زدن به راحتی محقق شده بود. ولی اگر از در جا زدن فیلمساز محبوب تان سر خورده نمی شوید و از خشونت کارتونی و شوخ و شنگ و آدم های خشن بذله گو با لهجه کاکنی خوش تان می آید، راک ن رولا فیلم شماست[شخصاً ترجیح می دهم دو فیلم اول او را بار دیگر تماشا کنم!]

فیلم قرار است اولین بخش از یک سه گانه باشد، که با وجود برخورد مثبت منتقدان در گیشه موفقیت درخشانی کسب نکرده و بعید است قسمت های بعدی ساخته شوند. ظاهراً آقای ریچی به چیزی بیش از مدونا به عنوان منبع الهام نیاز دارد!

* نام فیلم را مانند دیگر آثار پیشین ریچی توضیح داد که در اینجا منظور به دست آوردن همه چیز است. آن طور که قهرمان اصلی آن در آغاز می گوید:

آدم ها همیشه می پرسند. راک ن رول چیه؟ من هم به آنها می گویم این به طبل و مواد و الکل ارتباطی ندارد. خیلی بالاتر از اینهاست رفیق! هر کس به دلایل مختلف دوست دارد زندگی زیبایی داشته باشد. بعضی ها پول، بعضی ها مواد، بعضی ها هم گاییدن هر کسی که سر راه شان قرار بگیرد، بعضی ها هم شهرت و موقعیت... ولی یک طرفدار راک ن رول با همه فرق دارد. چرا؟ چون یک راک ن رول چی واقعی همه اینها را می خواهد.

ژانر: اکشن، کمدی، جنایی.

سایت رسمی فیلم

Interview With Eran Riklis

newwave — Mon, 12 Jan 2009 19:13:18 GMT

بیهوده نیست بگویم اگر روزی صلح میان فلسطینی ها و اسرائیلی ها برقرار شود و این منطقه رنگ آرامش را به خود ببیند، سهم عمده ای از این پیروزی متعلق به فیلمسازها خواهد بود. هر چند فیلمسازهای عرب و فلسطینی به دلیل نبود منابع مالی قادر به ساخت فیلمی درباره مشکلات موجود نشده اند، اما فیلمسازان دگراندیش اسرائیلی تاکنون قدم های بزرگی در این راه برداشته اند. کسانی چون اران ریکلیس که به صلح و همزیستی مسالمت آمیز ایمان دارند. برچیده شدن مرزها و دیوارها را طالبند و با صدا بلند فریاد می زنند: جدا از هم سقوط می کنیم...

گفت و گو با اران ریکلیس کارگردان فیلم درخت لیمو

کاشتن امید در باغ لیمو

یکی دو هفته پیش که فیلم اسرائیلی درخت لیمو را معرفی و ستودم، نمی دانستم که دولت اسرائیل با هر دلیل موجه یا غیر موجهی بار دیگر دست کشتار مردم بی دفاع خواهد زد. هر چند عقیده دارم تحریک های حماس در وقوع این جنایت ها دخیل بوده، اما نابودی انسان های غیر نظامی بی گناه با این دلایل توجیه پذیر نیست. آنچه برای من سینمایی نویس ارزش و اهمیت دارد تلاش روزافزون هنرمندان و فیلمسازان اسرائیلی بسیاری چون آموس گیتای، ایتن فاکس و اران ریکلیس برای درک و همزیستی مسالمت آمیز با فلسطینی هاست. چیزی که در میان اعراب و فلسطینی ها دوستدار صلح با روی گشاده پذیرفته شده و واقعیت این است که حتی بسیاری از سران عرب بر خلاف گذشته دیگر اسرائیل را دشمن اصلی خود نمی دانند. حتی در صورت بازگشت اسرائیل به مرزهای قبل از جنگ شش روزه حاضر به ایجاد روابط دوستانه نیز با این دولت هستند.. این تحول به علاوه نگرانی دولت های عرب (به ویژه کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس) از گسترش نفوذ جمهوری اسلامی ایران، موجب همسویی هایی میان دولت های عرب و اسرائیل شده است و اگر شیطنت های حماس به تحریک جمهوری اسلامی نبود، شاید خیلی پیش از این ها این منطقه رنگ آرامش را به خود می دید. صلح و آرامشی که اگر روزی به وجود آید مدیون تلاش فیلمسازانی چون اران ریکلیس نیز خواهد بود. کسانی که با انگشت گذاشتن روی ظرایف رابطه دو طرف بر این اصل مسلم تاکید کرده اند که بدون یکدیگر سقوط می کنیم!

به همین دلیل بی مناسبت ندیدم گفت و گویی با این فیلمساز اندیشمند و صلح طلب را ترجمه کنم. مردی که به برداشتن دیوارها ایمان دارد و می داند بذر امیدی که کاشته شده، روزی تمام این دیوارها را ترکانده و فرو خواهد ریخت. اگر این دانه روزی به گل بنشیند، حتما اسرائیلی ها در رختخواب خود آسوده خواهند خفت و فلسطینی ها نیز... آرزو می کنم آن روز را ببینم.

اران ریکلیس متولد 1954 است. در اسرائیل، آمریکا و برزیل بزرگ شده و از نیمه دهه 1970 شروع به فعالیت در عالم سینما کرده است. دانش آموخته دانشگاه تل آویو و مدرسه سینمایی بیکنزفیلد انگلستان است. اولین فیلم بلندش در 1984 با نام در یک روز روشن می توانی دمشق را ببینی یک تریلر سیاسی خوش ساخت بر اساس داستانی واقعی بود. سپس به تلویزیون روی آورد و فیلم های مستند و داستانی متعددی کارگردانی کرد. هفت سال بعد، دومین فیلمش با نام Cup Final توانست تحسین منتقدان بسیاری را کسب کند و در جشنواره های برلین و ونیز بدرخشد. در 1993 سومین فیلمش زوهار پرفروش ترین فیلم اسرائیل شد. بعد از فیلم مرزها، ستایش نامه اش درباره موسیقی راک اند رول با نام Vulcano Junction در 1999 ساخت. اما شهرت بین المللی با عروس سوری(برنده 3 جایزه از جشنواره فلاندر، برنده جایزه تماشاگران جشنواره لوکارنو و 4 جایزه بزرگ از جشنواره مونترال) در سال 2004 از راه رسید. ریکلیس که فیلم های تلویزیونی، کلیپ و فیلم های تبلیغاتی و مستند نیز ساخته، در تل آویو زندگی می کند اما خود را فیلمسازی جهانی می داند و به اصول انسانی و همزیستی مسالمت آمیز به شدت معتقد و پایدار است. اران با دینا زوای ازدواج کرده و دو فرزند به نام های تامی و جاناتان دارد.

چرا به جای زیتون از لیمو استفاده کردید؟

وجوه سمبلیک درخت زیتون(نماد صلح) بیش از اندازه روشن بود. جنگ، صلح، شاخه زیتون... دوست داشتم رنگ بیشتری به فیلم اضافه کنم. یک فیلم تلخ و شیرین، لیمو تمام این ویژگی ها را در خود داشت. خوش بو است، ولی نمی توانید همین طوری از شاخه کنده و آن را بخورید. عاشق ترانه آمریکایی Limon Tree هستم و پیشنهاد کردم از نسخه شرقی آن در فیلم استفاده بشود.

درخت لیمو امتداد و گسترش اندیشه ای است که با عروس سوری آغاز کردید. آیا جوابی برای دیوانه وار بودن این مخاصمه پیدا کردید؟

بله، درخت لیمو فیلم خطرناک تری است. عروس سوری درباره زندگی یهودی ها در مرز سوریه بود، فیلمی با ریتمی آرام. ولی درخت لیمو در خط سبز کرانه غربی می گذرد، یعنی در قلب جایی که جنگ بین اسرائیل و فلسطین جریان دارد. خیلی دوست دارم شخصیت هایم فردیت خاص خودشان داشته باشند. جواب ها را در اختیار تماشاگر نمی گذارم، بلکه به وجودشان اشاره می کنم. در درخت لیمو هم کوشیدم به معضل فقدان رابطه موجود در خاورمیانه اشاره کنم. تصمیم با تماشاگران است. من فقط یک مشاهده گرم. یک کارگردان. من هیچی درباره هیچ چیز نمی دانم!(می خندد)

تنهایی سلما و رانا را به شکل موازی تصویر می کنید. معنای این همانندی غیر قابل انتظار چیست؟

رابطه آنها از نفرتی که آن منطقه را تسخیر کرده، فراتر می رود ولی هرگز به زبان آورده نمی شود. فقط رانا(همسر وزیر دفاع اسرائیل) حضور یک زن را در ورای این حصارها و درختان لیمو حس می کند. اسیر ترس از اقدام تروریست ها نمی شود. فیلمنامه ابتدا روی این دو زن و تنهایی شان متمرکز شده بود. درخت ها و سیاست بازها را بعداً به آن اضافه کردم. آن موقع بود که به فیلمی لایه لایه درباره همه چیز و هیچ چیز تبدیل شد.

اگر به زن ها فرصتی داده می شد، آیا همه چیز به خوبی پیش نمی رفت؟

درخت لیمو یک فیلم فمینیستی نیست. ولی می خواهم بگویم: اگر وزیر دفاع یک زن بود، همه چیز فرق می کرد. راهی که انتخاب کردم ساده تر بود. فیلم بیشتر از جهات مختلف زن هایی که زیر فشار قرار گرفته اند را در مرکز توجه خودش قرار می دهد. یکی از جهات بیشتر و واضح تر له شده، در میان یک جامعه سنتی و عرفی تک و تنها خود را در زیر حمله ارتش اسرائیل می یابد. همسر وزیر به شکلی متفاوت له شده، ولی او هم خود را به شکلی یکسان زیر فشار می بیند. زن ها در این فیلم آلترناتیو نیستند، آنها قربانی هستند.

این درک طرف متقابل که رانا به نمایش می گذارد، آیا بازتابی از واقعیت است؟

فیلم در نهایت از یک ماجرای واقعی الهام گرفته است. چند سال قبل در روزنامه ها با ماجرایی شبیه به این برخورد کردم. مرز، وزیر دفاع اسرائیل، همسایه فلسطینی. به جای درختان لیمو، باغ زیتون مورد بحث بود. درختان زیتون را خطر آفرین تشخیص داده و مداخله کرده بودند. خیلی احمقانه بود، ولی کاملاً حقیقت داشت. دانستن اینکه صدها داستان در عالم واقعیت شبیه به این وجود دارد، خیلی مهم است. حتی اگر به خاطر مسائل امنیتی هم نباشد، به عنوان نمونه ساختن یک اتوبان... خیلی ناراحت کننده است اما همیشه برای تصاحب زمین همسایه یا تکه پاره کردن آن یک دلیلی هست.

پشت قضاوت غلط قاضی های دادگاه عالی تجدید نظر چه معنایی پنهان شده؟

قصه قضاوت حضرت سلیمان را به یاد می آورید؟ یا بازی سه میمونی که ندیدم، نشنیدم و نمی دانم را؟ به نظر من دادگاه عالی از درک موقعیت و دادن رای درست عاجز است. این اولین حکم از این دست نیست. ولی با این حال، اینکه با وجود هر نوع اختلاف، فلسطینی ها شهروند محسوب می شوند و یک زن می تواند به دادگاه عالی تجدید نظر مراجعه کند، اشاره به وجود عدالت در دستگاه قضایی اسرائیل هست. خیلی چیزها حتی اگر پیچیدگی ها و مشکلاتی را در خود داشته باشند، باز هم وجود شان غنیمیتی محسوب می شود. قضات تحت تاثیر سیاست عمومی و تماس های تلفنی که گرفته می شود، قرار دارند... و حکمی که می دهند دستور ملکه داستان جادوگر شهر اُز را به یاد می آورد: یالا! گردن شان را بزنید!

در فیلم نوعی نگاه رئالیستی وجود دارد، البته همراه با طنز. آیا این روش امید بخشیدن شما برای درست شدن یک بن بست سیاسی، یا چیزی مانند باز شدن یک گره کور در عالم واقعیت از طریق تلطیف کردن آن است؟

دقیقاً. خیلی دلم می خواست نور امیدی بر این وضعیت بتابانم. چون انسان ها می تواند تغییر کنند. بُعد سیاسی فیلم برای من بسیار اهمیت دارد. اگر طنز نبود فیلم شبیه گزارش های سیاسی مستند از آب در می آمد و باید از این موضوع اجتناب می کردم. این موضوع را از طریق وارد کردن شخصیت سربازی که در برج نگهبانی می خوابد، حل کردم. او مرتب با ارتش و قواعد آن شوخی می کند و فقط به فکر وارد شدن به دانشگاه است. شخصیتی کمی خنده دار، ساده و در عین حال حزن انگیز... او همه اینها را همزمان دارد.

موقع ساختن فیلمی با چنین دیدگاه سیاسی تصمیم گرفتم با افزودن یک شخصیت کمی از بار جدیت فیلم کم کنم. این سرباز جوان با حل کردن مسئله های منطق که استادها پیشنهاد کرده اند، خودش را برای امتحان ها آماده می کند. و باور کنید سوال ها با وجود بی معنی بودن برخی از آنها کاملاً حقیقی هستند. آنها بازتاب وقایع روزمره این منطقه هستند. جایی که منطق گاه کاملاً سورئالیستی می شود.

مثل فیلم عروس سوری نگاه تان به مجادله میان اعراب و اسرائیل انسان دوستانه، صمیمی و از نزدیک و گاه ساده لوحانه است. چرا می خواهید چهره ای انسانی به این بن بست سیاسی بدهید؟

دو علت دارد: اول اینکه نمی توانیم ادعا کنیم در سال 2008 قادر به ساختن فیلمی سیاسی هستیم. دیگر ساختن فیلم هایی مثل کارهای کوستا-گاوارس از این به بعد امکان ندارد. رسانه های خبری دیگر همه جا حاضر و ناظر هستند. بی اهمیت ترین موضوع ها تبدیل به مباحث سیاسی شده است. آمریکا عراق را اشغال می کند، قیمت نفت بالا می رود و شما زمستان در اتاق منزل تان سرما می خورید.

به همین خاطر عموماً ترجیح می دهم داستان آدم های تنها را روایت کنم. سعی می کنم برای درک شخصیت شان، کلیت مشکلات شان را درک کنم. از طرف دیگر این راهی است که تماشاگر راحت تر با شخصیت و موقعیت آنها همذات پنداری کند و به فراموش کردن سیاست برسد. اسرائیل را فراموش کند. فلسطین را فراموش کند. باور کنید اگر خارج از اسرائیل یا فلسطین و هر جای زمین متولد شده باشید، می توانید با شخصیت های من کنار بیایید و همذات پنداری کنید.

اگر یک باغ لیمو بتواند تهدیدی برای امنیت اسرائیل ایجاد کند، چه انتظاری می توانیم از حرف های نمایندگان عالی رتبه دو طرف داشته باشیم؟

تقریباً هیچ چیز، مگه نه؟(می خندد) دو سه هفته قبل برای معرفی فیلم عروس سوری در قاهره بودم. 30 سال از جنگ مصر و اسرائیل می گذرد. در آنجا اسرائیلی بودنم را مخفی نکردم. ولی همه چیز خوب پیش رفت، با وجود اینکه اتحادیه هنرمندان مصر از برقراری هر گونه ارتباط رسمی با اسرائیل پرهیز می کند. این نشان می دهد که همه چیز خیلی کند پیش می رود. به دست گرفتن ابتکار عمل نیروی فوق العاده زیادی لازم دارد. این واقعاً ناراحت کننده است. به همین خاطر دوست داشتم با ساختن درخت لیمو کمی امید و خوش بینی ایجاد کنم.

درخت لیمو فیلم بسیار صادقی است. به عنوان کارگردان چه نظری دارید...

فیلم های من دموکراتیک هستند. بیش از این که یک شهروند و فیلمساز اسرائیلی باشم، شهروند دنیا هستم. نه به نفع اسرائیل، نه به نفع فلسطین بلکه در راه چیزی که از دیدگاه خودم درست است، تلاش می کنم. تنها این موضوع اهمیت دارد که در برابر خودتان و دیگران صادق باشید و پای انتخاب هایتان بایستید. درخت لیمو روی یک روان پریشی امنیتی انگشت می گذارد. اگر فیلم های من با موافقت هر دو طرف روبرو نمی شود و هر دو طرف را به یک پروسه درک و تحلیل هدایت می کند، چه بهتر! هدفم راضی کردن همه نیست.

ترجمه شده از EVENE - Toute la culture

Film Reviews

newwave — Mon, 12 Jan 2009 19:12:18 GMT

معرفی فیلم های روز

والکیری‌ Valkyrie

کارگردان: برایان سینگر. فیلمنامه: کریستوفر مک کواری، ناتان الکساندر. موسیقی: جان اّتمن. مدیر فیلمبرداری: نیوتن تامس سیگل. تدوین: جان اّتمن. طراح صحنه: لی لی کیلورت، تام مه یر، پاتریک لومب. بازیگران: تام کروز[سرهنگ کلاوس فون اشتافنبرگ]، کنت برانا[ژنرال دوم هننینگ فون ترسکوو]، بیل نیگی[ژنرال فردیش البریخت]، تام ویلکینسون[ژنرال فریدریش فروم]، کاریس ون هوتن[نینا فون اشتافنبرگ]، تامس کرتچمن[سرگرد اتو ارنست رمر]، ترنس استمپ[لودویگ بک]، ادی ایزارد[ژنرال اریش فلگیبل]، کوین مک نالی[دکتر کارل گوردلر]، کریستین برکل[سرهنگ مرتز فون کوئرینهایم]، جیمی پارکر[ستوان ورنر فون هافتن]، دیوید بامبر[آدولف هیتلر]، هاروی فریدمن[دکتر یوزف گوبلز]، کنت کرانهم[فیلدمارشال ویلهلم کایتل]، ماتیاس فریهوف[هاینریش هیملر]، گرهارد هاسه هیندنبورگ[هرمن گورینگ]، انتون الگرانگ[البرت اشپیر]. 120 دقیقه. محصول 2008 آمریکا، آلمان. نام دیگر: Operation Walküre - Das Stauffenberg-Attentat.

جنگ جهانی دوم. سرهنگ کلاوس فون اشتافنبرگ در حمله نیروهای متفقین به ارتش آلمان در افریقا، به شدت زخمی شده و به آلمان فرستاده می شود. همزمان در آلمان ژنرال ترسکوو با جاسازی بمبی در هواپیمای حامل هیتلر ترتیب سوء قصدی به جان وی را می دهد. اما بمب منفجر نشده و تراسکوو و همراهانش به فکر نقشه تازه ای برای کشتن هیتلر و نجات ملت آلمان از دست دیکتاتور و پایان جنگ می افتند. تراسکوو به ژنرال البریخت پیشنهاد می کند اشتافنبرگ- که تازه از بیمارستان مرخص شده- به عنوان جایگزین یکی از اعضای دستگیر شده کمیته به جمع مخفی آنان راه یابد. اشتافنبرگ با سه تن از چهره های برجسته مقاومت- دکتر گوردلر که در صورت موفقیت طرح ترور هیتلر به سمت صدراعظمی آلمان خواهد رسید، ژنرال بک و مردی به نام ویتزلبن- دیدار می کند. اشتافنبرگ پیشنهاد می کند برای نزدیک شدن به هیتلر از طرح والکیری(والکوره) استفاده کنند. بر اساس این طرح ژنرال فروم، فرمانده نیروهای ذخیره ارتش در صورت بروز هر حادثه ای برای پیشوا، زمام امور را در دست خواهد گرفت. ژنرال فروم پیشنهاد اشتافنبرگ و دوستانش را رد می کند، اما از لو دادن آنان به نازی ها نیز خودداری می کند. ژنرال تراسکوو به خط مقدم جبهه فرستاده می شود و اشتافنبرگ در راس طرح ترور هیتلر قرار می گیرد. اشتافنبرگ و دوستانش بعد از تدارک دقیق عملیات در روز 20 جولای دست به کار می شوند. اشتافنبرگ وارد آشیانه گرگ-نام رمز سرفرماندهی هیتلر- شده و بمبی را در آنجا کار می گذارد. بمب منفجر شده و اعضای کمیته مخفی برای بازداشت نازی ها و به دست گرفتن قدرت به راه می افتند. اما خبر قطعی از مرگ هیتلر نرسیده و بسیاری دودل هستند. از جمله ژنرال فروم که از داده شدن فرمان آماده باش به نیروهای خود توسط اشتافنبرگ و دوستانش به خشم آمده و بعد از تماسی که با آشیانه گرگ برقرار می کند، متوجه زنده بودن هیتلر می شود. اشتافنبرگ این ادعا را رد و فروم را دستگیر می کند. ژنرال بک به فرماندهی نیروهای ذخیره منصوب می شود و شروع به بازداشت کلیه افراد اس اس و به دست گرفتن کنترل برلین می کند. اما ژنرال ورنر که برای بازداشت افسران عالی رتبه اس اس اعزام شده، بعد از تماس تلفنی با هیتلر از زنده بودن وی آگاه و دستور بازداشت اشتافنبرگ و همقطارانش را دریافت می کند. ژنرال ورنر بعد از آزاد کردن افراد اس اس به سرماندهی اشتافنبرگ حمله کرده و تمامی آنان را دستگیر می کند. ژنرال فروم نیز که آزاد شده برای بیگناه جلوه دادن خود بلافاصله دستور تیر باران توطئه گران را می دهد. به ژنرال بک اجازه داده می شود تا خودکشی کند، اما اشتافنبرگ، البریخت، هافتن و کوئیرنهایم به جوخه آتش سپرده می شوند. ژنرال تراسکوو نیز بعد از شنیدن خبر ناموفق بودن طرح با انفجار نارنجکی در برابر صورت خود به زندگیش خاتمه می دهد. کوردلر و ویتزلبن به دار آویخته می شوند و مدتی بعد ژنرال فروم نیز به دلیل اطلاع ندادن طرح توطئه گران پیش از وقوع، اعدام می شود و این پایان آخرین اقدام به قتل هیتلر به قصد نجات آلمان توسط نیروهای مقاومت است. یک سال بعد هیتلر با رسیدن نیروهای متفقین به دروازه های برلین خودکشی می کند.

چرا باید دید؟

شش دهه از سقوط رایش سوم می گذرد. ولی مردم آلمان هنوز نتوانسته اند خود را از زیر بار شرم تاریخی که به آنان تحمیل شده، نجات دهند. چون بزرگ ترین و قدرتمندترین رسانه قرن-سینما- هرگز مجال چندانی به ظهور چهره های مقاومت آلمان نداد. بر خلاف ایتالیا که بلافاصله با استفاده از سینما و فیلم های نئورئالیستی توانست جایگاه خود را در جامعه جهانی به دست آورد و موسولینی را به خاطره ای دور تبدیل کند، هنوز شبح هیتلر و نازی ها بر زندگی آلمانی ها سایه افکنده است. البته ظهور حرکت های نئونازیستی نیز در این روند بی تاثیر نبود، اما با وجود اقدام به موقع اعضای نهضت مقاومت آلمان برای از میان برداشتن هیتلر و تصویر کردن برخی از این حرکت ها در فردای خاتمه جنگ توسط فیلمسازان آلمانی؛ تا همین اواخر کمتر نمونه شاخصی-جز 20 یولی رسیده است[گئورگ ویلهلم پابست] و سوفی شّل- به بازارهای جهانی راه یافت و ستایش شد.

ماجرای طرح والکوره و اقدام سرهنگ اشتافنبرگ جزو استثناها بود. در حالی که محققان اقدام به 42 مورد سوء قصد علیه جان هیتلر را کشف و ثبت کرده اند(تنها نمونه قابل توجه تصویری برای نشان دادن این اقدامات فیلم مستند کمتر دیده شده The Restless Conscience: Resistance to Hitler Within Germany 1933-1945 ساخته هاوا کوهاو بلر-نامزد اسکار بهترین فیلم مستند سال 1992- است که شدیداً دیدار آن را توصیه می کنم). نزدیک به 51 مورد این اقدام ها به اجرا درآمد و ناموفق بود. این اقدام ها از سوی بسیاری از افسران و مردم آلمان صورت گرفت که دریافته بودند وجود هیتلر و نازی ها به قیمت نابودی کشور و ملت آلمان تمام خواهد شد، پس سوگندی که برای وفاداری به پیشوا خورده بودند را زیرپا گذاشته و در صدد کشتن وی برآمدند. اقدام اشتافنبرگ شاید به دلیل اینکه آخرین شان بود و از سوی یک افسر پروسی به شدت میهن پرست- که یک چشم، دست راست و دو انگشت دست چپ را در جبهه از دست داده- صورت پذیرفت، تا این حد مورد توجه قرار گرفت.

کلاوس فیلیپ ماریا شنک گراف فون اشتافنبرگ(1944-1916) افسر آلمانی اشراف زاده و چهره شناخته شده طرح ترور هیتلر در 20 جولای(یولی) 1944 است. طرحی که بر اثر یک تصادف ناکام ماند و اشتافنبرگ و بسیاری جان شان را بر سر آن باختند و اینک قهرمان های مقاومت ملی در برابر نازیسم محسوب می شوند. بدیهی است این قهرمان ها سر از فرهنگ عامه نیز در آورند و دستمایه کتاب ها و فیلم هایی نیز بشوند. اشتافنبرگ و یارانش نیز خیلی زود تبدیل به اسطوره شدند. یک دهه بعد، اولین فیلم های آلمانی درباره طرح 20 جولای ساخته شد که نسخه گئورگ ویلهلم پابست به دلیل پرداخت اصیل و مستندگونه اش اینک حکم یک سند تاریخی راهم دارد.

بعدها اشتافنبرگ از سوی فیلمسازها به فراموشی سپرده شد. دوستدارانش بنای یادبودی برایش ساختند و کتاب هایی نیز نوشتند. اما با ظهور حرکت های نئونازیستی در اروپا، فیلمسازها بار دیگر به یاد اشتافنبرگ و دیگر شهدای مقاومت آلمان در برابر نازی ها افتادند. دیگر آلمانی ها نیز برای خلاصی از چنگ شرم تاریخی پس از جنگ، فیلم های متعددی با این مضمون تولید کردند. در فاصله سال های 1989 تا 2005 بیش از 3 فیلم مستند، یک فیلم سینمایی و یک مینی سریال توسط آلمانی ها درباره اشتافنبرگ ساخته شد، که از میان آنها مینی سریال جو بایر با شرکت سباستین کخ[بازیگر زندگی دیگران] موفقیت بیشتری کسب کرد.

سینمای هالیوود جز اشاره های کوتاه در فیلم های شب ژنرال ها و روباه صحرا: داستان رومل و فیلم تلویزیونی نقشه کشتن هیتلر(1990) خیلی سریع از کنار این شخصیت عبور کرد. اما پس از شش دهه به سراغ او رفته و همزمان چند فیلم مستند[42 راه برای کشتن هیتلر/نشنال جئوگرافی، کشتن هیتلر: داستان واقعی طرح والکیری، عملیات والکیری] نیز روانه بازار شده که جدا از ارزش های تاریخی و اسنادی شان باید به وجود هدفی فرامتنی دقت کرد.

براین سینگر 44 ساله را با شاهکاری چون مظنونین همیشگی می شناسیم، اما شخصاً با شاگرد زرنگ وی بیشتر احساس همدلی دارم. چون بر اساس دلمشغولی های این فیلمساز با استعداد یهودی ساخته شده است و می شود درک کردن چرا دست به روایت قصه ای تا این حد تکراری زده است. واقعیت این است که فیلم 95 میلیون دلاری تام کروز- که فیلمبرداری آن در آلمان با جنجال هایی نیز همراه بود- حکم یک هشدار و ترغیب به عمل برای کسانی را دارد که تحت لوای یک حکومت دیکتاتوری ایدئولوژیک زندگی می کنند[البته با آموزه های بانو هارنت در مورد مسئولیت شخصی در دوران دیکتاتوری تفاوت ها دارد]. واضح است که چنین نمونه ای در زمانه ما حکومت جمهوری اسلامی و رئیس جمهور فعلی آن است که مرتب بر شباهت وی با هیتلر تاکید می شود و خود وی نیز از دست زدن به رفتاری مشابه وی-مانند جنجال هولوکاست- ابا ندارد.

اشتافنبرگ با فریاد "زنده باد سرزمین مقدس آلمان" تن به گلوله ها می سپارد و فریاد او باید ندای هشدار دهنده و بیدار کننده به میلیون ها انسان وطن پرستی باشد که می توانند با اقدام به دگرگونی از داخل، مانع از تهاجم دشمن خارجی شوند. کافی است به پیامدهای پس از تسخیر آلمان توسط متفقین دقت کنید. برایان سینگر و سازندگان فیلم به ما می گویند: آیا ارزش آن را ندارد که جلوی ضرر را از همین جا و با دست های خودتان بگیرید؟

والکیری در نگاهی به دور از پیچیدگی های فرامتنی یک درس تاریخ در قالب رسانه سینما است. ولی اگر روایت داستانی تا این حد آشنا و مکرر روایت شده با چنین هدفی صورت نگرفته-جدا از اهداف تجاری- پس مقصود سینگر و کروز از تولید والکیری چه بوده است؟ من آن را برخورد صادقانه و هشدار دهنده یک هنرمند در برابر وضعیت سیاسی می دانم و توصیه می کنم جدا از روایت بدیع دیداری/شنیداری که سینگر تدارک دیده، به اهداف این طرح نافرجام دقت کنید. شاید اشتافنبرگ بعدی میان ما باشد. این همان چیزی است که اوباما و امثال او از ایرانی ها انتظار دارند!

1- در اساطیر مردم اسکاندیناوی والکیری به ایزدبانوهایی اطلاق می شود که به شکل نامرئی در جنگ شرکت می کنند و وظیفه آنان انتخاب کسانی است که باید کشته شوند.

2- از نظر دقت و صداقت سازندگان فیلم به واقعیت های تاریخی می توانید اطمینان کامل داشته باشید چون پروفسور پیتر هافمن اساد دانشگاه مک گیل و یکی از اعضای نهضت مقاومت آلمان مشاور ساخت فیلم بوده اند.

3- همسر اشتافنبرگ و فرزندان شان موفق به فرار شدند. نینا فون اشتافنبرگ در دوم آوریل 2006 در سن 92 سالگی در باواریا فوت کرد و نتوانست شاهد نمایش فیلم والکیری باشد(چون شباهت نیم رخ اشتافنبرگ و تام کروز حیرت انگیز است).

ژانر: درام، تاریخی، مهیج، جنگی.

سایت رسمی فیلم

مقاومت Defiance

کارگردان: ادوارد زوایک. فیلمنامه: کلایتن فورمن، ادوارد زوایک بر اساس کتاب پارتیزان های بیلسکی نوشته نخاما تک. موسیقی: جیمز نیوتن هاوارد. مدیر فیلمبرداری: ادواردو سرا. تدوین: استیون روزنبلوم. طراح صحنه: دان ویل. بازیگران: دانیل کریگ[توویا بیلسکی]، لیو شرایبر[زوس بیلسکی]، جیمی بل[آسائل بیلسکی]، جورج مک کی[آرون بیلسکی]، آلکسا داوالوس[لیلکا تیختین]، تامس آرانا[بن زایون گولکوویتز]، الن کوردونر[شامون هارآرتز]، مارک فیورستاین[ایزاک مالبین]، جودی می[تامارا اسکایدلسکی]، کیت فهی[ریوا ریخ]، ایدو گولبرگ[ایتزاک شولمان]، ایبن هیه یلاخبلا]، مارتین هنکاک[پرتز شورشاتی]، راویل ایسایونوف[ویکتور پانچنکو]، یاچک کومان[کنستانتی کوزلووسکی]. 137 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نامزد جایزه بهترین موسیقی از مراسم گولدن گلاب.

سال 1941. نازی ها در حال کشتار یهودیان سراسر اروپای شرقی هستند. سه برادر به نام های توویا، زوس و آسائل موفق به فرار از چنگ نازی ها شده و در جنگل نزدیک زادگاه شان-منطقه غرب بلاروس در نزدیکی مرز لهستان- مخفی می شوند. مدتی بعد با یهودیان آواره دیگری که به جنگل پناه آورده اند، برخورد کرده و به زودی تشکیل یک جامعه مخفی را می دهند. هدف زنده ماندن و نجات از دست نازی هاست. اما به دست آوردن مایحتاج ضروری کار ساده ای نیست و از طرف دیگر باید هر لحظه آماده فرار باشند. زوس با نقشه های برادرش توویا مبنی بر جابجایی و گریز از دست نازی ها چندان میانه ندارد و توصیه می کند با به دست آوردن اسلحه علیه آلمانی بجنگند. اما توویا که فرماندهی یهودیان آواره را بر عهده دارد، این کار را عملی نمی داند. زوس قهر کرده و به پارتیزان های روس می پیوندد و شروع به جنگ علیه نازی ها می کند. از طرف دیگر شمار آوارگان رو به افزایش گذاشته و سرمای زمستان نیز بر سختی زندگی در میان جنگ می افزاید. تا اینکه آلمان ها با حمله هوایی و زمینی گسترده ای تصمیم به نابودی قطعی یهودیان مخفی شده در جنگل می گیرند. توویا و آسائل به همراه تنی چند شروع به مقاومت در برابر حمله نازی می کنند تا دیگران دست به فرار بزنند. جنگی نابرابر که اگر کمکی از سوی پارتیزان ها نرسد، فرجام اش نابودی بیش از هزار یهودی خواهد بود....

چرا باید دید؟

سینما و به خصوص سینمای هالیوود در شش دهه گذشته تا جایی که توانسته-بنا به اقتضای سیاست هایش- درباره همه سوزی و نابودی گسترده یهودیان در اروپا توسط هیتلر و نازی ها از گفتن تمامی حقیقت سر باز زده و از یهودیان تصویر ملتی توسری خور، مقهور قدرت و آماده مرگ به دست سربازان رایش سوم ساخته است. تصویری که امروز دیگر به کار نمی آید. اینکه یهودی ها- و در مقطع فعلی بهایی ها- اعلام می کرده اند جنگیدن در دین و مرام شان نیست و سعی داشتند از خود انسان هایی صلح طلب بسازند، به خودی خود چیز مزمومی نیست. اما زمانی که ارائه این تصویر با کشتار هزاران فلسطینی در دنیای واقعیت به دست همین یهودیان رسته از چنگ نازی ها در فردای جنگ جهانی دوم همراه می شود، چه باید گفت جز دم خروس را باید باور کنیم یا قسم حضرت عباس را؟(اشتباه نشود، هدفم از اشاره به این موضوع گریز به صحرای کربلا و انگشت گذاشتن به ماجرای در حال رخ دادن جنگ در غزه نیست)

باید پذیرفت که خود یهودی ها نیز در دو دهه اخیر به این نتیجه رسیده اند که باید از مقاومت خود در برابر نازی ها سخن بگویند، چیزی که در عالم واقعیت نیز رخ داده و نمونه های شاخصی چون قیام گتوی ورشو و همین پارتیزان های بیلسکی داشته است (شخصاً همیشه از دیدن یهودیانی که بی هیچ مقاومتی در برابر نازی ها زانو زده و منتظر تیر خلاص بودند، دچار خشم و اندوه می شدم. این مسئله را به هر قوم و ملتی می شود تعمیم داد که در برابر ظلم نمی ایستند).

واقعیت این است که در سرتاسر اروپای شرقی اشغال شده، گروه های پارتیزان یهودی شکل گرفت. برخی از این گروه ها فرارهای موفقی از گتوها و اردوگاه های کار اجباری را سازمان دادند(بهترین اشاره ها به این ماجرا را می شود در فیلم های یک نسل/ آندری وایدا و پیانیست/ رومن پولانسکی یافت. ولی فیلم قیام ساخته 2001 جان آونت اختصاصاً به این موضوع و سرنوشت افراد درگیر قیام گتوی ورشو و بازماندگان آن می پردازد. شعار تبلیغاتی فیلم نیز چیزی بود که باور کردنش نه فقط برای تماشاگران معتاد به فیلم هایی که در بالا اشاره شد، حتی آلمانی ها هم سخت بود: آنها دست به کاری زدند که نازی ها هرگز انتظارش را نداشتند. آنها جنگیدند). برخی مانند پارتیزان های بیلسکی هرگز به چنگ نازی ها گرفتار نشدند و تا پایان جنگ توانستند سرپا مانده و حتی علیه نازی ها بجنگند. در برخی کشورها مانند بلژیک و فرانسه گروه های کاملاً یهودی شکل نگرفت، ولی یهودی ها به دیگر پارتیزان ها و گروه های مقاومت ملحق شدند. رقمی که برای این افراد تخمین زده می شود میان 20 تا 30 هزار نفر است که عملیات موفقی در کارنامه شان دارند و جدا از گروه های شناخته شده -مانند بریگاد چکالوف، گتوی ویلنیوس و همین بریگاد بیلسکی- افراد مشهوری چون یتزاک اراد، ماشا بروسکینا، یوجینو کالو، آبا کاونر، داو لوپاتین، موشه پیاده، هاویوا ریک، هانا سنش، شالوم یوران و سیمکا زورین نیز در میان شان به چشم می خورد. با این تفاصیل مقاومت ساخته یکی از کارگردان هایی که تخصص در تولید فیلم های حماسی دارد، آن روی سکه رایج است.

ادوارد زوایک متولد 1952 شیکاگو است. با فیلم افتخار در 1989 به شهرتی عظیم دست یافت و به همراه وی بازیگران فیلمش-دنزل واشنگتن و مورگان فریمن- نیز تبدیل به ستاره شدند. نگاهی گذرا به فیلم های برجسته کارنامه زوایک نشان می دهد که او تا چه به حد ترسیم ناشناخته های پنهان در پس روایت های رسمی علاقه دارد. نقش سیاهان در جنگ های داخلی در فیلم افتخار، واقعیت های جنگ عراق و آمریکا در شجاعت زیر آتش، رابطه میان بنیادگرایان مسلمان و دنیای غرب در حکومت نظامی و نگاه روشنگرانه اش در الماس خونین و فیلم فعلی همگی در یک امتداد قرار دارند. اما آنچه او را فردی شایسته برای ساختن مقاومت می کند پرداخت حماسی او از این داستان هاست.

در مقاومت نیز [که با صرف هزینه 50 میلیون دلار بر اساس کتاب تحقیقی خانم پروفسور نخاما تک استاد دانشگاه کانکتیکات(محقق هولوکاست)ساخته شده] تلاش او برای تصویر کردن داستانی واقعی جدا از سعی وی در ساختن سیمایی قهرمانی از شخصیت های اصلی قصه اش که هر کدام نماینده نوعی نگاه فلسفی به زندگی و دنیا و مبارزه هستند، قابل ستایش است و می تواند به دلیل صداقتش در بیان ضعف ها و قوت های قهرمانان فیلم تحسین شود. اما از طعنه زدن به اردوگاه های چپ نیز غافل نیست. تا جایی که فیلم سیمایی ضد روسی و ضد کمونیستی به خود می گیرد و در برخی دقایق به درستی نشان دهنده یهود ستیزی پنهان در میان سرسپردگان حکومت شوراها می شود.

به هر حال نکته اصلی فیلم آن طور که از نامش پیداست ترغیب و تایید مقاومت و جنگیدن است. آن هم برای ملت یهود و در زمانه ای که خطر ظهور هیتلری دیگر یا رایش اسلامی تازه ای محتمل است. شخصاً نمی توانم هیچ گونه تضمینی به سازندگان فیلم برای به تخقق نپوستن این خطر بدهم. اما از هم اکنون خود را در کنار هر کسی که علیه ظلم ایستادگی کند، حس می کنم.

مقاومت نه قدرت افتخار را دارد و نه شکوه و تغزل افسانه های پاییزی را، حتی می شود آن را فیلمی تبلیغاتی نامید. اما به دلیل پرداخت صادقانه فیلمساز، استفاده عالی از لوکیشن برف و یخ گرفته و عوامل-از جمله کریگ و شرایبر- و تلاش برای تغییر حال و هوای ژانر فیلم های هولوکاستی(می تواند اولین اکشن در میان 270 فیلم شناخته شده این گونه باشد!) می شود فیلم را با خیال راحت تماشا کرد!

رولند تک، پسر نخاما تک در مقام همکار تهیه کننده در پروژه حضور دارد.

ژانر: درام، جنگی.

سایت رسمی فیلم

استرالیا Australia

کارگردان: باز لورمن. فیلمنامه: باز لورمن، استوارت بئاتی، رونالد هاروود، ریچارد فلانگان بر اساس داستانی از باز لورمن. موسیقی: دیوید هیرشفیلدر. مدیر فیلمبرداری: مندی واکر. تدوین: دادی دورن، مایکل مک کاسکر. طراح صحنه: کاترین مارتین. بازیگران: نیکول کیدمن[لیدی سارا اشلی]، هیو جکمن[گله دار/دروور]، دیوید ونهم[نیل فلچر]، جک تامسون[کیپلینگ فلین]، برایان براون[لزلی کینگ کارنی]، براندون والترز[نولا]، دیوید گولپیلی[کینگ جورج]، ازی دیویس[کاترین کارنی فلچر]، بن مندلسون[سروان امت داتون]. 165 دقیقه. محصول 2008 استرالیا، آمریکا. نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری و بهترین بازیگر خوش آتیه/براندون والترز از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، برنده جایزه مولف و نامزد 7 جایزه دیگر از مراسم ساتلایت.

سال 1939، بانو سارا اشلی به شمال استرالیا می رود تا شوهر زنباره اش را را به فروش گله داریشان راضی کند. شوهرش گله داری را برای استقبال او به بندر داروین می فرستد. اما رسیدن آنها به محل پرورش گله با مرگ شوهر بانو اشلی همراه می شود که شایع است توسط شمنی بومی مشهور به کینگ جورج کشته شده است. بانو اشلی که سررشته ای از گله داری ندارد، ناگهان خود را وارث گله ای بسیار بزرگ می بیند و این موقعیت فرصتی مناسب برای مباشر شوهر متوفی او به نام نیل فلچر است تا برای به دست گرفتن زمام همه امور تلاش کند. هدف او از این کار کمک به نقشه های لزلی کارنی است تا سلطان بی رقیب گله داران منطقه شده و قرارداد بزرگی با ارتش استرالیا منعقد کند. اما افشای دزدی فلچر توسط نولا -نوه کینگ جورج- که در خانه اربابی اشلی زندگی می کند، و سپس آزار او توسط فلچر باعث می شود تا سارا اشلی به خشم آمده و او را اخراج کند. سارا تصمیم می گیرد تا گله دزدیده شده را بازگردانده و گله دار/دروور را ترغیب می کند تا گاوها را برای فروش به بندر داروین ببرند. گله دار به همراه شش نفر دیگر از جمله سارا و نولا 1500 راس گاو را به طرف داروین می رانند. اما در میان راه فلچر با رم دادن گله قصد به دره انداختن آنها و نابودی شان را می کند. کینگ جورج با توسل به جادو مانع از این کار شده و گله به سلامت وارد داروین می شود. اتفاقی که لزلی کارنی را به خشم می آورد. در طول راه نیز رابطه عاشقانه ای میان سارا و گله دار برقرار می شود و پس از این پیروزی، زندگی ساکت و آرامی را در مزرعه موروثی می گذرانند. تا اینکه فلچر کارنی را طی حادثه ای ساختگی کشته و با دختر وی ازدواج می کند. فرجام کار قرار گرفتن فلچر-قاتل شوهر سارا و پدر واقعی نولا- در راس امپراطوری کارنی و شروع به تهدید مجدد سارا است. همزمان با فرستاده شدن اجباری نولا به مرکز نگهداری کودکان نیمه بومی در میسیون آیلند، نشانه های جنگ در استرالیا نیز ظاهر می شود. سال 1942 با حمله ژاپنی ها به بندر داروین مصادف می شود و گله دار که بعد از مشاجره ای لفظی سارا را ترک کرده، خبر مرگ وی بر اثر بمباران را می شنود. گله دار، نولا و دیگر بچه ها را از میسیون آیلند و چنگ سربازان ژاپنی نجات داده و به بندر داروین بازمی گرداند. همزمان سارا نیز که مزرعه را به فلچر فروخته و در حال خروج از استرالیاست با گله دار و بچه ها برخورد می کند. فلچر که متوجه زنده بودن نولا-تنها حلقه او با گذشته نامیمونش- شده، تلاش می کند تا او را به قتل برساند. اما خود به دست کینگ جورج کشته می شود. سارا به همراه نولا و گله دار به مزرعه- که امنیت آن منطقه برقرار شده-باز می گردد. اما در راه بازگشت کینگ جورج سر رسیده و نولا به همراه او می رود.

چرا باید دید؟

کودکی مارک آنتونی "باز" لورمن متولد 1962 نیو ساوت ولز استرالیا در سالن سینما پدرش طی شده و عشق به قصه گویی را در خود کشف کرده است. این شیفتگی در تمامی فیلم های او به چشم می خورد. از اولین شان که اشاره به نحوه آشنایی پدر و مدرش در یک سالن رقص بود تا برگردان امروزی اش از رومئو و ژولیت و بهترین فیلم کارنامه اش مولن روژ که تمامی دلبستگی هایش به دنیای نمایش را در آن گرد آورده بود. استرالیا چهارمین فیلم او و یک عاشقانه حماسی پسا استعماری به سبک و سیاق بربادرفته است که برای هر آشنا با تاریخ سینما و حتی فیلم باز معمولی کهنه، نخ نما و بسیار کلیشه ای است.

فیلمی که قرار بوده نقش بربادرفته را برای سینمای استرالیا هم بازی کند و به شکلی مسرفانه پول-130 میلیون دلار- و زمان-9 ماه برای فیلمبرداری به اضافه برداشت های مجدد در سال 2008- به پای آن ریخته شده و به همان اندازه بربادرفته متحجر و تحقیر آمیز است. نگاه خاک پرستانه حاکم بر بربادرفته که جنگ های داخلی را پس زمینه خود قرار داده بود، مطابق نعل بالنعل به استرالیا منتقل شده و این بار بومی ها در هنگامه هجوم ژاپنی ها به استرالیا ملعبه دست فیلمساز قرار گرفته است. قصه عاشقانه فیلم با پیرنگی کلیشه ای؛ ورود فردی متعلق به طبقه اشراف و شهری به درون طبیعت وحشی و برخورد با آدم های سرسخت خو کرده به این نوع زندگی و در نهایت تحولش هرگز نمی تواند دستمایه مناسبی برای نشان دادن واقعیت های قرن بیستم استرالیا باشد. کافی است فقط به یاد آورید فیلمی مانند گله رانان ساخته هری وات را که داستان عبور گله ای از مناطق در شرف اشغال توسط ژاپنی ها به سوی منطقه ای امن از دل صحرایی خشک را به گونه ای مستند روایت می کرد، تا پوشالی بودن این فیلم توریستی را به راحتی دریابید. چون آنقدر لوکیشن های زیبا در فیلم جا داده شده و دلار صرف جلوه های ویژه اش شده که جنگ هم جنبه ای تزئینی پیدا کرده است!

فیلم هر چند از نگاه نولا-پسربچه نامشروع و نیمه بومی فلچر- روایت می شود و قرار بوده فیلم نوعی معذرت خواهی از بومی های استرالیایی باشد، اما نگاه حاکم بر فیلم نگاه غربی است. البته نولا در پایان فیلم با وجود دلبستگی اش به نشانگان فرهنگ غربی مانند آواز[Over the Rainbow] فیلم جادوگر شهر اُز دست پدربزرگ شمن خود را گرفته و به میان طبیعت وحشی استرالیا پناه می برد و سفیدها را با این احساس خوب که اینجا کشور همه ماست، به حال خود تنها می گذارد!

استرالیا نتوانسته با وجود بهره مندی از دو بازیگر پول ساز موفقیتی در گیشه به چنگ آورد و به نظر می رسد لورمن هم از این رهگذر نتواند بر خلاف ادعایش به شناختی درست از زادگاه دست پیدا کند. ولی شما اگر از فیلم های توریستی خوش تان می آید و امکان سفر به استرالیا را ندارید، این فرصت را از دست ندهید!

ژانر: ماجرا، درام، جنگی، وسترن.

سایت رسمی فیلم

کشتی گیر The Wrestler

کارگردان: دارن آرونوفسکی. فیلمنامه: رابرت د. سیگل. موسیقی: کلینت منسل. مدیر فیلمبرداری: ماریس آلبرتی. تدوین: اندرو وایزبلوم. طراح صحنه: تیم گریمز. بازیگران: میکی رورک[رندی رابینسون]، ارنست نیلر[باب/آیت الله]، ماریزا تومی[کسیدی]، اوان ریچل وود[استفانی رابینسون]، تاد بری[وین]، مارک مارگولیس[لنی]، واس استیونس[نیک ولپ]، جودا فریدلندر[اسکات برومبرگ]. 109 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. برنده جایزه بهترین بازیگر مرد از ماسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه بهترین آواز-بهترین بازیگر مرد و بهترین بازیگر زن نقش مکمل/ماریزا تومی از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری-بهترین فیلم-بهترین بازیگر مرد از مراسم روحیه مستقل، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد از مراسم انجمن منتقدان لندن، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد-بهترین آواز از مراسم ساتلایت، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد ز مراسم اتحادیه بازیگران، برنده شیر طلایی جشنواره ونیز، برنده جایزه بهترین بازیگر مرد از مراسم انجمن منتقدان واشنگتن دی سی.

رندی رابینسون مشهور به Ram کشتی گیر مشهور دهه ،1980 اینک در سالن های کوچک محلی کشتی می گیرد. درآمد این گونه مسابقات کمتر از حد انتظار است و طبعاً زندگی بر رندی بسیار سخت می گذرد. ناچار با قبول کارهای کوچک مانند کارگری یا فروشندگی روزگار می گذراند. همسرش را از دست داده و دخترش نیز دور از او زندگی می کند. تنها دلخوشی اش رفتن به باشگاهی شبانه و ملاقات با رقصنده ای میان سال به نام کسیدی است. تنها راه نجات او از این وضعیت به پیشنهاد مدیر باشگاه، مسابقه ای دیگر با رقیب دیرینش آیت الله است که 20 سال قبل با وی در مدیسون اسکوئر گاردن مبارزه کرده بود. رندی می پذیرد و می پندارد شاید این مسابقه بتواند او را دوباره به اوج بازگرداند. برای این کار دست به خرید مقداری داروی نیروزا نیز می زند. اما بعد از اولین مسابقه کوچک که با خشونت همراه است، بد حال شده و راهی بیمارستان می شود. وقتی در بیمارستان چشم باز می کند، در می یابد که دچار حمله قلبی شده و عمل بای پس بر رویش انجام شده است. دکتر به وی می گوید باید از کشتی دست بردارد، در غیر این صورت زندگیش به خطر خواهد افتاد. رندی مسابقه را لغو کرده و کاری در بخش فروش گوشت یک سوپرمارکت پیدا می کند. در اولین ملاقات اش با کسیدی ماجرا را به وی می گوید و به نوصیه کسیدی به ملاقات دخترش استفانی می رود. اما برخورد میان پدر ودختر چندان خوشایند نیست. بعد از خرید یک هدیه، رندی دوباره به سراغ دخترش می رود و ساعاتی را با هم می گذرانند. ولی برخورد رندی با یک زن و سکس یک شبه آن دو منجر به دیر رسیدن رندی به قرار ملاقات بعدی با استفانی شده و میانه آن دو را برای همیشه به هم می ریزد. تلاش اش برای ارتباط با کسیدی نیز با پاسخ سرد وی روبرو می شود و کار به توهین می کشد. روز بعد نیز شناخته شدنش از سوی یک طرفدار در محل کار با بریده شدن انگشتش خاتمه می یابد. اقدام بعدی رندی تماس با مدیر باشگاه و اعلام آمادگی برای مسابقه با آیت الله است. کاری که به مرگ او منتهی خواهد شد...

چرا باید دید؟

هرگز دوستدار فیلم های ورزشی نبوده ام-مخصوصاً آنهایی که در سالن های بسکتبال می گذرد- و از کشتی کچ نیز به دلیل خشونتش(حتی اگر نمایشی باشد) متنفرم و آن را کاری غیر انسانی می دانم. اما فیلم کشتی گیر را با لذت تا پایان تماشا کردم و همراه با قهرمان آن گریستم و برای او نیز....

کشتی گیر یک مرثیه است. مرثیه ای برای یک نمایشگر، برای یک ورزشکار که روزهای خوش اوج را پشت سر گذاشته و به پایان خط رسیده است. هرگز شوهر یا پدری خوب نبوده، تنها چیزی که برایش ارزش داشته کارش بوده و بس، اما امروز وقتی به گذشته نگاه می کند هیچ چیز جز مشتی عکس و طرفدار و خاطره برایش باقی نمانده است. دخترش از او متنفّر است، چون زمانی که به حمایت یک پدر نیاز داشته، در کنارش نبوده و اینک نیز با کمترین خطا برای همیشه او را از خود می راند. کسیدی نیز که مانند او اسیر حرفه خویش است و فرزندانی دارد که از شغل مادرشان خبر ندارند، دلبستگی عاطفی او را به هیچ می گیرد. رندی می کوشد خود را گول بزند، مانند صحنه ورودش به سالن شستن ظرف ها که با هیاهوی مردم همراه است. اما نمی شود...

او تنها است و این فیلم مرثیه ای برای این قهرمان غول پیکر است که بر خلاف ظاهرش باطنی شکننده دارد. پس راهی را انتخاب می کند که می داند به مرگش منتهی خواهد شد. با آیت الله دست و پنجه نرم می کند. برنده می شود و در خیز نهایی که نمی بینیم به سوی مرگ[یا آغوش دوستدارانش] می پرد. رندی می داند که زندگیش را در ازای یک هیچ بزرگ باخته است. اما می رود که در میان همان سر و صدا و قیه کشیدن های تماشاگران و روی رینگ مبارزه بمیرد.

کشتی گیر یک درام درخشان است که جز این از آرونوفسکی انتظار نمی رفت. مردی که مرثیه برای یک رویا را در کارنامه دارد. اولین فیلمش پی بدون شک یک شاهکار کوچک است و فیلم قبلی اش سرچشمه نیز قابل تامل و تعمق...*

کافی است بگویم که دو صحنه اعتراف رندی به دخترش که هرگز پدر خوبی نبوده و صحنه دادن امضای یادگاری کشتی گیرها قدیمی و عکس گرفتن شان با دوستداران شان به یک دوجین فیلم می ارزد. فیلم آواز قوی میکی رورکی هم هست که هرگز این قدر درخشان بازی نکرده است [می شود پی، مرثیه برای یک رویا و سرچشمه و کشتی گیر را در یک مضمون-شیفتگی فرد به کارش و در نتیجه فقدان عاطفه یا مسمومیت عاطفی- مشترک دانست و از این دیدگاه کارنامه وی را دارای یک تم واحد روانشناختی ارزیابی کرد].

اما فیلمی چنین مستقل و یک درام زیبا، بازیچه دست افراطیون وطنی شد. کشتی گیر شهریور ماه امسال در جشنواره ونیز به نمایش در آمد و داوران جشنواره نیز با اهدای شیر طلایی خود از آن ستایش به عمل آورند و حتی اغلب رسانه های ایرانی از جمله روزنامه انتخاب خبر از موفقیت این فیلم دادند. اما کشف و مشاهده لینک اینترنتی گزارش خبرنگار ایتالیایی درباره فیلم که تصادفاً صحنه نبرد قهرمان فیلم را با یک ورزشکار سیاه پوست به اسم نمایشی آیت الله را که سعی دارد با میله پرچم جمهوری اسلامی وی را خفه کند، سبب بروز غوغای تازه ای برای منحرف کردن اذهان عمومی از انتخابات ریاست جمهوری جدید و طبعاً ساختن فضا به نفع احمدی نژاد شد.

اما نکته گیران یک موضوع را عامدانه از قلم انداخته و صلاح در افشای آن نمی بینند. و آن اینکه فیلم هیچ ارتباط مستقیمی با ایران یا جمهوری اسلامی(نباید این دو را با هم اشتباه گرفت) ندارد. کشتی گیر از دید کارگردان، بازیگران و منتقدان با تجربه، صرفاً درام شخصی یک ورزشکار است و نبرد او با آیت الله فقط در 15 دقیقه پایان فیلم رخ می دهد. اما نگاه های سطحی و شتاب زده با هدف قبلی، قصد ساختن یک غوغای تازه را دارند(مطمئن باشید اگر آیت الله پیروز شده بود، این فائق آمدن حزب الله بود بر جبهه کفر امپریالیستی!). تمامی این ماجرا و این خشم دیرهنگام چیزی نیست جز ترفندی برای انحراف افکار عمومی، چون غوغا سالاری یکی از کارآمدترین حربه های جمهوری اسلامی در مقاطع سرنوشت ساز تاریخی سه ده اخیر بوده است. سخن از تئوری توطئه نیست، چون همزمانی کشتار 1367 و نوشیدن جام زهر با فتوای دیر هنگام آیت الله خمینی درباره آیات شیطانی نمونه ای آشکار در آفرینش این جنجال ها و جنگ زرگری است. که اگر چنین نبود باید ماه ها قبل از این واقعه و همگام با مسلمانان کشورهای دیگر به چاپ این کتاب اعتراض می کردند(چیزی که البته با آن هم مخالفم)!

اما بیایید با تئوری توطئه همراه شویم و کشتی گیر را امتداد پروژه حمله به جمهوری اسلامی خصوصاً و ایران عموماً ارزیابی کنیم. پروژه ای که به گمان حضرات، سینمای صد در صد صهیونیستی هالیوود پس از فیلم هایی چون 300، این بار با به کار گرفتن یکی از فیلمسازان یهودی تبارش آن را به شکلی مزورانه پیش برده و قصد تخریب وجه نداشته جمهوری اسلامی را در اذهان جهانیان دارد. حال سوال اینجاست، اگر هالیوودی ها با استفاده از سینما چنین اهدافی را دنبال می کنند، آیا تبین کنندگان سیاست های سینمای ایران و حامیانش با دور ریختن میلیون ها تومان به پای کسانی چون سازنده اسکادران عشق به دنبال چنین کاری نبودند؟ چطور وقتی آرونوفسکی یهودی فیلمی در نقد آموزه های قبالامی سازد(پی)، بچه خوبی است و حالا با نمایش یک صحنه که به تریج قبای حضرات خورده حکم مرتد و ناصبی را یافته است؟! چرا وقتی ورزشکار آمریکایی بر ورزشکار نماینده جمهوری اسلامی پیروز می شود، فقط یک مسابقه ورزشی را برده است و زمانی که برعکس آن اتفاق بیفتد مشت محکمی بر دهان امپریالیسم نواخته شده؟

سخن اینجاست که حتی با این دیدگاه سینمای جمهوری اسلامی در 3 دهه گذشته نتوانست فیلم تبلیغاتی قابل اعتنایی هم با همین فیلمسازان ارزشی تولید کند و بس!

بنابراین اعلام می کنم کشتی گیر یک درام با ارزش است و هیچ ارتباطی به این بازی های کثیف سیاسی ندارد که اگر داشت تهیه کنندگانش با وجود صرف 7 میلیون دلار و بعد از گرفتن شیر طلایی ونیز آن را در 4 سالن سینما به نمایش نمی گذاشتند تا بعد از دو ماه و افزودن بی سر و صدای چند سالن دیگر، فقط 1 میلیون دلار به دست بیاورند. بلکه آن را حسابی در بوق و کرنا می کردند تا به آن هدف سیاسی خود برسند. شاید هم از خشم برادران حزب الهی ترسیده اند!

*از طنز روزگار همین فیلم سرچشمه برای نمایش در یکی از جلسات سینمای معناگرا در سینما فرهنگ انتخاب شده بود و عبدالله اسفندیاری متولی این برنامه چند روز قبل از نمایش فیلم در گفت‌وگویی اعلام کرد که در جلسه نقد و بررسی فیلم، توهین آرنوفسکی و فیلم آخرش به ایران را محکوم خواهد کرد. ولی این اقدام هم چاره ساز نشد و بعد از نمایش فیلم، هیئت اسلامی هنرمندان طی بیانیه ای با عنوان «نمايش فيلمي از يك فيلمساز هتاك در سينما فرهنگ» نسبت به این اقدام واکنش نشان داد و آن را محکوم کرد. از متن بیانیه هم معلوم بود که هیچ کدام از حضرات فیلم را ندیده اند، چون آیت الله را یک ایرانی فرض کرده بودند.

ژانر: درام، ورزشی.

سایت رسمی فیلم

مورد عجیب بنجامین باتن

The Curious Case of Benjamin Button

کارگردان: دیوید فینچر. فیلمنامه: اریک راث بر اساس داستانی از خودش و رابین سویکورد. موسیقی: الکساندر دسپلیت. مدیر فیلمبرداری: کلودیو میراندا. تدوین: کرک باکستر، انگوس وال. طراح صحنه: دانالد گراهام برت. بازیگران: براد پیت[بنجامین باتن]، کیت بلانشت[دیزی]، تاراجی پی. هنسن[کوئینی]، جولیا اّرموند[کارولاین]، جیسون فلمینگ[تامس باتن]، ماهرشلالهاشباز علی[تیزی]، جرد هریس[ناخدا مایک]، الیاس کوتیس[مسیو گاتو]، اد متزگر[تیودور روزولت]، فیلیس سامرویل[مادربزرگ فولر]، تیلدا سوینتون[الیزابت ابوت]، اسپنسر دانیلز[بنجامین 12 ساله]، الی فنینگ[دیزی 6 ساله]، مدیسن بیتی[دیزی 11 ساله]. 159 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نام دیگر: Benjamin Button. نامزد جایزه بهترین بازیگر زن نقش مکمل/تاراجی پی هنسن از مراسم بلک ریل، نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری-کارگردانی-موسیقی-بهترین فیلم و فیلمنامه اقتباسی از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه بهترین کارگردانی-بهترین فیلم-موسیقی-بازیگر مرد نقش اول و فیلمنامه از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن نقش مکمل/سوینتون از مراسم انجمن منتقدان لندن، برنده جایزه بهترین کارگردانی و فیلمنامه اقتباسی از انجمن ملی منتقدان آمریکا، نامزد جایزه بهترین طراحی صحنه-فیلمبرداری-طراحی لباس و فیلمنامه اقتبسی از مراسم ساتلایت، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد-بهترین بازیگر نقش مکمل زن/هنسن از مراسم اتحادیه بازیگران.

آگوست 2005، بیمارستانی در نیواورلئان. دیزی سالخورده در حالی که طوفان کاترینا به سواحل جنوب آمریکا نزدیک می شود، در بستر مرگ از دخترش کارولاین می خواهد تا دفتر خاطرات مردی به نام بنجامین باتن را برای وی بخواند. فیلم از زبان باتن روایت می شود که تولدی غیر معمول داشته، اما قبل از آن با ساعت ساز نابینایی آشنا می شویم که تنها پسرش را در جنگ جهانی اول از دست داده و به همین دلیل ساعتی می سازد که عقربه هایش بر خلاف جهت معمول کار می کنند. او در روز افتتاح این ساعت در ایستگاه راه آهن نیواورلئان، هدفش از این کار را بازگرداندن چرخ زمان به عقب و زنده کردن پسرش اعلام می کند و سپس ناپدید می شود.

11 نوامبر 1918، مردم نئواورلئان پایان جنگ بزرگ را جشن گرفته اند. همزمان تامس باتن صاحب فرزندی می شود. این کودک شمایل پیرمردی 87 ساله را دارد و مادرش به هنگام زاییدن وی می میرد. تامس که این واقعه خشمگین شده، کودک را به همراه 18 دلار روی پله های یک آسایشگاه سالمندان رها می کند. زنی سیاه پوست به نام کوئینی کودک را یافته و علیرغم مخالفت شوهرش تیزی از او مراقبت می کنند. کوئینی نام بنجامین را بر کودک نهاده و او را بزرگ می کند. کودک هر چه بزرگ تر می شود از نشانه ها پیری در چهره و بدن وی کاسته می شود. در سال 1930 وقتی که 12 ساله شده و هنوز سیمای یک پیرمرد را دارد با دختربچه ای به نام دیزی آشنا و شیفته او می شود. بعدها با افزوده شدن سن اش کاری در کشتی ناخدا مایک یافته و با الکل آشنا می شود. مدتی بعد شهرش را به قصد سفر کاری طولانی ترک می کند. اما به دیزی قول می دهد تا مرتب توسط نامه و کارت پستال با او در تماس باشد. در روسیه با زنی به نام الیزابت آبوت اشنا شده و برای اولین بار عاشق می شود. اما الیزابت متاهل و شوهرش جاسوس دولت انگلستان است ، به همین خاطر این رابطه یک روز-8 دسامبر 1941 روز بعد از حمله ژاپنی ها به پرل هاربر- با رفتن ناگهانی الیزابت پایان می یابد. بنجامین نیز با ورود دولت آمریکا به جنگ، به همراه ناخدا مایک و خدمه اش به خدمت نیروی دریایی می آید. نتیجه رویارویی آنها با یک زیردریایی آلمانی کشته شدن ناخدا و تنی از چند خدمه و نابودی کشتی و زیردریایی است. بنجامین بعد از جنگ به خانه بازمی گردد و برای بار دوم با تامس باتن در حال مرگ دیدار می کند. باتن می گوید که پدر واقعی اوست و تمامی دارایی اش-از جمله خانه و کارگاه دگمه سازی اش- را به او به ارث می گذارد. ملاقات تازه بنجامین با دیزی سبب می شود تا دریابد او اینک رقاصه ای مشهور در نیویورک است. ولی اقدام اغواگرانه دیزی از سوی بنجامین رد می شود. اما مدتی بعد، در سال 1962 زمانی که بعد از یک تصادف، دیزی قدرت رقصیدن را از دست داده و هر دو در سنی نزدیک به هم قرار دارند، دیداری دیگر در نئواورلئان منجر به زنده شدن عشق قدیمی می شود. آنها خانه ای تازه خریداری کرده و زندگی مشترکی را با هم آغاز می کنند. ولی پس از تولد فرزندشان هر دو متوجه می شوند که ادامه این زندگی تقریبا غیر ممکن است چون با پیرتر شدن دیزی، بنجامین روز به روز جوان تر می شود...

چرا باید دید؟

دیوید لیو فینچر 47 ساله یکی از خوش قریحه ترین فیلمسازان عصر ماست. فقط اشاره به نام چهار فیلم بسیار موفق او[هفت، باشگاه مشت زنی، بازی و اتاق امن] کافی است تا به میزان اهیمت جایگاه او در سینمای امروز آمریکا ودنیا پی ببرید. مردی که از دنیای فیلم های تبلیغاتی و ویدیوکلیپ آمده و شیوه خاص دیداری/شنیداری خود را برای سینمای معاصر به ارمغان آورده است. با زودیاک چندان همراه نشدم، ولی مورد عجیب بنجامین باتن مسحورم کرد.

می شود گفت این عجیب ترین اقتباس سینمایی از آثار اسکات فیتز جرالد است و بیشتر به آثار رئالیسم جادویی آمریکای لاتین و صد سال تنهایی شبیه است تا قصه ای از فیتزجرالد.... قصه ای درباره زندگی و مرگ مردی که حیات را به شکل وارونه آن زیست. فیلم را با هزینه 150 میلیون دلار ساخته(عمده این فیلم صرف جلوه های ویژه کم نظیر آن شده) قد و قواره یک اثر حماسی را دارد. نگاهی به تاریخ آمریکا و قرن بیستم از ورای زندگی بنجامین باتن است و در عین حال قصه عاشقانه عجیبی را نیز روایت می کند(همین باعث شده خیلی از منتقدین با وجود نوشتن ستایش نامه هایی بر آن فیلم را با فارست گامپ نیز مقایسه کنند).

جدا از ارزش کار فینچر باید به فیلمنامه پیچیده اریک راث اشاره کرد که فقط ایده اصلی قصه فیتزجرالد را گرفته و آن را از قرن نوزدهم به قرن بیستم منتقل کرده است. بر خلاف منتقدان فرنگی فیلم را اصلاً با فارست گامپ(نمونه ابله موفق آمریکایی) مقایسه نمی کنم. چون باتن بر خلاف فارست به دنبال موفقیت نیست و ساده لوح هم نیست. تنها وجه مشترک شان همراه شدن یکی در نیمه اول و دیگری در نیمه دوم قرن با وقایع سرنوشت ساز تاریخ آمریکاست.

اما مورد عجیب بنامین باتن که اگر قصه 25 صفحه ای فیتزجرالد را نخوانده باشید، به خود تلقین خواهید کرد که بورخس یا مارکز آن را نوشته اند؛ یکی از شورانگیزترین قصه های عاشقانه سینماست که با بسته شدن چشم های بنجامین باتن خردسال در آغوش دیزی پا به سن گذاشته پایان می پذیرد. یک داستان فانتزی زیبا درباره لذت های زندگی، توانایی های متفاوت انسان های مختلف و اینکه هر چقدر هم منفعل یا فردی معمولی باشید بر دنیا و زندگی دیگران تاثیر خواهید گذاشت. پس لزومی ندارد تا شخص بزرگی باشید یا کارهای بزرگی انجام بدهید. سعی کنید خوشبخت باشید، همین کافی است!

ژانر: درام، فانتزی، رازآمیز، عاشقانه.

سایت رسمی فیلم

میلیونر زاغه نشین Slumdog Millionaire

کارگردان: دنی بویل. فیلمنامه: سایمون بیوفوی. موسیقی: آ. ر. رحمان. مدیر فیلمبرداری: آنتونی داد منتل. تدوین: کریس دیکنز. طراح صحنه: مارک دیگبی. بازیگران: دیو پاتل[جمال مالیک]، مدهور میتال[سلیم]، فریدا پینتو[لاتیکا]، آنیل کاپور[پرم کومار]، عرفان خان[بازرس پلیس]، سائوراب شوکلا[پاسبان سیرینیواس]. 120 دقیقه. محصول 2008 انگلستان، آمریکا. برنده جایزه تماشاگران از جشنواره آستین، برنده جایزه بهترین بازیگر/پاتل و نامزد جایزه بهترین موسیقی و گروه بازیگران از مراسم بلک ریل، برنده جایزه بهترین فیلم مستقل-بهترین کارگردانی-بهترین بازیگر مرد تازه کار/پاتل و نامزد جایزه بهترین فیلمنامه-بهترین دستاورد تکنیکی در زمینه فیلمبرداری و بازیگر خوش آتیه از مراسم فیلم های مستقل بریتانیایی، برنده جایزه بهترین فیلمبرداری از مراسم Camerimage، برنده جایزه بهترین کارگردانی-بهترین فیلمنامه و بازیگر خوش آتیه/پاتل و نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری-بهترین موسیقی و بهترین فیلم از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، برنده جایزه تماشاگران جشنواره شیکاگو، نامزد جایزه بهترین کارگردانی-بهترین فیلم-بهترین موسیقی و بهترین فیلمنامه از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه بهترین بازیگر از مراس انجمن منقدان لندن، برنده جایزه بهترین کارگردانی از مراسم انجمن منتقدان لس آنجلس، برنده جایزه بهترین بازیگر کرد-بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه از انجمن ملی منتقدان آمریکا، برنده جایزه بهترین فیلمبرداری از مراسم انجمن منتقدان نیویورک، نامزد 7 جایزه از مراسم ساتلایت، نامزد جایزه بهترین بازیگر از مراسم اتحادیه بازیگران، برنده جایزه بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه از مراسم انجمن منتقدان ساوث وسترن، برنده جایزه انتخاب مردم از جشنواره تورنتو.

جمال مالیک، پسر یتیم 18 ساله و یک از فقرای بمبئی در حال تجربه کردن بزرگ ترین حادثه زندگی خویش است. او در مقابل چشمان مردم هند که از تلویزیون ها او را نظاره می کنند مهمان برنامه "چه کسی می خواهد میلیونر شود؟" است و برای به دست آوردن 20 میلیون روپیه تلاش می کند. اما وقتی نیمی از این مبلغ را به چنگ آورده و برنامه برای استراحت میان دو مرحله متوقف شده، پلیس او را دستگیر می کند. چون پرم کومار مجری برنامه از وی به دلیل تقلب شکایت کرده است. چون چگونه یک جوان فقیر و زاغه نشین می تواند پاسخ همه سوال ها را داشته باشد. آیا او یک متقلب است یا در زمان و مکان درست سوالی مناسب از او پرسیده شده که با دانسته ها وی مطابقت دارد؟

جمال برای بازرس پلیس تعریف می کند که چگونه مادرش در حمله هندو ها به مسلمانان کشته شد. اینکه چگونه او و برادرش بی خانمان تر از قبل به دام تبهکاران افتادند. اینکه چطور با دخترک زاغه نشینی به نام لاتیکا آشنا شد. اینکه چرا پاسخ های درست را می داند. اما از دادن پاسخ اینکه چرا در مسابقه شرکت کرده، طفره می رود. بازرس پلیس قانع می شود که او فریبکار نیست و برای ادامه مسابقه او را به استودیو بازمی گرداند. جایی که هنگام دادن پاسخ آخرین سوال، هدف او از شرکت در مسابقه در برابر چشمان 60 میلیون تماشاگر روشن می شود...

چرا باید دید؟

دنی بویل متولد 1956 منچستر انگلستان است. از نیمه دهه 1980 با ساختن فیلم های تلویزیونی شروع به فیلمسازی کرده و کم و بیش می شود او را در مقام کارگردان قسمت هایی از سریال بازرس مورس به یاد آورد. اما سال 1995 و اولین فیلم بلندش گور کم عمق بود که نگاه ها را به سوی او خیره کرد. فیلمی که با سه شخصیت اصلی در مکانی محدود می گذشت و قدرت بویل در روایت و ایجاد تعلیق، خبر از تولد کارگردانی خوش آتیه می داد. یک سال بعد وقتی قطاربازی به نمایش درآمد، ثابت شد که انتظارها بیهوده نبوده و سینمای انگلستان صاحب چهره متفکر تازه ای شده است. ولی سال های بعد و ساخت فیلم هایی چون ساحل و این اوخر 28 روز بعد نشانی از آن تازگی و شادابی دو فیلم اول با خود نداشت. تا جایی که منتقدان به فیلم متوسطی چون میلیون ها در کارنامه وی نمره قبولی دادند و سه سال بعد با نمایش فیلم نا امید کننده نورخوشید آن را پس گرفتند. خوشبختانه ضربه کاری بوده و بویل در کمتر از یک سال موفق به جمع و جور کردن ذهن خود و ساخت فیلمی به طراوات آثار اولیه اش شده است.

میلیونر زاغه نشین که موفق شد در آخرین هفته سال میلادی گذشته در تمام فهرست انتخاب های منتقدان مشهور جایی برای خود دست و پا کند، اگر از دریچه طنزآمیز عنوان مقاله اسکات فونداس نگریسته شود تلاقی هالیوود و بالیوود است. اما فیلم 15 میلیون دلاری بویل چیزی فراتر از این تیتر شوخ است. فیلم سرشار از رنگ، موسیقی، کادرهای به دقت فکر شده و قصه ای است که به شیوه خاص بویل روایت می شود. پر ضرباهنگ، پر سر و صدا و پر احساس که قهرمانش بچه و بعدها نوجوان مسلمان هندی است که زندگیش نمونه ای میکروسکوپی از حیات میلیون ها هندی دیگر محسوب می شود. سرشار از فقر، رنج و حسرت که این یکی با هپی اند به پایان می رسد و در سکانسی نقیضه وار تیتراژ پایانی با رقص و آواز دسته جمعی همراهی می شود. اما تنها یک میان نوشته کوچک همه این رویاها را به هم می ریزد. بویل که در آغاز فیلم سوالی از تماشاگر پرسیده بود، جواب را به او عرضه می کند. این قصه ساختگی بود!

ولی تماشاگر و خود بویل می داند که میلیون ها زاغه نشین در هندوستان وجود دارند که نهایت آرزویشان مانند جمال مالیک خردسال داشتن امضای آمیتاب باچان بوده و هست. حتی اگر برای رسیدن به آن باید از چاه مستراح عبور کرد. اما تاسف اینجاست که بویل هم از سطح عبور نمی کند. فیلم او نمایشگر همه وحشت های این زندگی نیست و بیشتر خصلت های یک قصه پریوار را در خود دارد. یک قصه پریوار مدرن درباره گدایی که می خواهد و می تواند شاهزاده شود و به وصال محبوب هم برسد!

* بازی آنیل کاپور و دیو پاتل از نکات برجسته فیلم است، چیزی که در سینمای هند نادر است!

* فیلم بر اساس داستان سین جیم("Q & A") نوشته ویکاس سواروپ دیپلمات هندی ساخته شده است.

ژانر: جنایی، درام، عاشقانه.

سایت رسمی فیلم

جاده رولوشنری Revolutionary Road

کارگردان: سام مندس. فیلمنامه: جاستین هایث بر اساس داستانی از ریچارد ییتز. موسیقی: تامس نیومن. مدیر فیلمبرداری: راجر دیکینز. تدوین: طارق انور. طراح صحنه: کریستی زئا. بازیگران: لئوناردو دی کاپریو[فرانک ویلر]، کیت وینسلت[اپریل ویلر]، کتی بیتس[هلن گیوینگز]، کاترین هان[میلی کمپبل]، دیوید هاربور[شپ کمپبل]، مایکل شانون[جان گیوینگز]، ریچارد ایستون[هاوارد گیوینگز]، زو کازان[مورین گروبه]، جی اّ. سندرز[برت پالک]. 119 دقیقه. محصول 2008 آمریکا، انگلستان. نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد نقش مکمل/مایکل شانون از مراسم انجمن منتقدان شیکاگو، نامزد جایزه بهترین کارگردانی- بهترین فیلم درام-بهترین بازیگر مرد-بهترین بازیگر زن از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه ALFS بازیگر زن سال و بازیگر زن بریتانیایی سال از مراسم انجمن منتقدان لندن، نامزد جایزه بهترین بازیگر مرد-بهترین بازیگر مرد نقش مکمل/شانون-بهترین طراحی صحنه-بهترین فیلم-بهترین فیلمنامه اقتباسی از مراسم ساتلایت، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن مراسم اتحادیه بازیگران.

دهه 1950. اپریل و فرانک ویلر زوجی جوان، زیبا و متکی به نفس با دو فرزندشان در حومه کانکتیکات زندگی می کنند. جایی که خود را با زندگی دیگر ساکنان محله رولوشنری هیل و همسایگان شان در تضاد می بینند. اپریل به بازیگری علاقه دارد و برای رهایی از زندگی ساکن زن خانه دار حومه شهر، به فرانک پیشنهاد می کند تا به پاریس نقل مکان کنند. اپریل می تواند در آنجا بازی کند و فرانک به کارهای دلخواه خود مشغول باشد و از این طریق زندگی مشترک شان را که رو به سردی گذاشته، گرمای تازه ای ببخشند. فرانک می پذیرد، چون پاریس شهر رویاهای او نیز هست. اما او که شیفته شغل خویش است، وقتی پیشنهاد حقوقی بالا و موقعیت شغلی بهتر در شرکت ماشین های اداری ناکس دریافت می کند، نسبت به پیشنهاد اپریل بی علاقه می شود. شروع به نوشیدن کرده و با یکی از منشی های شرکت رابطه جنسی برقرار می کند. در حالی که همان روز اپریل انتظار بازگشت او به خانه را می کشیده تا روز تولد 30 سالگی اش را جشن بگیرد. رفتار فرانک باعث می شود تا اپریل نیز یک بار با همسایه شان سکس را تجربه کند. و اینها سرآغاز رهایی دو نفر از ازدواجی ساختگی است. زندگی شان آرام آرام از هم گسیخته می شود و به چرخه پایان ناپذیر بگومگوها و حسادت ها می افتد. اما هر دو سعی دارند تا با تظاهر زندگی شان را آرام و سعادتمند جلوه دهند. تنها پسر یکی از همسایگان شان به نام جان گیوینگز که به دلیل مشکلات روحی در آسایشگاه بستری بوده، پی به آتش زیر خاکستر زندگی این دو نفر پی برده است. آتشی که زندگی اپریل را به سوزانده و به خاکستر تبدیل خواهد کرد....

چرا باید دید؟

منتقدان ادبی جایگاه ریچارد ییتز(1992-1926) نویسنده آمریکایی و ترسیم کننده زندگی آمریکایی ها در نیمه قرن بیستم را جایی میان سالینجر و جان چیور ارزیابی می کنند. سرشناس ترین نویسنده پس از جنگ و دورانی که به عصر اضطراب مشهور است. اولین رمانش همین جاده رولوشنری است که در 1961 منتشر شد و اینک پس از 47 سال شاهد برگردان سینمایی آن هستیم. داستان کتاب که لقب گتسبی بزرگ زمانه را هم گرفت، در سال 1955 رخ می دهد به گفته نویسنده اش ادعانامه ای علیه زندگی آمریکایی است. بسیاری از آمریکایی ها در این دوران بر خلاف تمایل عمومی به سازگاری، احساس می کردند به روح خود خیانت کرده اند. کسانی مانند اپریل ویلر که زندگی شان وارد بن بست شده بود و نیازمند راه حل های انقلابی هم بودند.

جاده رولوشنری که اولین همکاری زن و شوهر هنرمند-وینسلت و مندس- و دومین همکاری زوج تایتانیک(1997) پس از سال های طولانی است، یک درام قدرتمند و کم نظیر درباره زندگی های مشترک است. فیلمی درباره امیدها و آرزوهایی که به خاطر خودخواهی ها یکی از طرفین به باد می رود. اما بهتر است بگوییم فیلم تراژدی انسان های عصر ماست که به شکل وحشتناک و گریزناگذیری در حال تنها شدن است. ویلرها هم با وجود در کنار هم بودن، تنها هستند. از نظر همسایگان شان آنها زوجی موفق و نمونه هستند. ویلرها هستند. ولی یک مرد نیمه دیوانه چون قادر به همراهی با دیگران در این تظاهر عمومی نیست، به سادگی عمق خلاء عاطفی را در زندگی این دو نفر کشف می کند. و همین فرانک را به خشم می آورد. چون یک نفر جرات به خرج داده و او را با واقعیت دردناک زندگیش آشنا کرده است. کاری که ییتز و مندس نیز با ما و مخصوصاً آمریکایی ها انجام می دهند. ییتز مانند جان گیوینگز فرزانه مجنونی است که دروغ های نهفته در بطن این زندگی های تراژیک را به ما می نمایاند. مندس نیز به تبع او ویلرها را با حقایق دردناک زندگی شان که در پشت ظاهر معمولی آن نهفته آشنا می کند و روند فروپاشی یک ازدواج به نمایش می گذارد. حسرت ها و ناکامی هاشان برای رسیدن به چیزی که رویای آمریکایی نامیده می شود را تصویر می کند و همچون اولین فیلم سینمایی خود [زیبای آمریکایی] کابوسی را در برابر چشمان بازیگرانش(و ما) می گستراند که بیدار شدن از آن بسیار سخت کرد. او نیز اعتقاد دارد که این آدم ها نیازمند راهی انقلابی هستند تا از این وضعیت خلاصی یابند، اما زوج ویلرها موفق نمی شوند. اپریل فدای خودخواهی و بلاهت فرانک می شود.

جاده رولوشنری یکی از دقیق ترین و پیچیده ترین درام های زن و شوهری است که هرگز کهنه نخواهد شد. پیام ییتز بعد از دهه ها هنوز تازه و با طراوت مانده، چون مشکل هنوز به قوت خود باقی است. چون سرشت آدمی تغییر چندانی نکرده است. بی اغراق می گویم که تنش ها و هیجان های این درام کوچک از هر تریلر حماسی برای آدم های روزگار ما چالش برانگیز تر است و نقطه قوت آن دو بازیگر که پس از سال ها در سن پختگی بار دیگر مقابل هم قرار گرفته اند. دی کاپریوی خوب چهره تایتانیک، امروز بازیگری قوی و هوشمند است و کیت وینسلت نیز توانسته به اوج قله های بازیگری دست پیدا کند. ولی سهم اصلی موفقیت فیلم متعلق به سام مندس کارگردان 43 انگلیسی است که توانسته با اقتباسی درست به روح اثر ییتز نزدیک شده و زندانی را که طبقه متوسط آمریکایی خود را محکوم به زیستن درون آن کرده، با دقت تصویر کند.

در خبرها خواندم که قرار است مندس در سال آتی میدل مارچ را به فیلم برگرداند، بی صبرانه منتظر دیدن نتیجه کار او هستم و تا آن روز شاید یکی دو بار دیگر به تماشای جاده رولوشنری بنشینم. کاری که در سال های اخیر کمتر در مورد فیلمی مرتکب شده ام!

ژانر: درام، عاشقانه.

سایت رسمی فیلم

Interview With Will Smith, Rosario Dawson

newwave — Wed, 31 Dec 2008 07:24:18 GMT

گابریله موچینو کارگردان ایتالیایی که چند سال قبل با فیلم در جست و جوی خوشبختی به هالیوود راه پیدا کرد، فیلم تازه ای به نام هفت پوند و با شرکت هنرپیشه اصلی همان فیلم راهی سینماها کرده است. در این فیلم ویل اسمیت و روزاریو داوسون نقش های اصلی را ایفا کرده اند. اطلاعات بیشتر درباره هفت پوند را از زبان اسمیت و داوسون بشنوید....

گفت و گو با ویل اسمیت و روزاریو داوسون

آن بالا یکی ما را دوست دارد

می دانید که چند بار به عنوان بزرگ ترین ستاره سینما از شما اسم برده شده، بودن در چنین سطحی چه احساسی دارد؟

ویل اسمیت: یک جایی خوانده بودم که یک کوهنورد خودش را به صعود از اورست ملزم کرده بود"می خواهم از اورست صعود کنم، این کار را می کنم، می کنم، می کنم". به قله کوه صعود کرده و متوجه شده بود که قادر به نفس کشیدن نیست. تنها فکری که در آن لحظه به عقلش رسیده بود، این بود که چطور از آنجا پایین برود. به همین خاطر باید خیلی دقت کنید که چی می خواهید. برای رسیدن به قله مرتب تلاش می کنید، ولی ممکن است این ناراحتی ها هم وجود داشته باشد.

یک سال و نیم گذشته هم برای من تعجب برانگیز و ترسناک بود. بعد از کار روی هفت پوند متوجه شدم بخشی از این احساس ها که موقع ساختن فیلم ها تجربه می کنم در زندگیم، شخصیتم و آینده ام چقدر تاثیر دارند. بعد از هفت پوند فهمیدم که چقدر دلم می خواهد کارهای بیشتری انجام بدهم و اینکه به جای فکر کردن به درآمدشان به این فکر کنم که چقدر به جامعه خدمت می کنم. این فکر در یک لحظه تمام آن حس های ناراحت کننده را شست و برد. دوست دارم از من به عنوان کسی یاد بشود که به دیگر انسان ها اهمیت می داد و زندگیش را برای ساختن دنیایی بهتر وقف کرده بود.

با این حساب می شود این را به عنوان برنامه آینده شما-یعنی ساختن فیلم های با محتوی و پیام دار- پذیرفت؟

ویل اسمیت: نمی شود گفت فقط فیلم های پیام دار. هفت پوند را به خاطر اینکه می تواند فیلم موفقی در گیشه باشد انتخاب نکردم. از هفت پوند متاثر شدم، چون ایده هایی در آن وجود داشت و پر از احساس بود. از این رو هفت پوند را در حکم آزمون شخصیت و یا کشف شخصیت می دانم. هر چقدر که بترسید، زندگی هر چقدر که می خواهد بد باشد، آن بالاها یکی هست که طرف شماست و دوست تان دارد. خوب، من شخصیتی را جان بخشیدم که به این حرف اعتقادی ندارد و می خواهد کارها را خودش درست کند. خدا یک اشتباه کرده و درست کردن این اشتباه وظیفه اوست. حمل چنین بار احساسی؛ هم از نظر هنری و هم از دیدگاه احساسی ترسناک است.

فکر می کنید از دیدن هفت پوند چه چیزی نصیب تماشاگران خواهد شد؟

روزاریو داوسون: راستش، امیدوارم شفقت بیشتری در خود نسبت به دیگران احساس کنند. این تاثیر گذارترین چیزی است که در فیلم دیدم. در فیلمنامه هایی که می خوانم یکی از مهم ترین چیزها که مرا به خود جلب می کند، صداقت است. یکی از دلایل قبول نقش در فیلم ساعت ٢٥ هم همین بود. در جایی دیگر می توانید آدم دیگری باشید. همه ما حق انتخاب داریم، صاحب چنین توانایی هستیم. امیدوارم انسان ها وقتی از سینما خارج می شوند به همدیگر نگاه کنند و درهای قلب شان را به روی هم باز کنند. به نظر من نیازمند یک آگاهی همگانی هستیم که مدتی طولانی است صاحب آن نیستیم.

می توانید از همبازی بودن تان با ویل برایم حرف بزنید؟ هماهنگ بودید؟

روزاریو داوسون: ویل یک عوضی به تمام معناست. یکی از آنهایی است که فقط موقعی بازی می کند که داخل کادر است. وقتی دوربین روی صورت من است، تکون نمی خورد. نه! ویل باورنکردنی است. وقتی شروع به فیلمبرداری کردیم به نظر می آمد ٥ هفته کافی نباشد و یک دوره آماگی هم گذراندیم. راستش دوره طولانی بود. چون شیمی بین این دو شخصیت بسیار مهم بود و ما هم با دقت از اول تا آخر فیلمنامه روی آن کار کردیم، بعضی چیزها را هم عوض کردیم. سعی کردیم جای خودمان را در صحنه ها پیدا کنیم و با دادن ایده هایی به یکدیگر دوباره فیلمبرداری کردیم. گابریل می گفت" نه، این کار را باید با ابروهات بکنی. روزاریو، اینقده از دست هات استفاده نکن". هر حرکت تصنعی کوچکی از بازی ما زدوده می شد. "از این خوشم نیومد. نمی دانم چرا ولی این را حس می کنم. به نظرم تصنعی می آید. نمی خواهم بازی کنید، می خواهم شخصیتی بشوید که نقش اش را قبول کرده اید".

ولی تبدیل شدن به یک شخصیت دیگر خیلی سخت است. در پایان روز می توانید ادعا کنید تا حدی به آن رسیده اید و درک می کنید که برای صحبت درباره زندگی و مرگ آنجا هستید. اینها به عنوان مسائل شخصی چیزهای ترسناکی هستند. چون مثل جانوران درنده نیستیم و یا یک چیز کاملاً مجرد، این حقیقت است. می توانی با فکر میرا بودن خودت ور بروی و اجازه بدهی به درونت نفوذ کند، به خودت بگویی"اصلاً به فکر مرگ هستی؟".

واقعاً عاشق شخصیت های فیلم شدیم، اما ویل هر چه به آخر فیلم نزدیک می شدیم از بن متنفر می شد. من به دوست داشتن امیلی ادامه می دادم، اما او سعی داشت از بن پیشی بگیرد و از عهده این کار برآمدن هم سخت بود. تا لحظه ای که کوشید شخصیتی که بازی می کند نباشد، واقعاً خیلی صمیمی و باورنکردنی بود. البته در نهایت این از جنگیدن برای یکی نشدن با بن نشات می گرفت. دیدن اینکه از شخصیت ها عقب مانده ایم، درک اینکه چه وضعیتی در دنیا داریم و در کارهایی که می کنیم چقدر صادق بوده ایم. از همبازی بودن با بازیگر بزرگ و فداکاری مثل ویل خیلی خوشبختم. واقعاً جالب و باورنکردنی بود. بیش از دو ماه با هم کار کردیم.

فایده فیلم برای شما چی بود؟

ویل اسمیت: فکر ضربۀ عاطفی یا شوک روحی، مدتی است روی ضربۀ عاطفی و زندگی پیش رو فکر می کنم. بعد از "من افسانه هستم" و "هنکاک" و حالا "هفت پوند" با شخصیت های مسئله دار کار کردم. از خودم پرسیدم" کسی که دچار افسردگی شده چه فرقی با ماندلا، محمدعلی کلی، گاندی یا مادر ترزا دارد؟" آنها موفق شدند به شکل دائمی از پس همه سختی های زندگی و انسانیت بربیایند. این چیزی بود که در هفت پوند کشف کردم، آنها هدف داشتند. وقتی یک هدف داشته باشید، می دانید که زندگی تان را وقف چیزی بالاتر از خودتان کرده اید، پس هر چیزی را تحمل می کنید. مگر نه؟ این چیزی بود که این فیلم و این شخصیت در ذهن من روشن کردند و اگر از من بخواهید در کارنامه ام از فیلمی که زندگی ام را تغییر داد اسم ببرم می گویم "هفت پوند".

از صحنه عشق بازی با ویل برای ما صحبت می کنید؟

روزاریو داوسون: بله، خیلی خنده دار بود. فکر می کنم ویل در مورد رابطه با غریبه ها کمی خجالتی است. فکر می کنم چیز خیلی بدی نیست، اما به تاخیر انداختن صحنه های بوسیدن مان آنقدر باورنکردنی بود که شروع به عصبانی شدن کردم. فکر کردم شاید نفسم بو می دهد(می گوید شاید بدنم هم بو می دهم و شروع به بو کردن زیر بغل هایش می کند و می خندد) آن قدرها هم بد نیست.

مجبور نبودیم با استفاده از زبان هایمان همدیگر را ببوسیم(بوسه فرانسوی). می شد روی این کار کرد. ولی بودن جیدا در صحنه مشکل بزرگی بود. ویل شروع به غیر حرفه ای بازی کرد و کم مانده بگویم "باورم نمی شود اینقدر خجالتی و هیجان زده باشی". در صحنه های آخر فیلم باید همدیگر را می بوسیدم. صحنه بسیار احساسی بود. قبل از شروع فیلمبرداری می گفت" خوب بالاخره داریم شروع می کنیم. امروز دیگر کاملاً حاضرم!" و من هم گفتم" تعجب می کنم چرا در ٥٥ روز گذشته این کار را نکردی. چرا امروز عزیزم؟ مرا هیجان زده می کنی. کمی آرامش لازم دارم. چندتا شمع و موسقی بد نیست، ولی تو انگار برای بازی فوتبال یا چیزی شبیه آن حاضر داری می شود و داد می زدنی." اما خیلی بامزه بود. همه می گویند که او خیلی هیجان زده بود. من هم خیلی مودب بودم.

روزاریو گفت که در صحنه های معاشقه خجالتی بودید و این صحنه ها را کمی دچار وقفه کردید. چنین اتفاقی افتاد؟

ویل اسمیت: بزرگ ترین کابوس من این است که یک بازیگر زن تصور کند من از این موقعیت به عنوان یک فرصت فوق العاده برای لاسیدن سواستفاده می کنم. زن هایی که در کنار من هستند باید احساس راحتی بکنند.

همسرتان در این مورد چه برخوردی داشت؟ راحت بود؟

ویل اسمیت: جیدا گفت" گوش کن، می دانم راحت نیستی، اما بهتر است باعث خجالت من هم نشوی". انگار می خواست بگوید موقع فیلمبرداری آن صحنه معاشقه به آنها نشان بده که کارت را بلد هستی.

Film Reviews

newwave — Wed, 31 Dec 2008 07:21:18 GMT

معرفی فیلم های روز

هفت پوند Seven Pounds

کارگردان: گابریل موچینو. فیلمنامه: گرانت نیه پورته. موسیقی: آنجلو میلی. مدیر فیلمبرداری: فیلیپ له سور. تدوین: هیوز وینبورن. طراح صحنه: جی. مایکل ریوا. بازیگران: ویل اسمیت[بن تامس]، روزاریو داوسون[امیلی پوسا]، وودی هارلسون[ازرا ترنر]، مایکل ایلی[برادر بن]، بری پپر[دن]، الپیدیا کاریلو[سارا جنسون]، جو نونز[لری]، بیل اسمیتروویچ[جورج ریستوچیا]، تیم کلهر[استوارت گودمن]، جینا هکت[دکتر برایر]، اندی میدلر[دکتر جورج]، جودیان الدر[هالی اپلگرن]، سارا جین موریس[سوزان]. ١١٨ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا. نامزد جایزه بهترین فیلمنامه از مراسم ساتلایت.

تیم تامس، مهندس موفق هوافضا همسری زیبا و یک خانه ساحلی دوست داشتنی دارد. شبی هنگام رانندگی به خاطر دیدن پیغام تلفنی که برایش ارسال شده، کنترل اتومبیل را از دست داده و باعث وقوع تصادفی هولناک می شود. در این تصادف همسرش به همراه شش نفر دیگر می میرند. تیم که زنده مانده، قادر به تحمل رنج این گناه نیست و تصمیم به خودکشی می گیرد. اما قبل از این کار باید جان هفت نفر را نجات دهد...

چرا باید دید؟

گابریله موچینو متولد ١٩٦٧ در سینمای امروز ایتالیا نام شناخته شده است. او از ١٩٩٦ با ساختن سریال مکانی در آفتاب شروع به فیلمسازی کرد. اولین و دومین فیلم های سینمایی اش کمدی های همین است! و برای همیشه در مغز من نام داشت. فیلم دوم سر آغاز شهرت و موفقیت داخلی و خارجی موچینو بود. از سومین فیلمش آخرین بوسه رگه هایی از درام و قصه های عاشقانه به آثارش راه یافت. این فیلم جایزه دیوید دوناتللوی بهترین کارگردانی و جایزه تماشاگران جشنواره سندنس را برای وی به ارمغان آورد و زمینه ساز شناخته شدنش در آمریکا شد. آخرین فیلمش مرا به یاد داشته باش، عشق من با شرکت مونیکا بلوچی از فیلم های پر فروش سال ٢٠٠٤ ایتالیا شد. ویل اسمیت بعد از دیدن دو فیلم آخر وی را به امریکا دعوت کرد و خواست تا او و پسرش را در جست و جوی خوشبختی کارگردانی کند. نتیجه این کار، فروش باورنکردنی فیلم و رسیدن اسمیت های پدر و پسر به مراسم اسکار و نامزدی در یکی از مهم ترین رشته ها بود.

در جست و جوی خوشبختی درامی خانوادگی و به شدت عاطفی و فیلمی ساده در ستایش از عشق و امید و حفاظت بود و فیلم فعلی درباره سعی در تصحیح خطاهاست. مردی که با یک سهل انگاری باعث مرگ هفت انسان شده، می خواهد با مرگ خود و بخشیدن هفت پوند از اعضای بدن خویش زندگی را به هفت انسان دیگر بازگرداند. اما در این میان کار دیگری نیز می کند و آن انتخاب است. او بیکار نمی نشیند تا سازمان های انتقال عضو، قسمت های بدنش را به هر که می خواهند تقدیم کنند. او می خواهد اطمینان یابد کسانی از هدایای او استفاده خواهند کرد که لیاقت زیستن را داشته باشند. آدم هایی خوب که زنده ماندن شان به حال همنوع مفید است.

شاید چنین کاری به نظر افراطی بیاید، ولی سوژه ای ناب و کم نظیر برای ساختن یک فیلم احساسی است تا هر کسی را وادار به تفکر درباره رفتار خویش کند. راستی مگر همه ما اشتباه نمی کنیم؟ ولی چند نفر از ما به فکر جبران اشتباه های خویش است و آن هم از راه درست؟ شاید روان پزشک ها تصمیم تیم را که بر اثر شوک بزرگ روحی گرفته شده، کاری غلط بدانند و دور از عقل، اما تماشاگر با دیدن عمل او تلنگری شدید دریافت می کند. یقیناً بسیاری از دیدن هفت پوند متاثر خواهند شد و حداقل کاری که خواهند کرد پر نمودن فرم اهدای عضو بعد از خروج از سینماست که اگر چنین نیز شود باید به سازندگان فیلم آفرین گفت. جدا از بازی فیلم می توانم به کارگردانی خوب موچینو اشاره کنم که در شناخت دقایق احساسی کم نظیر ظاهر شده است. آقایان و خانم ها، سینمای آمریکا صاحب فرانک کاپرای تازه ای شده است!

ژانر: درام.

سایت رسمی فیلم

برزخ/گرگ و میش Twilight

کارگردان: کاترین هاردویک. فیلمنامه: ملیسا روزنبرگ بر اساس داستانی به همیننام اثر استفانی مه یر. موسیقی: کارتر بورول. مدیر فیلمبرداری: الیوت دیویس. تدوین: نانسی ریچاردسون. طراح صحنه: کریستوفر براون، ایان فیلیپس. بازیگران: کریستین استوارت[بلا سوان]، بیلی برک[چارلی سوان]، رابرت پتینسون[ادوراد کولن]، اشلی گرین[الیس کولن]، نیکی رید[روزالی هال]، جکسون رتبون[جاسپر هال]، کلان لوتز[امت کولن]، پیتر فسینلی[دکتر کارلیسل کولن]، کم گیجندت[جیمز]، تیلر لوتنر[جیکاب بلک]. ١٢٢ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

بلا سوان پس از ازدواج مجدد مادرش، نزد پدرش کلانتر سوان در شهرک فورکس، واشنگتن اقامت می کند. بعد از رسیدن و ثبت نام در دبیرستان انتظار دارد همه چیز مانند گذشته باشد، اما آشنا شدن با پسری خوش قیافه و جذاب به نام ادوارد کولن همه چیز را عوض می کند. ادوارد و سوان خیلی زود به همدیگر احساس علاقه پیدا می کنند. اما در وجود ادوارد چیزهای عجیبی هست که بلا را می ترساند. ادوارد قادر است تیزتر از هر پلنگی بدود و تنها با یک دست جلوی تصادف ماشینی با بلا را بگیرد. بلا بعد از شنیدن شایعه هایی که بر سر زبان هاست، شروع به تحقیق درباره گذشته خانواده کولن می کند. او کشف می کند کولن ها خون آشام هستند و ادوارد به رغم ظاهر ١٧ ساله اش، بیش از صد سال زیسته است. اما کولن ها خوش آشام هایی صلح جو هستند، گونه ای نادر در میان دیگر خوش آشام هایی که به خوردن خون انسان علاقمند هستند. همزمان با معرفی بلا توسط ادوارد به خانواده اش که عکس العمل هایی نیز در میان برخی اعضای خانواده سبب می شود، سه خون آشام به نام های جیمز، ویکتوریا و لورنت وارد شهر می شود و زندگی بلا را در معرض خطر قرار می دهند. اتفاقی که باعث می شود ادوارد و اعضای خانواده اش جان خود را برای محاظت از بلا به مخاطره بیندازند..

چرا باید دید؟

هلن کاترین هاردویک متولد ١٩٥٥ مک آلن تگزاس بیشتر یک طراح صحنه است تا کارگردان که در زمینه معماری آموزش دیده و از دهه ١٩٩٠ با کار در زمینه طراحی صحنه جذب سینما شده است. کار در فیلم هایی مانند تومبستون، دو روز در ولی و سه شاه که باعث شهرتش شد و اینک که سومین فیلمش در مقام کارگردانی اکران شده، صاحب رکوردهایی در زمینه کار خویش است. از جمله برگزاری افتتاحیه ای بزرگ برای همین فیلم که لقب بزرگ ترین مراسم افتتاحیه برای فیلم یک کارگردان زن سینما را از آن خود کرده است.

تجربه اول فیلمسازی هاردویک در ژانر ترسناک به نام سیزده قالب یک تولید مستقل را داشت و خیلی زود او را به قله شهرت رساند. ولی فیلم دومش داستان تولد عیسی نیز همان طور که از نامش پیداست، مضمونی مذهبی داشت و شکست خورد. گویا همین اتفاق باعث شده تا با بازگشت به حیطه ای که سبب موفقیتش شده بود، دوباره روزهای اوج را تجربه کند. اتفاقی که فروش بالای فیلم موید آن است، چیزی که شاید به خاطر شهرت منبع اقتباس آن باشد. یکی از کتاب های پروفروش بانو استفانی مه یر که در واقع جلد اول یک مجموعه چهار جلدی است و از هم اکنون خبر تولید قسمت بعدی هم منتشر شده است. اتفاقی که چند میلیون دلار دیگر نصیب ایشان و تهیه کننده ها خواهد ساخت. ولی چه چیز نصیب ما می شود؟

راستش را بخواهید گرگ و میش یا برزخ یکی از خسته کننده ترین و نا امیدکننده ترین فیلم های سال ٢٠٠٨ است(یا بود؟) که تمامی کلیشه های چند ژانر را در هم آمیخته تا به فرمولی جذاب دست یابد و گویا بر خلاف من خیلی ها آن را پسندیده اید. قصه عشق دو موجود ناهمساز(یک نامیرا و دیگری فانی، یکی دلبر و دیگری دیو-که ظاهراً این یکی اصلاً درنده هم نیست) که هیچ چیزی را نزد نوجوان امروز آمریکایی تحریک نمی کند الا تمایل به غرائب و غوطه ور شدن در دنیای افسانه های گوتیک که اغلب پشم شان هم ریخته است.

فیلم ٣٧ میلیون دلاری هزینه دربرداشته که عمده آن برای چشم بندی های تکنیکی صرف شده، چون هیچ بازیگر شناخته شده ای در فیلم حضور ندارد. البته همین جوانان برومندی که در این یکی حضور به هم رسانده اند، سوپراستارهای بعدی سینمای آمریکا خواهند شد. مضافاً به اینکه برای برخی شان چشم انداز حضور در ٣ قسمت بعدی هم وجود دارد.

بین خودمان بماند، دختر من مدت هاست از مرز ١٣ سالگی گذشته، ولی اگر چنین هم نبود هرگز اجازه نمی دانم چنین زباله ای را حتی به صرف پارو کردن ١٥٠ میلیون دلار در گیشه تماشا کند!

ژانر: درام، فانتزی، عاشقانه، مهیج.

سایت رسمی فیلم

مسافران Passengers

کارگردان: رودریگو گارسیا. فیلمنامه: رونی کریستینسن. موسیقی: اد شیرمور. مدیر فیلمبرداری: ایگور جدو لیلو. تدوین: تام نوبل. طراح صحنه: دیوید بریسبین. بازیگران: آن هاتاوی[کلر سامرز]، پاتریک ویلسون[اریک]، اندره برافر[پری]، سلیا دووال[شانون]، دیوید مورس[ارکین]، دایان ویست[تونی]، ویلیام بی دیویس[پدربزرگ اریک]. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

پس از سقوط یک هواپیما، روان درمانگری به نام کلر سامرز مامور می شود تا با ٥ نجات یافته از حادثه ملاقات کرده و در بهبود وضعیت روحی آنها بکوشد. اما زمانی که بازماندگان یادمانده های خود از حادثه را با وی در میان می گذراند، تناقض ها رخ می نماید. چند نفر از مسافران از آتش گرفتن یکی از بال های هواپیما بر اثر انفجار سخن می گویند، در حالی که شرکت مسافربری هوایی اصرار دارد این حادثه صرفا بر اثر بی احتیاطی خلبان اتفاق افتاده است. همزمان یکی از مسافران به نام اریک تصمیم به ایجاد ارتباط عاطفی با کلر می گیرد. اما کلر اصرار دارد که ارتباط شان از دایره روابط شغلی خارج نشود. ولی سماجت های اریک سبب می شود تا کلر نیز علاقه ای نزد خود به اریک احساس کند. کلر همزمان به تعقیب ماجرای سانحه هواپیما ادامه می دهد، چیزی که باعث خشم یکی از مسئولین شرکت هوایی می شود. از طرف دیگر غریبه ای مرموز در اطراف نجات یافتگان می پلکد و گویی آنها را تحت نظر دارد. وقایعی که با ناپدید شدن یک به یک نجات یافتگان چهره ای مرموزتر به خود می گیرد...

چرا باید دید؟

رودریگو گارسیای ٤٩ ساله و اهل کلمبیا بدون پسوند نامش شاید برایتان آشنا نباشد، ولی او فرزند نام آورترین نویسنده آمریکای لاتین-گابریل گارسیا مارکز- است.او نیز مانند پدرش در زمینه فیلمسازی درس خوانده، ولی فرجام حضورش در عالم سینما خوش تر از پدرش بوده است. اشاره ام به فیلم های مستقل متعدد یا متفاوت مانند ٩ زندگی است که جوایزی ارزنده برایش به ارمغان آورده اند. یا جایزه بخش نوعی نگاه که برای فیلم چیزهایی که فقط می توانی با نگاه کردن به او بگویی نصیب اش شده است. تجربه هایی گسترده او در زمینه فیلمبرداری، تهیه کنندگی، نویسندگی و ... سبب شده تا بر رسانه تسلطی معقول پیدا کند، اما سرنوشت مالی خوبی در انتظار آخرین کارش نیست.

مسافران به رغم بودجه معقول ٢٥ میلیون دلاری و ظاهر شسته رفته اش، یک دیگران تازه است که ارواح سرگردانش بی آزارند و می خواهند همدیگر را قانع کنند تا به سوی آن دنیا بشتابند. فیلمنامه رونی کریستینسن به رغم دکوپاژ خوب گارسیا قادر به حفظ تعادل میان پیرنگ های فرعی نیست. گاه بعضی سرنخ ها فراموش می شوند و گاه هرگز دنبال نمی شوند. انتخاب بد آن هاتاوی نیز مانع از جذب بیننده می شود، شیمی میان صاحب درشت ترین چشم های سینمای آمریکا با یکی از بازیگران خوش آتیه مردی هرگز شکل نمی گیرد.

فیلم های با مایه های متافیزیک باید واجد ویژگی هایی باشند تا بتوانند در اذهان باقی بمانند. هراس آورباشند یا نشاط آور، جدی باشند یا کمدی؛ ولی مسافران تنها می خواهد هیجان آفرینی کند و چیزی جز ادامه دست چندم فیلم هایی مانند حس ششم یا دیگران نیست. وقتی به مرده بودن شخصیت های فیلم پی می بریم، تنها چیزی که بر جای می ماند افسوس بر وقت تلف شده است. اگر نام گارسیا در عنوان بندی فیلم نبود، می شد آن را به راحتی منتسب به یکی از کارچرخان های هالیوود کرد، ولی حیف!

ژانر: ترسناک، مهیج.

سایت رسمی فیلم

لیک ویو تراس Lakeview Terrace

کارگردان: نیل لابیوت. فیلمنامه: دیوید لافری، هاوارد کوردر بر اساس داستانی از دیوید لافری. موسیقی: جف دانا، مایکل دانا. مدیر فیلمبرداری: روجیه استافرز. تدوین: جوئل پلاتچ. طراح صحنه: برتون جونز. بازیگران: ساموئل ال. جکسون[ایبل ترنر]، پاتریک ویلسون[کریس متسون]، کری واشنگتن[لیزا متسون]، ران گلس[هارولد پریو]، جاستین چمبرز[دانی ایتن]، جی هرناندز[خاویر ویلارئال]، رجینا نهی[سلیا ترنر]، جیشون فیشر[مارکوس ترنر]، کیت لونکر[کلارنس دارلینگتون]، کالیب پینکت[دیمون ریچاردز]، خوان دیاز[استیل]. ١١٠ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

کریس و لیزا متسون، زوجی جوان به خانه تازه خود اثاث کشی می کنند. جایی که به نظر می رسد خانه رویایی آنهاست. ولی ورود این زوج-یکی سیاه پوست و دیگری سفیدپوست-سبب خشم همسایه پوست شان ایبل ترنر می شود که با دختر نوجوان و پسر کوچکش زندگی می کند. ایبل افسر پلیس است و زوج جوان ابتدا رفتارهای مداخله جویانه او را حمل بر اقدامات قانون دوستانه اش برای برقراری آرامش در محله ارزیابی می کنند. اما خیلی زود می فهمند که این سگ نگهبان کاری غیر از گرفتن پاچه خودی و غیر خودی ندارد. خواهش ها و سپس اخطارهای کریس مبنی بر ملاحظه او و همسرش تنها به خشمگین تر شدن ایبل می انجامد. تا اینکه حادثه ای در محل کار باعث معلق شدن ایبل پس از ٢٨ سال خدمت در اداره پلیس می شود. چیزی که زمینه ساز آغاز توفانی میان دو همسایه می شود. در حالی که شعله های آتش نیز به سوی محله در حال پیشروی است...

چرا باید دید؟

نیل لابیوت(یا لابوت) با فیلم اولش در جمع مردان توانست ستاره جشنواره سندنس شود و بدرخشد. اما فیلم چهارمش پرستار بتی بود که او را محبوب منتقدان و تماشاگران کرد. اولین قله رفیع کارنامه اش که متاسفانه با فیلم های قابلی دنبال نشد و بین خودمان بماند کم کم داشتم نا امید می شدم و به این نتیجه می رسیدم که او نیز جزو کارگردان های تک فیلمی است. بازسازی افتضاحش از فیلم کلاسیکی چون مرد حصیری فقط باعث نامزدی اش در مراسم تمشک طلایی نشد، دیگر همه از او رو برگرداندند، اما بگذارید بگویم ظاهرا وقفه دو ساله میان آن فیلم و لیک ویو تراس باعث بروز اتفاق هایی شده و لابیوت عزیز در حال بازگشت به فرم است. این شاید برای لابیوت ٤٨ ساله اندکی دیر باشد، اما جای امیدواری و خوشحالی دارد.

راستی اسم رادنی کینگ را به یاد دارید؟ همان جوان سیاه پوستی که کتک زدنش توسط پلیس لس آنجلس باعث بروز شورش های خیابانی گسترده شد. خوب، اسم فیلم از محله ای گرفته شده که جناب شان در آنجا کتک را میل فرمودند و جمله معروف شان: Can't we all just get along? هم در فیلم به کار گرفته شده است.

آخرین کار لابیوت مطالعه ای درباره نژادپرستی در کشوری است که باید بهشت مهاجران و غریبه های رنگ و ارنگ باشد که هرگز نبوده است. آن روی سکه رویای آمریکایی و بگذارید دقیق تر بگوییم خود کابوس آمریکایی است که چهره های مختلف نژادپرستی را به نمایش می گذارد. اینکه چطور یک ازدواج میان نژادی سبب بروز خشم یک افسر سیاه پوست پلیس شده و انواع راه های هتک حرز و حرمت را روی جوان سفیدپوست مودب(که اتفاقاً با یکی از هم نژادهای وی ازدواج کرده و به سنت همه سیاه ها او را برادر خطاب می کند) امتحان می کند، شاید برای بیینده خو کرده به فیلم هایی که اتفاقاً خود سفیدها از بی عدالتی هایی که در حق سیاهان روا داشته اند، ساخته اند آشوبنده باشد. که اگر هدف لابیوت همین باشد، باید گفت به آن نائل شده است.

فیلم او نمایش قدم به قدم تجاوز یک انسان به حریم شخصی همسایه خویش است. حکایتی که می شود آن را به نسل ها و کشورها و همه دنیا تعمیم داد. اینکه چگونه ناهمخوانی معیارهای اخلاقی یکی با دیگری سبب و زمینه ساز تجاوز می شود. کشتن را مجاز می کند و چه بد اگر این متجاوز از مصونیت قانون هم برخودار باشد. چیزی که متاسفانه آن هم برای همه ما پدیده آشنایی است. اینکه چطور ایبل و ایبل ها از لباس خود سواستفاده می کند، و در لوای قانون آنچه بر دیگری روا می دارند جز بی عدالتی نام دیگری ندارد.

تنها نقطه ضعف فیلم پایان باسمه ای و هالیوودی آن است که برای کشاندن تماشاگر به سالن ها و از همه مهم تر ترغیب تهیه کننده ها گریزناپذیر بوده و باعث شده منتقدان هم در ستایش از فیلم جانب اعتدال و احتیاط را نگه دارند. می شود انشای ٢٢ میلیون دلاری لابیوت را که با دریافت ٣٩ میلیون دلار از گیشه نمره قبولی دریافت کرده، مقدمه بازگشت کارگردانش به روزهای خوش پرستار بتی دانست و با آروزی فیلم خوب بعدی با خیال راحت همین یکی را تماشا کرد. بازی های جکسون و ویلسون از نقاط قوت فیلم هستند!

ژانر: درام، مهیج.

سایت رسمی فیلم

زک و میری فیلم پورنو می سازند

Zack and Miri Make a Porno

نویسنده و کارگردان: کوین اسمیت. موسیقی: جیمز ال. ونیبل. مدیر فیلمبرداری: دیوید کلین. تدوین: کوین اسمیت. طراح صحنه: رابرت هولتزمن. بازیگران: الیزابت بنکز[میریام لینکی]، ست روگن[زک براون]، جیسون میوز[لستر]، کریگ رابینسون[دلینی]، تریسی لردز[بابلز]، جف اندرسون[دیکان]، کتی مورگان[استیسی]، ریکی میب[بری]، جاستین لانگ[براندون سنت رندی]، برندان روث[بابی لانگ]، تیشا کمپبل مارتین[همسر دلینی]، تام ساوینی[جنکینز]، جنیفر شوالباخ[بتسی]، گری بدنوب[آقای سوریا]. ١٠٢ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا. نام دیگر: Zack and Miri.

مونروویل، پنسیلوانیا. زک و میریام که از دوران تحصیل با هم دوست بوده اند، اینک با هم همخانه هستند. اما به رغم جذابیت میریام رابطه آنها هنوز به شکلی افلاطونی و دوستانه باقی مانده است. تا اینکه حجم قبض های پرداخت نشده آب و برق و گاز و کرایه منزل از حد خارج شده و امکانات رفاهی منزل یک به یک از دست می رود. همزمان برخورد با یک غریبه در میهمانی گردهمایی دوستان دوره دبیرستان سبب می شود تا ایده ای به ذهن زک برسد. آنها می توانند با ساخت یک فیلم کوچک سریعاً به پول دسترسی پیدا کنند. تنها اشکال کار اینجاست که فیلم مورد نظر در گونه پورنوگرافیک قرار دارد. میریام ابتدا مخالف می کند، اما آوار شدن مشکلات برسرشان وی را نیز قانع می سازد. با کمک یکی از همکاران شان به نام دلینی پول لازم را تهیه کرده و شروع به انتخاب هنرپیشه های فرعی می کنند. خیلی زود گروهی تشکیل می شود، اما در اولین روز فیلمبرداری استودیوی استیجاری شان تخریب می شود. چاره کار استفاده از همبرگرفروشی محل کار زک در ساعت های غیر کاری است. اما مشکل بزرگ تر هنگام فیلمبرداری رخ می نمایاند. زک و میریام که خود را قانع کرده اند این فقط یک بازی است، بعد از همخوابگی در برابر دوربین عاشق یکدیگر می شوند...

چرا باید دید؟

سر و کله کوین اسمیت با فیلم فروشنده ها در سینما پیدا شد. فیلمی که به یک روز از زندگی دو فروشنده می پرداخت، توانست در جشنواره کن دو جایزه بگیرد و جایزه دیگری هم از جشنواره سندنس به چنگ آورد. او با همین فیلم شخصیتی به اسم باب لال را وارد فیلم هایش کرد که تبدیل به پای ثابت آثارش و حتی امضایش شد. Mallrats و تعقیب ایمی این شخصیت را محبوب خیلی از نوجوان ها ساخت. اما ساختن اصول جزمی(دوگما) و سر و صدایی که در پیرامون آن به پا شد، اسمیت را یک شبه مشهور خاص و عام کرد. شوخی های جنسی کثیف و بی پرده باب لال و همراه همیشگی اش جی خشم خیلی از مومنان را برانگیخت، اما راهی برای ساخت کمدی های این چنینی باز کرد که خود اسمیت و دوستانش بهترین ادامه دهندگان آن بودند(متاسفانه کار به جایی رسیده که حضور اسمیت در عرصه های دیگر مثل کمیک استریپ او را تبدیل به نشانه نوعی خرده فرهنگ کرده است).

می گویم بهترین ادامه دهندگان، اما نه گونه ای در خور تحسین یا تعمق که حتی راه را برای سطحی نگری و ساخت کمدی های ابلهانه با شخصیت های محوری چون معتادها، پا اندازها، موادفروش ها و هر واخورده ای که گنجینه ای از فحش های آب نکشیده در اختیارداشت، به سینمای آمریکا باز کرد. و بدیهی است چنین شخصیت هایی سوژه های متناسب هم نیاز دارند. زک و میریام ادامه دهنده چنین سنتی هستند، اما بر خلاف خیلی از فیلم هایی که سعی در ترسیم روابط واقعی و تلخ پشت پرده صنعت پورنوگرافی داشتند یا حداقل نگاه کمیک شان واجد نوآوری هایی بود(مثل اورگازمواولین فیلم تری پارکر سازنده نسخه سینمایی ساوت پارک و تیم آمریکا) یا دست انداختن فیلم های مشهور زمانه خویش- که آن هم از سنت فیلم های پورنو می آید- این یکی فقط و فقط یک داستان عاشقانه آبکی و ابلهانه است که به شکلی آلوده به احساسات آب نباتی روایت می شود. احساسات رقیقه ای که با مقادیری فحش چارواداری همراه است و گاه نیشخندی هم به گوشه لب شمایی که فحش های بدیع کمتر شنیده اید، خواهد نشاند. این همه هنر یک فیلم ٢٥ میلیون دلاری از کوین اسمیت است که حتی قادر به ایجاد یک موقعیت کمیک واقعی نیست. البته تماشاگری که چند ده تایی فیلم پورنو دیده باشد، با ایده های آشنای فیلم لحظاتی را سرگرم خواهد شد و شاید به سخاوت آن فیلم ها-شاید هم این یکی-بخندد. ولی باور کنید بعد از خروج از سالن آن فیلم ها بیشتر در یاد او خواهند ماند تا این یکی!

تنها ایده جالب فیلم شوخی با جنگ ستارگان است که اگر خواستار نمونه بهتری هستید می توانید لطفا نوار را به عقب برگردانید را برای بار دوم ببینید. از نکات نه چندان قابل توجه فیلم حضور بانو تریسی لردز ملکه اسبق فیلم های پورنو در نقش بابلز است که نامش را از حباب هایی گرفته که با آلت تناسلی اش می سازد.

بین خودمان هم بماند من هم اگر جای میریام بودم با وجود سال ها همنشینی با زک هرگز جذابیت و پتانسیلی در او برای یک عاشق بالقوه کشف نمی کردم. زوج سینمایی روگن و بنکز نمونه ای از ترکیب افتضاح هستند. توصیه نمی کنم برای تصدیق آن به تماشای فیلم بنشینید!

ژانر: کمدی، درام، عاشقانه.

سایت رسمی فیلم

قاتل الفبایی The Alphabet Killer

کارگردان: راب اشمیت. فیلمنامه: تام مالوی. موسیقی: اریک پرلموتر. مدیر فیلمبرداری: جو د سالوو. تدوین: فرانک رینولدز. طراح صحنه: آلیسیا کیون. بازیگران: الیزا دوشکو[مگان پیج]، کری الووس[کنت شاین]، تیموتی هاتن[ریچارد لدج]، تام مالوی[استیون هارپر]، مایکل آیرونساید[ناتان نارکوس]، کارل لامبلی[دکتر الیس پارکز]، بیل مازلی[کارل تانر]. ١٠٠ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

نیویورک. مگان پیج افسر پلیس که در منطقه روچستر خدمت می کند، مامور تحقیق درباره کشته شدن دختری جوان به نام کارلا کاستیلو می شود. جسد کارلا که در نزدیکی شهرک چرچویل یافته شده، با موهای گربه پوشیده شده است. مگان بر خلاف نظر همکارش کنت استیل عقیده دارد که این قتل کار یک قاتل سریالی است. مگان که سخت شیفه کار خود و این پرونده شده، به زودی شروع به دیدن روح مقتول کرده و مبتلا به شیزوفرنی می شود. ناتوانی اش در یافتن قاتل سبب می شود تا دست به خودکشی زده و در آسایشگاه بستری شود. اقدام وی برای فرار از آنجا و دست زدن به کارهایی دیوانه وار باعث می شود تا کارش را نیز از دست بدهد و به رتبه ای پایین تر تنزل کند. شرکت در جلسات گروه درمانی دکتر ریچارد لدج به وی کمک می کند تا تعادلش را اندکی باز یابد، تا اینکه جنایتی مشابه رخ می دهد و یکی از همکاران وی مسئولیت تحقیقات را بر عهده می گیرد. مگان از کنت که اینک به پست بالاتری دست یافته، می خواهد تا در پرونده قتل وندی والش در کنار مسئول تحقیقات باشد. تقاضای وی به صورت مشروط پذیرفته می شود. مدتی زمانی کوتاه بعد از آغاز تحقیقات و تلاش های مگان برای کشف رابطه میان دو قتل، دختر دیگری به اسم ملیسا مایسترو کشته می شود. آنها رابطه ای میان قتل دوم و سوم می یاند، ولی از کشف ارتباط بین قتل اول و دوتای دیگر عاجز می مانند. دزدیده شدن دختری در منطقه وبستر و کشته شدن رباینده اش توسط مامورین پلیس، باعث ایجاد این فکر می شود که قاتل الفیایی کشته شده و در نتیجه پرونده را مختومه می کنند. اما مگان که در محل زندگی قاتل گربه ای نیافته، اصرار دارد که قاتل الفبایی آزاد است و باید به تحقیق ادامه دهد. تصمیمی که جان خود او را نیز به خطر خواهد انداخت...

چرا باید دید؟

راب اشمیت متولد ١٩٦٥ پنسیلوانیاست. با نوشتن فیلمنامه و دستیار فیلمبرداری وارد سینما شده، دو فیلم اولش Saturn و جنایت و مکافات در حومه شهر به رغم نامزدی چندین جایزه در جشنواره ها و تحسین منتقدان خیلی سریع فراموش شد. اما فیلم سومش با بازی همین خانم الیزا دوشکو به نام پیچ غلط (٢٠٠٣) را لابد تماشاگران و عشاق سینه چاک ژانر ترسناک به یاد دارند. اپیزودی هم که در سریال استادان هراس به نام Right to Die کارگردانی کرد از سوی بیننده ها مورد استقبال قرار گرفت. ولی قاتل الفیایی ساز تازه ای می زند.

ادعا دارد بر اساس ماجرایی واقعی ساخته شده که در اواخر دهه ١٩٨٠ در همین مکان ها رخ داده است. پرونده ای که هنوز پلیس موفق به گشودن معمای آن نشده و چنین دستمایه ای خوراک محبوب فیلمسازان هالیوود است. اما اغتشاش در طرح داستان و تلاش برای یافتن قاتلی فرضی جهت پایان بخشیدن به قصه فیلم آن را از تک و تا می اندازد. فیلم تا زمانی که قهرمانش به دلیل شیفتگی به شغل خویش دچار شیزوفرنی شده و حضور ارواح را در کنار او موجه جلوه می دهد، روندی منطقی دارد. اما زمانی که نزدیک ترین شخص و در واقع یکی از کسانی که سبب بهبود حال روحی او شده-یعنی دکتر لدج-قاتل سریالی از آب درمی آید که تظاهر به فلج بودن می کرده، همه چیز قالب یک داستان کلیشه ای را به خود می گیرد.

پا را از این فراتر می گذارم و فیلم را یک پروژه نارسیستی متعلق به بازیگر/تهیه کننده مونث فیلم می دانم که قرار بوده قابلیت های بازیگری خود را به دیگران اثبات کند. گاه داشتن چهره و فیزیک زیبا کافی نیست!

ژانر: درام، میهج.

سایت رسمی فیلم

دشنه Stiletto

کارگردان: نیک واله لونگا. فیلمنامه: پل اسلوآن. موسیقی: کلیف مارتینز. مدیر فیلمبرداری: جفری سی. مایگات. تدوین: ریچارد هلسلی، تونی وایز. طراح صحنه: پیتر کوردووا. بازیگران: تام برنجر[ویرجیل ویدالوس]، مایکل بیهن[لی] ، استانا کاتیج[راینا]، پل اسلوآن[بک]، ویلیام فورسایت[الکس]، دایان ونورا[سیلویا ویدالوس]، کلی هو[کارآگاه هانوور]، آماندا بروکز[پنی]، جیمز روسو[انگلهارت]، تام سایزمور[لارج بیلز]، دومینیک سواین[نانسی]، تونی لیپ[گاس]. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

دو ارباب جنایت در حمام سونا مورد حمله یک آدمکش مونث قرار می گیرند. یکی از آنها می میرد، ولی دومی به نام ویرجیل ویدالوس یونانی تبار با وجود زخم مهلکی که برداشته زنده می ماند. ویرجیل به یکی از افراد خود-کارآگاهی فاسد- دستور می دهد تا آدمکش مزبور را بیابد. زنی به اسم راینا که با دشنه ای بلند اقدام به قتل قربانیان خود می کند و در گذشته معشوقه ویرجیل بوده است. روند حوادث برای ویرجیل با ناپدید شدن ٢ میلیون دلار پول نقد بغرنج تر می شود. دو معاون او لی و الکس که همدیگر را دوست ندارند نیز به دخالت دیگری در این ماجرا مظنونند. همزمان راینا نیز شروع به شکار مردانی دیگر می کند. قتل مردانی از دو گروه تبهکار رقیب توسط او به زودی آشوبی گسترده در دنیای زیرزمینی خلافکارها به وجود می آورد. اما هدف اصلی راینا هنوز ویرجیل است که با کشتن هر کدام از قربانیان خود یک قدم به او نزدیک تر می شود...

چرا باید دید؟

نیکلاس آنتونی واله لونگا اهل برانکس است. ٤٩ سال از روزی که در آشپزخانه جهنم روی خشت افتاد می گذرد و بخت یارش بود که در ١٢ سالگی راهش به سر صحنه فیلمبرداری شاهکاری چون پدرخوانده افتاد. عشق به فیلمسازی در وی همان جا شعله ور شد و مسیر زندگی او را مشخص کرد. اولین فیلمنامه اش به نام Deadfall توسط کریستوفر کاپولا ساخته شد که نیکلاس کیج هم در آن بازی کرده بود. بعدها نیک تصمیم گرفت تا فیلمنامه هایش را خود تهیه کند یا بسازد که حاصل این تصمیم فیلم مستقل یک تغییر قیافه درخشان بود. اما تمامی فیلم هایش در یک چیز مشترک بودند و آن تم جنایت و حضور مافیایی ها بود که گویا به هویت تمام اهالی برانکس سنجاق شده است. هر چند تجربه های بعدی نیک مانند در سرزمین کورها یک چشمی پادشاه است یا Corporate Ladder نتوانست توفیق فیلم های اول را تکرار کند. طبع آزمایی دو سال قبل او در ژانر کمدی درام به نام All In با شرکت دومینیک سواین نیز باعث دلسردی هر تماشاگری شد. اما دشنه قرار است با استفاده از بازیگران سرشناس، تمی آشنا و حال و هوایی آشناتر برای کارگردانش لااقل اگر پیشرفت نیست، زنده کننده روزهای خوش پیشین باشد.

نیک که بازخورد خوبی از تماشاگران فیلم خونریز طوق(٢٠٠٥) دریافت کرده بود، در دشنه نیز کوشیده با پاشیدن مقادیر متنابهی خون توجه آنان را جلب کند. فیلمی پر از خشونت، توحش، تجاوز، خون و هر چه که بخواهید. بدیهی است وقتی جمله تبلیغاتی فیلمی "بکش، همه را بکش" باشد، چه معجونی از آب درخواهد آمد. البته فیلم برای دوستداران فیلم هایی با محوریت زنان آدمکش جذابیت های بسیار دارد. این یکی انگیزه عاطفی هم دارد و زخم خورده است. خواهرش را تبهکاران تبدیل به مرده ای متحرک کرده اند و او ضمن انتقام به یاری قربانی مونث دیگری نیز می شتابد. قصه یک انتقام ساده که در فیلترهای متعدد عبور کرده تا پیچیده شود و شما را برای دیدن صحنه های اکشن بیشمار خود آماده نگاه دارد. تا اینجای کار اگر به دنبال چنین فیلمی باشید، دشنه متعلق به شماست. ولی اگر مدت هاست که فیلم های رده ب قادر به جذب شما نیست، با وجود حضور بازیگرانی چون برنجر و فورسایت می توانید از خیر این یکی هم بگذرید!

ژانر: جنایی، درام، مهیج.

Film Reviews

newwave — Wed, 24 Dec 2008 12:45:18 GMT

معرفی فیلم های روز

روزی که زمین ایستاد

The Day the Earth Stood Still

کارگردان: اسکات دریکسون. فیلمنامه: دیوید اسکارپا بر اساس فیلمنامه ١٩٥١ ادموند اچ. نورث. موسیقی: تیلر بیتس. مدیر فیلمبرداری: دیوید تاترسال. تدوین: وین وارمن. طراح صحنه: دیوید برایسبین. بازیگران: کیانو ریوز[کلاتو]، جنیفر کانلی[هلن بنسون]، کتی بیتس[رجینا جکسون]، جیدن اسمیت[جیکاب بنسون]، جان کلیز[پروفسور برنهارد]، جان هام[مایکل گرانیه]، کایل چندلر[جان دریسکول]، رابرت نپر[سرهنگ]، جیمز ونگ[آريالی وو]، جان راثمن[دکتر مایرون]. ١٠٣ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا. نام دیگر: D.T.E.S.S. . نامزد جایزه بهترین ترکیب و تدوین صدا و بهترنی جلوه های ویژه بصری از مراسم ساتلایت.

سال ١٩٢٨، کوه های برف پوش قره قوم در هندوستان. کوهنوردی با گویی درخشان برخورد کرده و بعد از تماس دستش با آن از هوش می رود. زمانی که به هوش می آید، گوی ناپدید شده و زخمی بر روی دست وی باقی مانده است.

زمان حال. دکتر هلن بنسن استاد دانشگاه پرینستون و تعدادی دانشمند دیگر به سرعت توسط مامورین امنیتی گردآوری می شوند. هدف از این کار طراحی نقشه ای برای نجات انسان ها از برخورد با جسمی است که با سرعت ٣٠ هزار کلیومتر در ساعت در حال نزدیک شدن به کره زمین است و در کمتر از یک ساعت بعد به منطقه منهتن اصابت خواهد کرد. زمان کم است و کاری از دست دانشمندان ساخته نیست. دانشمندها به همراه گروهی از مامورین دولت سوار هلیکوپترها شده و منتظر برخورد می مانند. شیئی ناشناس در ساعت مقرر به منهتن نزدیک شده، اما به آرامی در سنترال پارک فرود می آید. دانشمندان که دریافته اند این شیئی -گویی درخشان و عظیم- سفینه ای بیولوژیکی است، با حضور در آنجا سعی در شناسایی و تماس با سرنشینان آن می کنند. بیگانه ای از گوی خارج می شود، اما شلیک عجولانه یک سرباز و زخمی شدنش پایانی ناخوش به این ابراز دوستی می دهد. به دنبال این این واقعه روباتی غول پیکر به نام گورت از گوی خارج شده و تمام سلاح ها را از کار می اندازد.

مامورین نیز بیگانه زخمی را به بیمارستان منتقل کرده و شروع به مداوای و می کنند. اما در میانه جراحی بدن بیگانه شروع به پوست اندازی کرده و فردی شبیه به انسان و با قیافه کوهنورد ٨ دهه پیش ظاهر می شود. .وزیر دفاع رجینا جکسون تصمیم می گیرد وی را که کلاتو نامیده می شود، مورد بازجویی قرار دهد. کاری که بنسون و دیگر دانشمندان مخالف آن هستند. گورت به آزمایشگاهی زیر زمینی منتقل می شود تا آزمایش هایی روی آن صورت بگیرد. همزمان اصرار جکسون مبنی بر شروع بازجویی سبب می شود تا کلاتو با کشتن بازجو و بسیاری از مامورین گریخته و به منزل دکتر بنسون و پسرخوانده اش جیکاب پناه ببرد. کلاتو از بنسون کمک می خواهد و به او می گوید که برای انجام ماموریتی به زمین آمده است. چون نوع بشر در حالی نابودی محیط زیست خویش است و موجودات هوشمند کهکشان تصمیم گرفته اند یا زمین باید نابود شود یا زمینی ها...

چرا باید دید؟

کمتر تماشاگری غیر از شیفتگان سینمای علمی تخیلی کلاسیک نسخه ١٩٥١ رابرت وایز از داستان هری بیتس را به یاد دارند. فیلمی که در کتاب های تاریخ سینما همواره به عنوان اثری برجسته از آن یاد می شود، اما در دوره جنگ سرد و آغاز بیگانه هراسی آمریکایی ها تعابیر پنهان دیگری نیز در آن وجود داشت که دموکراسی و لیبرالیسم آمریکایی را تنها راه نجات بشریت اعلام می کرد. در آن نسخه کلاتو بعد از حضور بر سر بنای یادبود لینکلن به این باور می رسید که هنوز امیدی برای نجات بشریت باقی است، اما فیلم فعلی راه دیگری را در پیش گرفته است.

اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم نسخه امروزی روزی که زمین ایستاد –بر خلاف نظر اکثریت منتقدان فرنگی- فیلم شسته رفته تر، واقعاً به روز تر-از جهت مضمون و اجرا- و جذاب تری است. بیایید برای یک بار هم که شده نق زدن بر سر اینکه نسخه اصلی بهتر از بازسازی های امروزی است برداریم. استثناء همیشه وجود دارد و مورد فعلی یکی از آنهاست.

داستان هیرام گیلمور بیتز سوم در دست های دیوید اسکارپا و اسکات دریکسون تبدیل به فیلمی شکیل و امروزی درباره خطرهای زیست محیطی شده است. حتی اگر این مضمون و گرایش به آن را مد روز ارزیابی کنیم، کاری که این دو نفر با آن کرده اند سبب می شود تا تصنعی بودن در ورای این گرایش را خیلی زود فراموش کنیم. آنها کل پیام فیلم را در یک جمله کلاتو خلاصه کرده اند: اگر زمین نابود شود، شما هم نابود خواهید شد. ولی اگر شماها نابود شوید، زمین نجات پیدا می کند.

این جمله به تمامی منعکس کننده نتایج کنفرانس ها، بررسی ها و فیلم های مستند و کتاب هایی متعددی است که در زمینه نابودی محیط زیست ما تولید شده اند. واقعیتی تلخ و ناخوشایند و موید این نکته که ما انسان ها با دست خود تیشه به ریشه خود می زنیم. نسخه فعلی جدا از برتری در جلوه های ویژه که امری بدیهی و پیش پا افتاده است، از نظر مضمونی گام دیگری نیز برمی دارد و آن حذف لینکلن یا هر سمبل شناخته شده آمریکایی است. دکتر بنسن و پسرخوانده سیاه پوستش نماینده آدم های معمولی روزگار ما هستند. آنها امید به نجات نوع بشر را زنده نگاه می دارند و کلاتو را قانع می کنند که می شود فرصتی دیگر به انسان ها برای اصلاح خویشتن و حفاظت از زیستگاهش داد.

اسکات دریکسون دانش آموخته مدرسه سینما و تلویزیون USC است. از ١٩٩٥ با نوشتن و کارگردانی فیلم کوتاه عشق در معرض تباهی ها وارد سینما شد. اولین فیلم بلندش را به طریقه ویدیویی در سال ٢٠٠٠ با نام جهنم ساز: دوزخ کارگردانی کرد. اولین فیلم بلند سینمایش نیز در ژانر ترسناک قرار داشت که سه سال قبل با نام جن گیری امیلی رز به نمایش در آمد. روزی که زمین ایستاد سومین فیلم بلند اوست و بهترین کارش نیز محسوب می شود. فیلم که با هزینه ای معادل ٨٠ میلیون دلار تولید شده در دو هفته اول نمایش خود نزدیک به ٥٠ میلیون دلار عایدی داشته است. توصیه می کنم فرصت تماشای آن را از دست ندهید، یک بازسازی آبرومندانه و مدرن از یک اثر کلاسیک!

ژانر: علمی تخیلی، درام، مهیج.

سایت رسمی فیلم

آپالوزا Appaloosa

کارگردان: اد هریس. فیلمنامه: رابرت نات، اد هریس بر اساس داستانی از رابرت بی. پارکر. موسیقی: جف بیل. مدیر فیلمبرداری: دین سملر. تدوین: کترین هیماف. طراح صحنه: والدمار کالینووسکی. بازیگران: اد هریس[ویرجیل کول]، ویگو مورتنسون[اورت هیچ]، جرمی آیرونز[رندال براگ]، رنه زلوگر[آلیسون فرنچ]، تیوتی اسپال[فیل اولسون]، لنس هنریکسن[رینگ شلتون]، تام باور[ابنر رینز]، جیمز گامون[ارل می]، آریادنا جیل[کتی]، گابریل مارتینز[جو ویتفیلد]. ١١٤ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

دهه ١٨٨٠. مارشال ویرجیل کول و معاونش اورت هیچ از سوی اهالی شهری بی قانون استخدام می شوند تا مزرعه داری بی رحم به نام رندال برگ را به تقاص قتل کلانتر و معاون های او دستگیر کند. همزان با ورود این دو نفر به شهر، زنی به نام آلیسون فرنچ نیز وارد شهر کوچک شده و به زودی تبدیل به محبوب ویرجیل می شود. ویرجیل و هیچ بعد از یافت شدن شاهدی موثق، اقدام به دستگیری رندال برگ می کنند. اما افراد و دوستان رندال با گروگان گرفتن آلیسون موجبات نجات وی را فراهم می آورند. ویرجیل و هیچ به تعقیب آنها می روند، اما مشاهده رفتار دوستانه آلیسون با رندال باعث می شود که رابطه میان او و ویرجیل اندکی تیره شود. ویرجیل و هیچ موفق می شوند بعد از مقابله با سرخ پوست ها، دوستان رندال را از سر راه بردارند. ولی رندال موفق به فرار می شود. در بازگشت به شهر، آلیسون زندگی مشترکی را با ویرجیل آغاز می کند، در حالی که قبلاً در صدد اغوای هیچ نیز بوده است. مدتی بعد سر و کله رندال با در دست داشتن حکم بخشودگی در شهر پیدا شده و با بزرگان شهر شروع به مراوده می کند. چیزی که به مذاق هیچ خوش نیامده و قصد جان او را می کند...

چرا باید دید؟

آپالوزا که نامش یادآور وسترنی دیگر به همین نام با بازی مارلون براندو است، بر خلاف همین شباهت هیچ قرابت دیگری با آن فیلم ندارد. بلکه بر اساس داستانی از رابرت بی. پارکر منتشره به سال ٢٠٠٥ ساخته شده و بیشتر به فیلم وارلاک(١٩٥٩) ساخته ادوارد دمیتریک نزدیک است.

آپالوازا دومین ساخته یکی از بازیگران خوش نام و برجسته روزگار ماست. اد هریس ٥٨ ساله برای دومین فیلمش داستانی را برگزیده که جدا از شباهت به فیلم کلاسیک ژانر وسترن -بوچ کسیدی و سندنس کید- خود به تنهایی واجد مضامینی چون حسادت، دوستی مردانه و ... است. اما بهتر است آن را حضور دردسرساز یک زن میان مشتی ششلول بند بنامیم. چون فیلم بر خلاف وسترن های اخیر-قتل جسی جیمز..- از جنیه های تاریخی به دور است و ترجیح می دهد در میان اسطوره های غرب وحشی و فیلم های وسترن به دنبال جای پایی بگردد و بر خلاف آن فیلم-و بسیاری از وسترن های پس از جنگ جهانی دوم- که سوال هایی درباره هویت ملی، حافظه تاریخی و سرشت قانون طرح می کردند، مانند قطار سه و ده دقیقه به یوما که اخیراً به نحوی شایسته بازسازی شد، همچون وسترن های رده ب در صدد ساخت اسطوره مردها، اسب ها و سلاح هایشان باشد.

به همین دلیل مانند همان فیلم های رده ب تنها می تواند تماشاگری که از دیدن وسترن های باشکوه محروم بوده یا زرق و برق آنها را نمی پسندد، به خود جذب کند. البته بگذریم از اینکه مورخان سینما بعدها این فیلم های ارزان را به جایگاهی والا ارتقاء دادند. فیلم هریس نیز بر خلاف کار اولش، یک فیلم بزرگ و در اینجا یک وسترن بزرگ نیست. اما ارزش تماشا کردنش را دارد. ته رنگی از مضامین سیاسی همچون امنیت و قانون و فردیت نیز در کار به چشم می خورد که بر اعمال زور عادلانه هیچ یا ویرجیل سایه ای از شک می گستراند. بازی سه هنرپیشه مرد فیلم خوب، اما بازی زلوگر کوتاه و خالی از هر نوع پیچیدگی است. پدر اد هریس نیز در نقش کوتاه قاضی بازی کرده است.

منبع اقتباس که فیلم یک کتاب مشهور بوده، سبب شد تا پیش از تولید این فیلم سخن از ساخت دنباله ای نیز بر آن به میان آید که با توجه به فروش ٢٠ میلیون دلاری آن تحقق اش اندکی دور از انتظار است.

ژانر: وسترن، درام، جنایی.

سایت رسمی فیلم

آ. ر. و. گ A.R.O.G

کارگردان: علی تانر بالتاجی، جم یلماز. فیلمنامه: جم یلماز. موسیقی: عمر آهونبای، هاکان ئوزر، بولنت اولوداغ. مدیر فیلمبرداری: سویکوت توران. تدوین: ارهان آجار. طراح صحنه: هاکان یارکین. بازیگران: جم یلماز[عارف، کایا، لوگار، کوبار، انیگما]، اوزان گوون[تاشو]، ئوزکان ئوعور[دیمی]، نیل کاراایبراهیمگیل[میمی]، ئوزگه ئوزبرک[جکو]، ظفرآلگوز[کارگا، کومو، دکتر]، حسن کاچان[جوهارا]، محی الدیت کورکماز[بیدی]، متین کچیجی[متو]، جان یلماز[مدیر مدرسه]. ١٢٧ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ ترکیه. نام دیگر: A.R.O.G: Bir Yontmataş Filmi.

عارف پس از ازدواج با شاهزاده جکو از سیاره گورا(G.O.R.A.) به زمین بازگشته و هر دو در انتظار تولد اولین فرزندشان هستند. اما فرمانده لوگار که پس از شکست از عارف زندانی شده بود، گریخته و برای انتقام گرفتن به زمین می آید. لوگار پس از فریب عارف، وی را درون ماشین زمان انداخته و به یک میلیون سال قبل می فرستد. همزمان با تغییر چهره سعی می کند جای عارف را نزد جکو بگیرد. عارف که به یک میلیون سال قبل پرتاب شده، باید هر چه سریع تر راهی برای بازگشت به زمان حال یافته و جان خود را به همراه زندگی زناشویی اش نجات دهد...

چرا باید دید؟

همین چهار سال قبل بود که هجویه ترکی فیلم های علمی تخیلی با نام گورا به نمایش در آمد و تمامی رکوردهای فروش را که متعلق به فیلم ویزون تله بود شکست. موفقیت عظیم فیلم جدا از مضمون بدیع آن در سینمای ترکیه، بیشتر مدیون حضور موثر و شوخی های جم یلماز بزرگ ترین کمدین ترکیه امروز بود. استقبال عظیمی که از فیلم صورت گرفت بلافاصله سبب بروز شایعاتی در زمینه ساخت دنباله ای بر فیلم شد و اینک در کمتر از ٤ سال و با صرف ٩ میلیون دلار به تحقق پیوسته است.

همه چیز به تبعیت از کلیشه ها شکل گرفته؛ از نام و قصه فیلم که بر خلاف قبلی که در فضا و آینده می گذشت و این بار در دوران سنگ و گذشته دور رخ می دهد، تا شوخی ها که به اقتضای زمان و جغرافیا شکل گرفته و کمتر تماشاگر غیر ترک متوجه آنها خواهد شد. البته برای تضمین فروش خواننده سکسی و محبوب نسل جوان-نیل کاراایبراهیمگیل- نیز برای اولین بار در برابر دوربین سازندگان آروگ قرار گرفته است.

جم یلماز که در کنار علی تانر بالتاجی بعد از شعبده باز برای دومین بار روی صندلی کارگردانی نشسته، متولد ١٩٧٣ استانبول است. جم در دوران تحصیل در دانشگاه بوغازایچی-رشته توریسم و هتلداری- شروع به انتشار کاریکاتورهایش در مجله فکاهی لمان کرد. اولین نمایشگاه آثارش را در ١٩٩٢ در مرکز فرهنگی لمان به راه انداخت و زمانی که با استقبال مردم روبرو شد آن را در مرکز فرهنگی بشیکتاش ادامه داد. در همین زمان با افراد بسیاری آشنا شد و شروع به اجرای نمایش های کمدی تک نفره کرد. استقبال از این نمایش ها به حدی بود که در ٧ سی دی به بازار عرضه شدند. جم در سال ١٩٩٧ با نوشتن فیلمنامه همه چیز روبراه خواهد شد و بازی در نقش اول آن به سینما راه پیدا کرد. بازی در نقش کوتاهی در فیلم ویزون تله او را بیشتر به ادامه کار در سینما ترغیب نمود که حاصل آن نوشتن فیلمنامه گورا و بازی در نقش اول آن بود. پس از بازی در فیلم کارهای سازمان یافته، به همراه علی تانر بالتاجی اولین تجربه کارگردانی اش را تحت نام شعبده باز به معرض تماشای عموم گذاشت که به رغم شکست تجاری، در جشنواره های بروکسل و استانبول مورد توجه قرار گرفت. شهرت جم سبب شده تا در فیلم های تبلیغاتی مختلفی نیز تهیه و بازی کند که همگی از طنز قابل توجهی برخوردارند.

جم یلماز مانند گورا در فیلم فعلی نیز در چند نقش ظاهر شده و به لطایف الحیل با ویژگی های ترک ها شوخی کرده و ابعادی تاریخی به عادات خوش و ناخوش ترک ها می دهد. البته همه اینها در سایه دست انداختن فیلم های مشهور گونه علمی تخیلی مانند ٢٠٠١ یک ادیسه فضایی، بیگانه ها، ماتریکس ها، پارک ژوراسیک و... یا گونه اکشن مواجهه(تغییر چهره) و ... صورت می گیرد که به شکلی منطقی با قالب های بومی سازگار شده اند. ایده جهان های موازی نیز به کار گرفته شده تا عارف بکوشد انسان های غارنشین اولیه را به سرعت با مظاهر تمدن آشنا کرده و راهی برای بازگشت به آینده باز کند.

عارف: یالا بچه ها، می دونم از عهده این کار برمی آیید. قول می دهم در عرض یک هفته به قرون وسطی، دو هفته عصر جدید و قسم می خورم تا یک ماه به انقلاب فرانسه برسیم.

خوب، می شود فیلم را یک نمایش دیگر از جم یلماز خواند که به جای ویدیو روی سلولوئید ثبت شده و اگر بتواند رونقی غیر عادی به سینمای ترکیه بدهد، بدیهی است که هیچ کس آن را تقبیح نخواهد کرد. حتی می شود ساخته شدن آن را گریزناپذیر خواند، آن هم بعد از توفیق باورنکردنی گورا...

مهم ترین نکته جذاب فیلم جلوه های ویژه بصری آن است که بیشترین مقدار از بودجه فیلم صرف آن شده و لقب گران ترین فیلم تاریخ سینمای ترکیه را نیز از آن خود کرده است. فیلمنامه پر از ریزه کاری ها و گروه بازیگران با توجه به پس زمینه آشنایی تماشاگر ترک دارای کشش خاصی است. حتی برای نقش های کوچک فرعی چون فوتبالیست های تیم حریف از ورزشکاران شناخته شده خارجی استفاده شده، ولی باید بگویم که همین سکانس بازی فوتبال در انتهای فیلم اندکی طولانی است و جا دارد که کوتاه شود.

برجسته ترین صحنه های فیلم حضور عارف در کنار میمون هاست که تمامی بار کمیک فیلم روی رفتار او است و نشان می دهد که جم یلماز به تنهایی برای سرگرم کردن تماشاگر کافی است. البته خیلی ها هم بازی او در ٥ نقش را اندکی خودخواهی نام می نهند، ولی مگر پیتر سلرز نیز در چندین فیلم نقش های متعدد بازی نکرده بود. دیوانه وارترین شوخی فیلم نیز در همین سکانس شکل می گیرد: ساختن آباژور با جریان ادرار یخ بسته!(باید ببینید تا باور کنید)

فیلم به سبک و سیاق اغلب محصولات اخیر سینمای ترکیه، حامیان مالی خارج از صنعت سینما نیز دارد. حامیان مالی فیلم جدا از Avea اپراتور مشهور تلفن های همراه که در تهیه قسمت قبلی نیز مشارکت داشت، ترک تله کوم-شرکت مخابرات ترکیه- و TTNET اینترنت هستند. تماشای این فیلم را برای کسانی که حتی اندکی با فرهنگ و زبان ترکی آشنایی دارند، گریز ناپذیر است. شما هم سعی کنید با با شوخی های عام تر آن کنار بیایید تا دو ساعت تمام خنده را تجربه کنید!

ژانر: کمدی، فانتزی.

سایت رسمی فیلم

سواران جهنمی Hell Ride

نویسنده و کارگردان: لری بیشاپ. موسیقی: دانیله لوپی. مدیر فیلمبرداری: اسکات کوان. تدوین: بلک وست، ویلیام یه. طراح صحنه: تیم گریمز. بازیگران: لری بشاپ[پیستوله رو]، مایکل مدسن[آقا/The Gent]، دنیس هاپر[ادی زیرو]، اریک بالفور[کومانچی]، وینی جونز[بیلی وینگز]، لیونور وارلا[نادا]، دیوید کاراداین[دولو/ The Deuce]، کانین جی. هاول[اپیوم/افیون]، مایکل بیچ[گودی تو شوز]، جولیا جونز[چروکی کیسام]، فراچسکو کویین[ماچاتی]، آلیسون مک آتی[سوئدی]، دیوید گریکو[دکتر سمنت]، ترزا الکساندریا[کارمن]، کلودیا سالیناس[آنجلینا]، لورا کایوتی[دنی]. ٨٥ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

جنگ میان دو گروه از موتورسواران آغاز شده است. در یک طرف Victor ها-آقا و کومانچی- به رهبری پیستوله رو قرار دارند و در طرف دیگر ٦٦٦ ها به رهبری بیلی وینگز... اما در پس پرده ٦٦٦ ها توسط موتورسواری پا به سن گذاشته به نام دو لو هدایت می شوند. ریشه دشمنی دو لو با ویکتورها به سه دهه قبل باز می گردد. زمانی یک سرقت به مرگی فجیع منتهی شد و اینک پیستوله رو در صدد گرفتن انتقام مرگ چروکی کیسام زیباروست. تنها کسی که می تواند به او کمک کند موتورسواری سالخورده دیگری به نام ادی زیرو است، اما قانع کردن او نیز کار آسانی نیست...

چرا باید دید؟

اگر از دوستداران و حتی آشنایان با فیلم های موتورسواری دهه ١٩٦٠ و ٧٠ باشید و شاهکاری چون ایزی رایدر را بشناسید، یقین با نام لری بیشاپ-ستاره فیلم های رده ب این گونه- برخورد کرده اید. بازیگر کهنه کاری که چند سال قبل با ایفای نقش کلوب داری در بیل را بکش ٢ به مقابل دوربین بازگشت و اینک دومین فیلمش را در حیطه آشنای خود نوشته و کارگردانی کرده است. البته با حمایت جناب تارانتینو که حامی اغلب پروژه های این چنینی شده اند و خود نیز از سازندگان همین فیلم های درجه ٢ هستند که هنری جز نمایش بد دهنی و خونریزی ندارند.

فیلم که نامش ابتدا پیستوله رو-برگرفته شده از فیلم دسپرادو- و قرار بود نقش کومانچی را خود تارانتینو بازی کند، با وجود ادای دین اش به ایزی رایدر در صحنه آغازین [مضافاً به اینکه هاپر با موتورسیکلت واقعی خودش در این یکی هم حضور دارد]، بیشتر به فیلم های ارزان قیمتی چون فرشتگان دوزخ ٦٩(لی مدن) شباهت دارد. می شود آن را دنباله ای بر هفت وحشی هم ارزیابی کرد که به وعده خود در باب "فیلمی لبریز از سکس و خون" عمل می کند.

لری بیشاپ کوشیده تا روایت داستان خود را بر خلاف پیشینیانش به شکلی امروزی و با فلاش بک ها و فلاش فورواردهای متعدد تزئین کرده و جلوه ای مدرن به آن ببخشد. اما این تلاش ها و بهره گیری از بازیگران مشهور نیز نتوانسته آن را فراتر از نمونه های قدیمی ببرد. فیلمی که به ادعای تهیه کننده اش قرار بوده بهترین فیلم موتورسواری از کار دربیاید در بهترین حالت یک نمونه پر خرج تر و به قولی سکسی تر آنهاست که فقط می تواند علاقمندان قدیمی این گونه به حسرت خوردن و گفتن یادش بخیر وادارد. به نظر می رسد تارانتینو با تلاش کم نظیری دست به احیای گونه های منقرض شده کم اهمیت و کم خرج سینمای آمریکا و اروپا-نشانگان خرده فرهنگ عامیانه و عوام پسند- زده و به این زودی ها دست از این کار برنخواهد داشت. شیفتگان کارهای او نیز فقط با دیدن نام او بر پوسترهای فیلم در خرید بلیط یا دی وی دی فیلم درنگ نخواهد کرد. اما آن که داوری می کند در پس کاروان ترازو به دست می آید و در قضاوتش بسیار صریح است! اگر فیلم آخر تارانتیو به نام سلاخ خانه را دیده و پسندیده اید، می توانم سواران جهنمی را در یک کلمه بر ایتان شرح دهم: نمونه ناموفق سینمای پسا سلاخ خانه ای!

ژانر: اکشن، درام، مهیج.

سایت رسمی فیلم

چهار شب با آنا Cztery noce z Anna

کارگردان: یرژی اسکولیمووسکی. فیلمنامه: اوا پیاسکووسکا، یرژی اسکولیمووسکی. موسیقی: میشل لورن. مدیر فیلمبرداری: آدام سیکورا. تدوین: چزاری گرشیوک. طراح صحنه: ماره ک زاویروشا. بازیگران: آرتور استرانکو[لئون اوکراسا]، کینگا پریس[آنا]، یرژی فدورویچ[دکتر ارشد]، ردباد کلیینسترا[قاضی]. ٨٧ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ لهستان، فرانسه. نام دیگر: Quatre nuits avec Anna، Four Nights with Anna. برنده جایزه بهترین طراحی صحنه-بهترین صدابرداری و تقدیرنامه ویژه برای کارگردانی از مراسم فیلم لهستان.

لئون که با مادربزرگش زندگی یکنواختی را می گذراند، بعد از مرگ وی با دیدن زن پرستاری به نام آنا شیفته او می شود. اما شغل حقیر و بی دست و پایی ذاتی اش مانع از ابراز این علاقه است. این امر باعث می شود تا لئون به مدت چهار شب متوالی مخفیانه وارد اتاق آنا شده و در سکوت به تماشای او بنشیند. ناخن های پایش را رنگ کند، ساعت دیواری اش را تعمیر کند، دکمه های افتاده لباسش را بدوزد یا بازمانده های جشن تولد او را تمیز کند. ولی در شب چهارم هنگام خروج از اتاق آنا به چنگ پلیس می افتد و متهم به تجاوز به آنا می شود....

چرا باید دید؟

یرژی اسکولیمووسکی متولد ١٩٣٨ لوژ، لهستان از کارگردان های برجسته اروپای شرقی است که شهرت خود را بیشتر مدیون توقیف فیلم دست ها بالا! در کشورش همزمان با حضور در جشنواره کن و مهاجرت اش به غرب است. حاصل این دوری خودخواسته از وطن ٥ فیلم در عرض دو دهه و نیم است. البته پیش از آن نیز فیلم هایی چون فریاد را در خارج از کشورش کارگردانی کرده بود که با موفقیت انتقادی وسیعی نیز همراه بود.

اسکولیمووسکی در دانشگاه ورشو ادبیات، تاریخ و قوم شناسی و سپس در دانشکده لوژ سینما خوانده است و همزمان نمایشنامه نویس، بازیگر، چهره ای دانشگاهی و نویسنده ای برجسته و پرکار نیز هست. چهار شب با آنا اولین فیلم او به زبان لهستانی پس از دست ها بالا! است. اگر بخواهم آن را برای فیلم خواران محترم توضیح دهم می گویم: آقای هیر ساخته پاتریس لوکونت+فیلم کوتاهی درباره عشق ساخته کریشتف کیشلوفسکی.

ولی اگر این دو فیلم را ندیده اید بگذارید آن را مطالعه ای درباره چشم چرانی، شیفتگی و هوس بنامنم که به گونه ای چشمگیر فاقد دیالوگ است و با موسیقی خلجان آوری همراهی می شود که شما را تا پایان با خود همراه می کند. چه چیزی غیر از این از یک استاد مسلم کارگردانی انتظار دارید؟

چهار شب با آنا نگاه مدرن اسکولیمووسکی به مقوله اخلاق در روزگار ما نیز هست که روایتی غریب نیز دارد و گاه تماشاگر را در تشخیص گذشته و حال و آینده دچار مشکل می کند. می شود آن را با فیلم غرق شده اثر دیگر استاد مسلم سینمای اروپای شرقی یان کادار مقایسه کرد. فیلم از دید لئون اوکراسا روایت می شود که در مرده سوزخانه یک بیمارستان کار و در نزدیکی یک کلخوز قدیمی و متروک زندگی می کند و می شود آن را یک فیلم جنایی روانشناختی درجه یک نامید که به تحقیق درباره عدم امکان تفاهم می پردازد. چیزی که سال ها قبل هال اشبی در هارولد و مود به گونه ای ظریف به آن پرداخته بود. اما نمونه فعلی فیلمی جدی تر و اندوه بار تر است.

فیلم با رنگمایه های سرد و خاکستری فیلمبرداری شده و حال و هوایی شبیه به فیلم های قدیمی اروپای شرقی دارد و بر نسبیت گرایی تاکید می ورزد، شاید هم هنوز خیلی چیزها در آن جغرافیا عوض نشده است؟

ژانر: جنایی، درام، مهیج.

سایت رسمی فیلم

گران تورینو Gran Torino

کارگردان: کلینت ایست وود. فیلمنامه: نیک شنک بر اساس داستانی از دیو جانسون و خودش. موسیقی: کایل ایست وود، مایکل استیونز. مدیر فیلمبرداری: تام اشترن. تدوین: جوئل فاکس، گری روچ. طراح صحنه: جیمز جی. موراکامی. بازیگران: کلینت ایست وود[والت کووالسکی]، بی ونگ[تائو ونگ لور]، آهنی هر[سو لور]، مایکل کوروسکی[جاش کووالسکی]، بروک چیا تاهو]مادر تائو]، چی تاهو[مادربزرگ مطلقه تائو]، سانی وو[اسموکی]، کریستوفر کارلی[پدر یانوویچ]، برایان هیلی[میچ کووالسکی]، جرالدین هیوز[کارن کووالسکی]، دریما واکر[اشلی کووالسکی]، جان کارول لینچ[مارتین آرایشگر]، دوا موا[فونگ ملقب به اسپایدر]. ١١٦ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا. نامزد جایزه بهترین آواز از مراسم گولدن گلاب، برنده جایزه بهترین بازیگر مرد/ایست وود و بهترین فیلمنامه از انجمن ملی منتقدان آمریکا.

والت کووالسکی کهنه سرباز جنگ کره، پس از مرگ همسرش تنها می شود. رابطه چندانی با پسر و عروسش ندارد و نوه اش نیز چشم به خانه و اتومبیل فورد کلاسیک اش- گران تورینو- دوخته و مرگش را روزشماری می کند. از طرف دیگر تندخویی خود والت نیز مانع از برقراری ارتباط وی با دیگران می شود و زمانی که کشیش محله به توصیه همسر متوفایش برای اعتراف گرفتن به دیدن وی می آید، با رفتار خشن وی روبرو می شود. این وضعیت با اثاث کشی خانواده ای کره ای به همسایگی والت بحرانی تر می شود، چون همان طور که والت چشم دیدن چشم بادامی ها را ندارد آنها نیز از همسایگی با قاتل پدران یا اقوام شان خوشحال نیستند. اما اقدام ناموفق پسر کوچک خانواده به نام تائو در سرقت گران تورینوی کووالسکی که به تشویق بچه های خلاف کار محله صورت گرفته، اوضاع را بیش از پیش به هم می ریزد. اصرار گروه خلافکاران که یکی از اقوام تائو نیز درمیان آنها قرار دارد مبنی بر پیوستن وی به گروه، باعث می شود کووالسکی ناخواسته در درگیری میان آنها دخالت کرده و جان تائو را نجات دهد. این کار وی سیلی از هدایا را به خانه وی سرازیر می کند. چیزی که به مذاق والت پیر سازگار نیست، اما ابراز حق شناسی خانواده با نجات سو دختر خانواده توسط والت از دست خلافکاران محل بیش از گذشته شدت می گیرد. مادر خانواده که از رفتار مردانه والت خوشش آمده، پسرش را برای جبران گناه و شکل گرفتن شخصیت اش نزد والت می فرستد. والت ابتدا نمی پذیرد، ولی کم کم آموزش تائو را دلچسب می یابد و حتی به وی در یافتن کار کمک می کند. اما اصرار خلافکاران محل مبنی بر پیوستن تائو به آنها این بار با شدت بیشتری همراه است و زهرچشم والت نیز با دزدیده شدن و تجاوز به سو پاسخ داده می شود. چیزی که والت کووالسکی را به خشم می آورد...

چرا باید دید؟

دومین فیلم ایست وود کهنه کار و پا به سن گذاشته در سال اخیر که مانند بچۀ عوضی موفق به جلب نظر منتقدان و تماشاگران شد. گران تورینو که نامش را از اتومبیل فورد مدل ١٩٧٢ گرفته، اشاره ای واضح و روشن به روزگار از دست رفته و معیارهای اخلاقی فراموش شده دارد. در یک کلمه فیلم درباره زوال ارزش هاست، آن هم از نگاه مردی عمل گرا که زمانی تنها راه حل را ابراز خشونت و حل مشکل از طریق فیزیکی-عملاً حذف آن و مرگش- می دانست. چیزی که در شخصیت های سینمایی ایست وود نیز مشاهده کرده بودیم و خود به شکلی آگاهانه و زیبا به آنها ارجاع می دهدو گران تورینو به نوعی مرثیه ای برای این شخصیت سینمایی رو به مرگ نیز هست. مرگی در خور این شخصیت که معنایی هم بر آن متصور باشد.

البته گران تورینو در نگاه نسخت ظاهری در مایه های آرزوی مرگ چارلز برانسون و نبرد او با خلافکاران محلی دارد. پلیس تا اواخر فیلم حتی حضور فیزیکی در کوچه و خیابان ندارد و همین تماشاگر و کووالسکی را در دادن جواب خشونت به وسیله خشونت محق جلوه می دهد. همه انتظار داریم که ایست وود و در واقع شخصیت سینمایی سوار بی نام او پاسخ همه این اجامر و اوباش را با سلاح بدهد. همان طور که در به خاطر یک مشت دلار ابتدا با انگشتانش قربانیان بی ادب خود را هدف می گرفت و می شمرد و سپس هفت تیر واقعی اش را از غلاف بیرون می کشید. اما غافلگیری در راه است. این بار حتی با وجود همسو شدن کشیشی که به روش های عمل گرایانه وی ایمان آورده، سرباز پیر به تلافی تمامی آن جان هایی که در جنگ ستانده(و قتل شمرده نمی شود) خود را آماج گلوله های تبهکاران نوجوان می کند تا شاهدانی بر اقدام پلیس علیه آنها فراهم کند. او به رستگاری می رسد و شخصیت سینمایی ایست وود نیز رستگار می شود. شاید نژادپرست ها زیادی از دیدن این فیلم به نتیجه ای همسان برسند یا تلنگری کوچک به روح و روان شان باشد، که اگر چنین شود باید گفت دست مریزاد آقای ایست وود! راستی که دود از کنده بلند می شود!

ایست وود گران تورینو را با هزینه ٣٥ میلیون دلار ساخته و به جرات می شود گفت که هر دلاری که برای القای این پیام به نژادپرست ها خرج کرده به جا بوده است. ایست وود نشان می دهد که می توان به نجات نژادپرست ها امیدوار بود. همین طور به نجات یا تادیب تبهکاران رنگین پوستی که آمریکا را وطن خود ساخته اند. کشوری برای همه مهاجران، حتی دشمنان سابق مانند ژاپنی ها و کره ای ها. آدم هایی که والدین بعضی از آنها از راه ازدواج با همین سربازان آمریکایی به این کشور راه پیدا کردند. گران تورینو دعوت نامه ایست وود به درک متقابل و همزیستی مسالمت آمیز است. آرزو می کنم چشم های بینا و گوش های شنوایی زیادی برای آن وجود داشته باشد!

ژانر: اکشن، درام، مهیج.

سایت رسمی فیلم

شورش کائوتوکینو Kautokeino-opprøret

کارگردان: نیلز گائوپ. فیلمنامه: نیلز ایزاک ایرا، نیلز گائوپ، ریدار گائوپ، پلونه واهل. موسیقی: ماری بوین، سوین شولتز، هرمن راندبرگ. مدیر فیلمبرداری: فیلیپ اوگارد. تدوین: توماس تانگ، یان اولاف اسواروار. طراح صحنه: کالی یولیوسون. بازیگران: آنا کریستینا یووسو[الن اسکوم]، آسلات ماهته گائوپ[ماتیس هائتا]، میکل گائوپ[آسلاک هائه تا]، نیلس پدر گائوپ[مونس سومبی]، میکائل پرسبراندت[کارل یوهان روت]، بیورن سوندکویست[نیلس ویبه استوکفلت]، سووره پورسانگر[دستیار روت]، پیتر آندرشون[لارس یوهان بوخت]، میکاییل نایکویست[لارس لوی لاستادیوس]، نیکولای کوستر والدو[کاردینال یوئل]. ٩٦ و ١٠٠ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ دانمارک، نروژ، سوئد. نام دیگر: Kautokeino – Opprøret، Kautokeino – Upproret، Kautokeinoupproret، The Kautokeino Rebellion. برنده جایزه بهترین بازیگر زن/آنی کریستینا یووسو از مراسم آماندا.

سال ١٨٥٢. گروهی از افراد سامی تباری که به کار نگهداری گوزن مشغولند، اغلب درآمد خود را با نوشیدن مشروبات الکلی در فروشگاه مردی به نام روت از دست می دهند. این فروشگاه تنها محل تامین مایحتاج عمومی این افراد نیز هست و عملاً تمامی درآمد این افراد به جیب روت سرازیر می شود. الن اسکوم همسر ماتیس چوپان که از الکلی بودن شوهر و در نتیجه وابستگی بیش از حد به روت خشمگین است، پس از ملاقات با کشیشی سوئدی و مخالف نوشیدن مشروب و نجات ماتیس از چنگ مشروب تصمیم می گیرد تا علیه مشروب خواری دیگر مردان ده نیز اقدام کند. موعظه های وی در کلیسا و سپس پخش اعلامیه هایی در مذمت مشروب از سوی وی سبب خشم روت می شود و با اقدام گله داران به خرید مایحتاج عمومی از شهری دیگر به قیمت ارزان تر عملاً به سوی ورشکستگی پیش می رود. روت بعد از کمک گرفتن از یک وکیل نامه ای به دولت نروژ نوشته و کمک می خواهد. مسئولین دولتی نیز بر اثر دسیسه های او تصمیم به فرستادن کشیشی قدرتمند به آنجا می گیرند. کشیش استوکفلت به محض رسیدن و اطراق در خانه روت، به سراغ الن و شنوندگان حرف های او می رود. اقدام استوکفلت در مضروب کردن زنی مسن سبب خشم مردان دهکده شده و به سراغ او می روند. اما این کار با زندانی شدن مردها توسط کشیش پایان می یابد. الن به سراغ او رفته و می خواهد تا شوهرش را آزاد کند چون قادر به جمع آوری گله نیست. اما استوکفلت شرط این کار را تمکین در برابر خواسته های او در نتیجه افتادن تمامی اهالی به دام روت قرار می دهد. الن با کمک دیگر مردان ده گله را جمع می کند، ولی دسیسه های روت و استوکفلت که در جامه مردان خدا قرار دارد لحظه به لحظه حلقه را بر گردن شان تنگ تر می کند. ابتدا با عزل کلانتر حامی مردم و گماردن فردی خائن و سپس مصادره گوزن های اهالی که تنها مایملک شان محسوب می شود. این رفتار به زودی خشم عمومی را دامن زده و زمانی که حتی کاردینال را در جبهه مقابل می یابند، گروهی از مردها به سراغ روت رفته و او را به قتل می رسانند. واقعه ای که متجر به اعدام و زندانی شدن گروهی از مردها و زن ها از جمله الن منتهی می شود...

چرا باید دید؟

یک فیلم بزرگ، تکان دهنده و صریح و کم نظیر در باره اتحاد شوم سرمایه داری و مذهب که در زمانی درست ساخته شده و باید هر کسی که اندک تردیدی درباره اتوریته دینی و تبعات شوم حکومت مذهبی دارد آن را ببیند.

فیلم که بر اساس مستندات تاریخی ساخته شده، در عین اینکه می کوشد تصویری صادقانه از تلاش مردم اسکاندیناوی برای گریز از اتوریته مذهبی و نفوذ کلیسا بر زندگی دنیوی و حکومت ارائه کند، به نوعی تصویرگر شرایط حاکم بر بسیاری از کشورهای دنیا در حال حاضر است. کشورهایی که افراد بسیاری به دلیل مقاومت در برابر سرمایه داری و یا حکومت دینی جان و مال خود را به راحتی از کف داده اند.

شورش کائوتوکینو که با سرمایه ٦٠ میلیون کرون دانمارک ساخته شده، برای سینمای این کشور محصولی پر خرج محسوب می شود که سکان هدایت آن را در دست های تیلس گائوپ ٥٣ ساله در دست دارد. مردی که خود زاده کائوتوکینو است و شاید یکی از بستگان آدم های همین قصه باشد. ولی وسعت دیدی که دارد او را سال ها قبل از افتادن به دام کارگردانی داستان مغرضانه ای چون بدون دخترم هرگز بازداشت. نیلس پس از یکی دو تجربه در زمینه بازیگری در دهه ١٩٧٠ با نوشتن و کارگردانی ردیاب در سال ١٩٨٧ شروع به فیلمسازی کرد. شورش کائوتوکینو هفتمین فیلم او پس از دو دهه فیلمسازی به شمار می رود و می شود آن را بهترین نمونه برای آشنایی با سبک کار پخته و زیبای این فیلمساز نروژی اعلام کرد.

فیلم در واقع نمایش مکانیسم استیلای دیکتاتوری مذهبی بر جان و مال انسان هاست. اینکه چگونه مخالفت با مردان خدا! می تواند مخالفت با خدا و کفر قلمداد شود. و مقاومت در برابر چنین کسانی که حتی کلام کتاب مقدس شان-به قیمت نابودی انسان های دیگر یا حداقل استثمارشان- را دستاویز سود دنیوی می کنند پاداشی جز مرگ یا حبس ندارد. چیزی که در سه دهه اخیر بر سر میلیون ها ایرانی آمد. امثال روث و اسکتوکفلت هم در میان ما کم نبودند، امثال الن و ماتیس نیز.. ولی اهالی اسکاندیناوی که به صاحبان بی دین ترین -یا شما بخوانید لائیک ترین- دولت های دنیا مشهورند به گواهی نوشته های پایان فیلم برای رسیدن به شرایط فعلی راه دراز و پر هزینه ای را پیمودند. دولت نروژ پس از یک قرن و نیم طی مراسمی سر اعدام شدگان شورش کائوتوکینو را در کنار بدن هایشان دفن کرد و از آنها اعاده حیثیت نمود. مطابق معمول اینکه همه خبرها به خاورمیانه اعم و ایران اخص دیر می رسد، لابد ما نیز باید یک قرنی در انتظار به سر ببریم و باز هزینه هایی پرداخت کنیم. ولی شک ندارم تماشای چنین فیلم هایی با ارزشی می تواند این مسیر و زمان انتظار را کوتاه تر کند. شورش کائوتوکینو در کنار تصویری که از زندگی سامی ها به نمایش می گذارد، نشان دهنده بلوغ سیاسی اجتماعی یک هنرمند نیز هست. بی صبرانه منتظر فیلم بعدی تان هستم آقای گائوپ و شاکرم که هنوز انسان های فرهیخته ای چون شما زیر این آسمان آبی وجود دارند!

ژانر: درام.

سایت رسمی فیلم

Interview with Larry Bishop

newwave — Wed, 24 Dec 2008 12:43:18 GMT

کوئنتین تارانتینو یکی از نام های جنجالی در سینمای روزگار ماست و طبعاً قرار گرفتن نامش در عنوان بندی هر فیلمی توجه برانگیز است. تارانتینو در سال های اخیر خود کمتر فیلم ساخته و ترجیح داده در کنار فیلمسازان تازه کاری قرار بگیرد که به نوعی با سلایق وی همسو هستند. بدیهی است فیلمی که نام تهیه کننده اش تارانتینو باشد، به خودی خود حتی قبل از نمایش جنجال هایی به پا می کند و طرفدارانی هم برایش پیدا می شود. آخرین این نوع پدیده ها فیلم سواران جهنمی و کارگردانش لری بیشاب است. فیلمی که قرار است یادآور ایزی رایدر یا فرشتگان دوزخ ٦٩ باشد و احیا کننده فیلم های موتورسیکلت سواری دهه شصت.... بهتر است فیلم را از زبان خود بیشاپ بشنوید.

گفت و گو با لری بیشاپ

شیفته کارهای سرجیو لئونه هستم

لری بیشاپ بازیگر، فیلمنامه نویس و کارگردان آمریکایی متولد فیلادلفیا و فرزند سیلویا روزگا و کمدین مشهور جوئی بیشاپ(عضو گروه Rat Pack) است. بعد از تحصیل در بورلی هیلز با راب راینر، آلبرت بروکز و ریچارد دریفوس یک گروه بداهه نوازی تشکیل دادند. اولین بار در سریال تلویزیونی همسر اتفاقی(١٩٦٦) ظاهر شد و بعد از یکی دو تجربه دیگر با فیلم توحش در خیابان ها(١٩٦٨) به سینما راه پیدا کرد. دومین فیلمش هفت وحشی کم و بیش او را به تهیه کننده ها شناساند. در ١٩٧٤ نقش عمده رئیس موتورسیکلت سوارها در فیلم Shanks به وی داده شد. بعد از بازی در چند فیلم سینمایی و تلویزیونی کوچک بازی در کنار دریفوس در The Big Fix سبب شد تا کمپانی یونیورسال او را تحت قرارداد خود در آورد. از سریال های مشهوری که در این دوره موفق به حضور در قسمت هایی از آنها شد می توان به بارنابی جونز و دوک های هازارد اشاره کرد. فیلم تلویزیونی مجتمع آپارتمانی در ١٩٨٠ و سپس گوش بری ٢(نیش ٢) بر شهرتش افزود. اما به دلایلی نامعلوم وقفه ای ١٣ ساله میان این فیلم و بازی بعدیش در دنیای تبهکاران افتاد. فیلمی که بر اساس اولین تجربه فیلمنامه نویسی بیشاپ شکل گرفته بود و و در آن با دنیس لیری و جو مانتنا همبازی بود.

البته بیشاپ قبلاً با نوشتن فیلمنامه های تلویزیونی مانند هالیوود پالاس -به همراه راب راینر- تجربه هایی در این زمینه کسب کرده بود و گویا بعد از این استراحت طولانی قصد داشت تا در زمینه های تازه ای به سینما بازگردد. حاصل این دور خیز، نوشتن و کارگردانی اولین فیلمش Mad Dog Time یا دست به ماشه نام داشت که ریچارد دریفوس، جف گولدبلوم، گابریل بایرن و الن بارکین در آن بازی کرده بودند. فیلم با وجود داشتن بازیگرانی سرشناس و قصه کمدی جنایی جذاب در سینماها شکست سختی خورد و فقط از طریق شبکه نمایش خانگی بود که موفق به بازگرداندن هزینه های تولید خود شد. همین امر سبب دوری مجدد بیشاپ از صحنه به مدت ٨ سال دیگر شد.

آشنایی اش با تارانتینو و انتخابش برای بازی در بیل را بکش ٢ وی را بار دیگر به مقابل دوربین کشاند و سپس سلایق مشترک او و تارانتینو باعث شد تا بیشاپ برای نوشتن و کارگردانی سواران جهنمی اقدام کند. او که در نقش اصلی فیلم نیز ظاهر شده، تا امروز در فیلم های ارزان قیمت متعددی با محوریت موتورسواران بازی کرده؛ از جمله فرشته زنجیرگسیخته (١٩٧٠)، هفت وحشی، کروم و چرم داغ (١٩٧١).

لری بیشاپ(نفر وسط) به همراه اریک بالفور(راست) و مایکل مدسن(چپ)

تا جایی که می دانیم این پروژه سال های طولانی که فکرتان را به خود مشغول کرده بود...

این دوره طولانی آبستنی، فواید زیادی برای من داشت. بدترین چیزی که در ذهن دیگران وجود داشت نگرانی شان از توانایی من در ساختن این فیلم لعنتی بود. در صورتی که چنین مشکلی نداشتم، چون ٥-٦ سال قبل با کوئنتین تارانتینو آشنا شدم. بازیگر زنی که در فیلم نقش دنی را بازی می کند- لورا کایوتی- به من تلفن کرد و گفت که نزد تارانتینو نشسته است و او بهش گفته که یکی از بزرگ ترین دوستداران و طرفداران فیلم های من است. در حالی که من نمی دانستم اصلاً تارانتینو کی هست. فیلم های موتورسیکلت سواری که ٣٠ سال قبل بازی کرده بودم را دوست داشت. در حالی که کسی این فیلم ها را دوست ندارد. فقط چند تا گروه موتورسوار هستند که از این فیلم ها خوش شان می آید. موقع بازی در آن فیلم ها خیلی جوان بودم و از نشان دادن آنها حتی به خانواده ام خجالت می کشیدم.

پس این طوری با تارانتینو ارتباط پیدا کردید؟

بله، از من دعوت کرد به خانه اش بروم و با هم فیلم هفت وحشی -که در ١٩٦٧ بازی کرده بودم- را تماشا کنیم. موقع پرسیدن این سوال بلافاصله در سرم اتفاق هایی شروع به افتادن کرد. در دهه ١٩٦٠ هر وقت از کسی مواد می خریدید به شما می گفت که با آن پرواز خواهید کرد، وقتی تارانتینو این حرف را به من گفت چنین احساسی به من دست داد. چیز سورئالی بود، مثل تابلوهای سالوادور دالی... برای دیدن فیلم به خانه اش رفتم. خیلی با کلاس بود، توی خانه اش یک سالن سینمای ٣٠ – ٤٠ نفره وجود داشت. یک راهرو داشت و روی دیوارهای این راهرو پوستر فیلم های من آویزان بود. قبل از دیدن فیلم شروع به تماشای آنونس هایی با شرکت من کردیم. ٨ تا آنونس! در خاتمه فیلم وقتی چراغ ها روشن شد، به طرفش برگشتم و پرسیدم: چیکار می خواهی بکنی؟ و جوابش" بیا با هم بهترین فیلم موتورسواری را بسازیم" بود.

لری بیشاپ و مایکل مدسن

این ماجرا متعلق به چه زمانی است؟

شش یا هفت سال قبل. این طوری گفت" لری، نوشتن و کارگردانی و همین طور راندن یکی از موتورها توی فیلم سرنوشت توست!". کوئنتین تارانتینو و لغت سرنوشت! نمی توانستم این دو تا را در مغزم کنار هم قرار بدهم، به همین خاطر این همه طول کشید تا فیلم ساخته شد. او هم در آن دوره بیل را بکش را شروع کرد و تا وقتی این فیلم را تمام نکرد، فیلمنامه ام را به او ندادم. بعد هم وینستاین و دیزنی از پروژه کنار کشیدند و غیره، این طوری شد دیگه..

کمی درباره گروه بازیگران فیلم و نحوه کارتان با آنها برای ما حرف می زنید؟ مایکل مدسن گفته که در سایه بازی در بیل را بکش با هم آشنا شدید.

با او ١٠ سال قبل از آن آشنا شده بودم. خیلی تلاش کردیم تا در یک فیلم با هم کار کنیم. وقتی به او تلفن کردم و گفتم که با کوئنتین قرار است یک فیلم بسازیم، بلافاصله ابراز آمادگی کرد. فوراً قسمت های مربوط به او را نوشتم. وقتی تمام کردم اریک بالفور آمد و قسمت های مربوط به خودش را خواند. داشتیم با یک گروه آدم عوضی برداشت های آزمایشی می گرفتیم. وقتی اریک وارد شد... ببین من خودم هم بازیگرم و اگر یکی فوق العاده باشد این را به راحتی می توانم تشخیص بدهم و بگویم. یک سری کارگردان متخصص در بعضی زمینه ها وجود دارد، ولی برای اینکه بفهمید کدام یک از آنها بهترین است باید بازیگر/کارگردان باشید. اریک خیلی خوب بود. دنیس هاپر که بدون شک معرکه است. آشنایی مان هم خیلی باحال بود. ١٩ سالم بود که او را برای اولین بار ملاقات کردم. عجیب بود، با لگد از بار Barney's Beanery بیرونم انداخته بودند. می دونی کجاست؟

دنیس هاپر

خیلی هم خوب.

بارنی، خدا حفظش کند، خیلی آدم با حالی بود و مهم ترین لگد زندگیم را زده بود. به من گفت" فرزند، تا آخر عمر ورودت به اینجا قدغنه" چون که هوس ایجاد مزاحمت برای چند تا دختر را کرده بودم. فحش و الکل! راستش خیلی سر و صدا کرده بودم. منو از زمین بلند کرد و تا دم در برد. تا آن موقع هیچ کس را مثل من با لگد از آنجا بیرون پرت نکرده بود. موقع خارج شدن آخرین آدمی که دیدم دنیس هاپر بود. موقع بیرون کردن من، ایشان در حال وارد شدن بودند. همیشه دلم می خواست این ماجرا را برای دنیس تعریف کنم. بگذریم، فردای آن روز به همان بار رفتم، بارنی هم راستش چیزی نگفت.

انرژی خلاقه ات موقع کار با تارانتینو چطور بود؟

هر دو شیفته کارهای سرجیو لئونه هستیم. آن وسترن ها را دوست داریم. فیلم های گنگستری فرانسوی و لئونه حکم مواد مخدر را برای ما دارند. البته کوئنتین در زمینه این فیلم ها حکم یک دایره المعارف سیار را دارد. موقع کار روی یک فیلم قادر به حفظ خودم هستم، ولی کل سواد من به اندازه انگشت کوچیکه کوئنتین هم نمی شود. قبل از شروع فیلمبرداری، من و کوئنتین با هم ملاقات کردیم و برای بازی کردن نقش پیستوله رو را به من پیشنهاد کرد. این طوری پرچم شروع مسابقه را برای من بلند کرد. گفتم"باشه فردا می آیم و روی یک بخش دیگه فیلمنامه صحبت می کنیم"، اما او به من جواب داد" نه خیر، بفرما برو و برنگرد. دلم می خواد ببینم با این فیلمنامه چیکار می کنی" همش همین بود. مرا تنها گذاشت.

Film Reviews

newwave — Thu, 18 Dec 2008 20:18:18 GMT

معرفی فیلم های روز

درخت لیمو Etz Limon

کارگردان: اران ریکلیس. فیلمنامه: سها عراف، اران ریکلیس. موسیقی: حبیب شادح. مدیر فیلمبرداری: راینر کلاوسمان. تدوین: تووا عاشر. طراح صحنه: میگوئل مارکین. بازیگران: هیام عباس[سلما زیدان]، دورون تاوری[وزیر دفاع اسرائیل ناوون]، علی سلیمان[زیاد دائود]، رونا لیپاز مایکل[میرا ناوون]، طارق قپطی[ابوحسام]، آموس لاوی[فرمانده یعقوب]، امنون وولف[لیبوویتز]، سمادار یارون[تامار گرا]، دنی لشمان[سرباز ایتمار]، هیلی یالون[زیگی ناوون]. 106 دقیقه. محصول 2008 اسرائیل، المان، فرانسه. نام دیگر: Lemon Tree، Les Citronniers، شجره لیمون. برنده جایزه بهترین بازیگر زن/هیام عباس و نامزد 6 جایزه دیگر از مراسم آکادمی فیلم اسرائیل، برنده جایزه تماشاگران- پانوراما از جشنواره برلین، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن و بهترین فیلمنامه از مراسم فیلم های اروپایی.

سلما بیوه ای فلسطینی که تنها دارایی اش باغ لیموی موروثی است، سال هاست همراه کارگر سالخورده اش زندگی ساکت و یکنواختی را می گذراند. تا اینکه یک روز همسایه تازه ای به محل اثاث کشی می کند. این همسایه وزیر دفاع تازه دولت اسرائیل است و خیلی زود آرامش سلما را با حضور خود به هم می ریزد. چون رئیس گروه محافظان وی عقیده دارد، درختان باغ لیموی سلما محل مناسبی برای کمین کردن تروریست ها و در نتیجه کشتن وزیر یا اعضای خانواده اوست. حصارهایی اطراف درختان برپا شده و سلما از سرکشی به درختان خود نهی می شود. اما سلما که درخت ها را مانند فرزندان خود دوست دارد، تصمیم به ایستادگی گرفته است. با راهنمایی های آشنایانش به سراغ وکیلی جوان به نام زیاد می رود. زیاد که از همسر روس تبار و فرزندش جدا شده، می پذیرد تا به سلما در گرفتن حق خویش کمک کند. دادگاه به ضرر سلما رای می دهد، اما سلما خواستار ارجاع پرونده به دادگاه عالی می شود. خبر به رسانه ها درز می کند و کم کم تبدیل به بحث روز می شود. در حالی که وزیر دفاع در سرگرم احداث دیواری بتونی در خطوط مرزی اسرائیل با کرانه غربی است. ولی درگیری وی با سلما چندان به مذاق همسرش خوش نمی آید. چون سلما را مانند خود زنی در حال دفاع از خانه خویش می بیند و همین امر او را در برابر شوهرش قرار می دهد. در حالی که سلما نیز به دلیل رابطه عاطفی به وجود آمده میان او و زیاد مورد سرزنش آشنایان قرار گرفته است...

چرا باید دید؟

اران ریکلیس متولد 1954 است. از نیمه دهه 1970 شروع به فعالیت در عالم سینما کرده و دانش آموخته مدرسه سینمایی بیکنزفیلد انگلستان است. اولین فیلم بلندش در 1984 با نام در یک روز روشن می توانی دمشق را ببینی یک تریلر سیاسی خوش ساخت بر اساس داستانی واقعی بود. هفت سال بعد، دومین فیلمش با نام Cup Final توانست تحسین منتقدان بسیاری را کسب کند و در جشنواره های برلین و ونیز بدرخشد. در 1993 سومین فیلمش زوهار پرفروش ترین فیلم اسرائیل شد. بعد از فیلم مرزها، ستایش نامه اش درباره موسیقی راک اند رول با نام Vulcano Junction در 1999 ساخت. اما شهرت بین المللی با عروس سوری(برنده 3 جایزه از جشنواره فلاندر، برنده جایزه تماشاگران جشنواره لوکارنو و 4 جایزه بزرگ از جشنواره مونترال) در سال 2004 از راه رسید. ریکلیس که فیلم های تلویزیونی، کلیپ و فیلم های تبلیغاتی و مستند نیز ساخته، در تل آویو زندگی می کند اما خود را فیلمسازی جهانی می داند و به اصول انسانی و همزیستی مسالمت آمیز به شدت معتقد و پایدار است.

بیهوده نخواهد بود اگر درخت لیمو را زیباترین و انسانی ترین این هفته و یکی از بهترین های امسال بنامم. فیلمی ساده و در عین حال پیچیده و گیرا که داستانی آشنا را در قالب قصه عشقی نافرجام و خویشتندارانه روایت می کند. درخت لیمو نه فقط یک درام فردی، بلکه یک درام سیاسی جمعی و بالغ است که بر لزوم درک متقابل از سوی عموزاده های نژاد سامی تاکید می کند. اینکه هر دو طرف می توانند همدیگر را –دغدغه هایشان، علایق شان و وابستگی هایشان- را درک کنند شاید چیز تازه ای نباشد، اما در زمانه ای که فیلم های عربی اندکی به این موضوع علاقه نشان می دهند، ساخته شدن آثار متعددی از سوی فیلمسازان اسرائیلی با این تم قابل احترام است. البته فراموش نکنیم که چیزی به اسم سینمای فلسطینی وجود خارجی ندارد، اما دیگر کشورهای همسایه نیز که دل خوشی از اسرائیل ندارند هم کوشش زیادی حتی برای درک دشمن نمی کنند.

ریکلیس با انتخاب یک زن عادی که خاک برایش مفهومی والاتر از فقط خانه دارد، نشان می دهد که قادر به درک و دریافت کسانی است که در جبهه مقابلش قرار دارند. رابطه عاشقانه نافرجام وی با وکیل جوان، رابطه همسر وزیر با وزیر و دخترش یا دوست خبرنگارش که همگی با دقت و پختگی کامل طرح و اجرا شده اند، نشان از تفکری والا دارد. در پایان فیلم همسر وزیر او را ترک می کند. پیروزی نیم بند وکیل او را به دفتر و همسر ثروتمند می رساند. اما وزیر و سلما بازنده های واقعی هستند. در دو سوی دیوار هر دو تنها مانده اند، یکی بی همسر و خیره به دیواری که با دست خود احداث کرده و دنیایش را محدود ساخته و آن سو سلما که سرگشته در میان درختانی که به حکم قانون سر بریده شده اند، چون مرغ نیم بسمل می چرخد و او نیز دیوار را می بیند. درخت لیمو دعوت به برداشتن دیوارهاست. به برچیده دیوارهای تنهایی که از خودخواهی و زیاده خواهی ما انسان ها ناشی می شود. به احترام این انسان و فیلمساز برجسته اسرائیلی باید کلاه از سر برگرفت!

ژانر: درام.

سایت رسمی فیلم

بچۀ عوضی Changeling

کارگردان: کلینت ایست وود. فیلمنامه: جی. مایکل استراچینسکی. موسیقی: کلینت ایست وود. مدیر فیلمبرداری: تام اشترن. تدوین: جوئل کاکس، گری روچ. طراح صحنه: جیمز جی. موراکامی. بازیگران: آنجلینا جولی[کریستین کالینز]، گتلین گریفیث[والتر کالینز]، میشل مارتین[سندی]، مایکل کلی[کارآگاه لستر یبارا]، جان مالکوویچ[کشیش گوستاو برایگلب]، کولم فیوره[رئیس پلیس جیمز ئی. دیویس]، جفری داناوان[سروان جی. جی. جونز]، دنیس اوهارا[دکتر جاناتان استیل]. 141 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نامزد نخل طلای جشنواره کن، نامزد جایزه بهترین موسیقی و بهترین بازیگر نقش اول زن از مراسم گولدن گلاب، نامزد جایزه ساتلایت برای بهترین فیلمبرداری و بازیگر نقش اول زن.

سال 1928، لس آنجلس. کریستین کالینز مادر مجرد مجبور می شود برای رفتن به سر کار پسر 9 ساله اش والتر را در خانه تنها بگذارد. اما زمانی که بازمی گردد، والتر را در خانه نمی یابد. جست و جوهایش نتیجه نمی دهد و مراجعه اش به پلیس نیز سود چندانی ندارد. اما خطابه کشیش گوستاو برایگلب درباره فساد، بی لیاقتی و سهل انگاری پلیس لس آنجلس سبب می شود تا رئیس پلیس و مامورین پرونده به دست و پا بیفتند. چند ماه بعد، پلیس به کریستین اطلاع می دهد فرزندش زنده در شهری دیگر یافت شده است. اما زمانی که کریستین برای تحویل گرفتن پسرش در مراسم برگزار شده توسط پلیس در ایستگاه راه آهن حاضر می شود، خود را با بچه ای عوضی روبرو می بیند. کریستین ابتدا از پذیرش این بچه امتناع می کند، ولی اصرارها و فشارها سروان جونز باعث می شود تا بچه عوضی را به خانه ببرد. رفتار اشتباه کودک بر نظریه کریستین صحه گذاشته و بعد از گفت و گو با معلمه و دکتر وی، بار دیگر نزد جونز می رود. جونز که آبروی اداره پلیس را در خطر می بیند، مقدمات دستگیری و انتقال کریستین را به یک آسایشگاه روانی فراهم می کند. کریستین توسط مدیر آسایشگاه برای امضای کاغذی مبنی بر پذیرش این بچه عوضی به جای والتر تحت فشار قرار می گیرد. اما دستگیر شدن تصادفی قاتلی متهم به کشتن 20 کودک و پیگیری های برایگلب سبب نجاتش شده و نقشه پلیس برای بستن سریع پرونده فاش می شود. اینک همه یقین دارند که والتر در میان کودکان کشته شده است، ولی کریستین هنوز امیدش را از دست نداده است...

چرا باید دید؟

حیرت انگیز است دیدن این همه نیرو و شور در مردی 78 ساله و فیلمسازی که با هر فیلم تازه اش نشانه هایی تازه از چیره دستی خود در کارگردانی را به نمایش می گذارد. گویا ایست وود سالخورده قصد دارد به جبران سال هایی که در برابر دوربین بوده، در این روزها سالیانه دو فیلم بسازد. اما چه خوب که این پر کاری باعث افت کیفی آثارش نشده است.

بچۀ عوضی دومین فیلم ایست وود در سال اخیر است که بر اساس داستانی واقعی(قتل های Wineville Chicken Coop) ساخته شده و مانند بسیاری از فیلم های وی در جشنواره کن مورد توجه قرار گرفته است. بچۀ عوضی برای دوستداران فیلم های پلیسی تمی آشنا دارد: بی لیاقتی پلیس و تلاش برای حصول به نتیجه در کمترین زمان و بستن پرونده که منجر به فاجعه می شود. اما ایست وود در گذر سال ها قواعد بازی را خیلی خوب آموخته و می داند که نمی شود امروز به راحتی روی داستانی تک بعدی مانور داد. پس باید آن را با استفاده از مصالح موجود به شکلی امروزی تر، پیچیده تر و جامع تر در آورد.بر اثر همین تلاش فیلمی که می تواند مبارزه یک مادر برای دسترسی به فرزندش ارزیابی شود، تبدیل به فیلمی در باب اصلاحات اجتماعی می شود. فیلمی در ستایش از دموکراسی و لیبرالیسم که گوشه چشمی به مردان خدا نیز دارد. کسانی چون کشیش برایگلب که خود را صدای خداوند اعلام می کنند و در این فیلم نقشی را بازی می کنند که باید بازی کنند یعنی شبان.

البته ایست وود که بعد از ران هاوارد برای کارگردانی فیلم انتخاب شد، برای پیچیده تر کردن فیلم در جریان وقایع و حتی جزئیات دست برده و پایانی باز به فیلم داده تا درام خود را قدرتی مضاعف ببخشد. ولی در یک کلام می توان فیلم را در ستایش آمریکا دانست، این که چگونه مقاومت زنی از طبقه کارگر می تواند دستگاه عظیم پلیس را به زانو در آورد.

قدرت کارگردانی ایست وود و دقت او در جزئیات، در کنار بازی فوق العاده خوب جولی باعث خلق فیلم موثری شده که با وجود قابل حدس بودن برخی دقایق آن می شود به راحتی به آن دل سپرد و مانند داوران کن یا منتقدان فرنگی زبان به تحسین اش گشود. کارگردانی که 4 اسکار و بیش از 100 جایزه ارزشمند دیگر در کارنامه دارد، نباید غیر از این باشد!

ژانر: جنایی، درام، رازآمیز.

سایت رسمی فیلم

دریاسالار Адмиралъ

کارگردان: آندری کراوچوک. فیلمنامه: ولادیمیر والوتسکی، زویا کودری. موسیقی: روسلان موراتوف، گلب ماتویه چک. مدیر فیلمبرداری: ایگور گرینیاکین، الکسی رودیونوف. تدوین: تام رولف. طراح صحنه: ماریا تورسکایا، الکساندر زاگوسکین. بازیگران: کنستانتین خابنسکی[آدمیرال کولچاک]، لیزا بویارسکایا\آنا]، سرگئی بژرکوف[ژنرال کاپل]، ولادیسلاو وتروف[سرگئی تیمیرف]، آنا کوالچوک[سوفیا]، یگور برویف[میخائیل اسمیرنوف]، ریشار بورینگه[ژنرال ژانن]، اولگ فومین[نیکلای پادگورسکی]، آناتولی پاشینین\روستیسلاو اوگنیوتسف]، ویکتور ورژبیتسکی[کرنسکی]، الکساندر کلایوکین[نخست وزیر پپلیایف]، نیکلای بورلیایف[تزار]. 124 دقیقه. محصول 2008 روسیه. نام دیگر: The Admiral.

الکساندر کولچاک بعد از نشان دادن رشادتی کم نظیر در نبرد با رزمناوهای آلمانی، از سوی تزار نیکلای دوم به مقام دریاسالاری نائل می شود. همزمان با سوفیا تیمرف همسر یکی از همقطارانش آشنا شده و به همدیگر دل می بازند. در حالی که خود نیز متاهل و صاحب یک پسر است. وقوع انقلاب فوریه 1917 سبب می شود تا از مقام خود معزول شود. ولی بعد از مدتی کوتاه از سوی کرنسکی، فرماندهی ارتش روسیه به وی پشنهاد می شود. کولچاک پیشنهاد کرنسکی را رد می کند، ولی پس از مدتی کوتاه با قدرت گرفتن حرکت های بلشویکی رهبری گارد سفید را در جنگ داخلی بر عهده می گیرد. همسر کولچاک ناچار مانند بسیاری به پاریس می گریزد، اما سوفیا بعد از ترک شوهر به نزد کولچاک رفته و در شغل پرستاری شروع به خدمت در کنار محبوب می کند. نبرد روس های سفید با حمایت دولت های خارجی علیه کمونیست پس از پیروزی انقلاب اکتبر 1917 ادامه می یابد، اما سرانجام در فوریه سال 1920 کولچاک دستگیر و با تیرباران شدن وی به جنگ داخلی پایان داده می شود. سوفیا نیز از اعدام نجات یافته و تا نیمه دهه 1970 در شوروی زندگی می کند.

چرا باید دید؟

دو دهه بعد از فروپاشی دولت اتحاد جماهیر شوروی، وزارت فرهنگ روسیه حامی تولید فیلمی درباره قهرمان مقاومت در برابر تشکیل دولت شوراها شده است. اتفاق تعجب انگیزی نیست اگر محصولی 16 میلیون دلاری برای سینمای روسیه به چنین هدفی اختصاص داده شده باشد، چون بلافاصله بعد از فروپاشی و تجزیه اردوگاه شرق این روس ها بودند که به یاد تزارها و امپراطوری پیشین خود افتادند. ظاهراً حکومت جمهوری فعلی که در بحران های مالی، فساد و مافیا بازی غوطه ور است نتوانسته مجد و عظمتی را که ملت روس خواستار آن بوده، فراهم کند. پس چه کسی بهتر از مردی که داستان زندگیش خود افسانه ای بود و تا همین اواخر منابعی رسمی و غیر رسمی اصرار داشتند که دریاسالار کولچاک توسط قوای شورشی چک به بلشویک ها تحویل نشد. بلکه با کمک انگلیسی ها فراری داده شد و تا جنگ جهانی دوم در لندن زندگی کرد. حتی کتاب خاطراتی منتسب به او نیز وجود دارد که در همین دوران نگاشته است!

خوشبختانه آندری کراوچوک، فیلمساز 46 روسی که با فیلم دومش ایتالیایی به شهرت رسید، در سومین فیلم بلند خود راه حل اول را برگزیده و برای اسطوره سازی بیشتر ترجیح می دهد او را شهید راه مبارزه با کمونیسم اعلام کند(نگاهی یکسویه که فیلم از آن رنج می برد). اما آنچه آزاردهنده است نگاه او به پیرنگ عاشقانه قصه خویش نیست که در فیلم های قبلی خود نیز تمایلش به رومانس را آشکار کرده بود. بلکه نگاه غمخوارانه اش به شکوه پوشالی و دروغین سلطنت تزارها است که گویا بازیابی اش آرزوی بسیاری از روس ها شده است. در حالی که ساکنین جمهوری های سابق شوروی در سودای بازگشت حکومت شوراها به سر می برند. خیال هایی که هر دو بر آب است و تاریخ هرگز به عقب باز نخواهد گشت.

اما دریاسالار جدا از جنجال های پیرامونی اش می تواند محصولی غرور آفرین برای سینمای روسیه نیز باشد. فیلمی گران قیمت با جلوه های ویژه خوب و بازیگرانی خوب تر که قابلیت عرضه در بازارهای جهانی را نیز دارد. دریاسالار که برای مقدمات تولید آن زمانی طولانی صرف شده، گوشه چشمی به بزرگ ترین فیلم تاریخ سینمای شوروی نیز دارد. سکانس آغازین و پایانی فیلم سر صحنه فیلمبرداری جنگ و صلح سرگئی باندارچوک(نقش او در فیلم توسط پسرش فیودور بازی شده) می گذرد که سوفیا تیمرف واقعی به عنوان مشاور در آنجا حضور یافته بود. تماشای فیلم به عنوان یک محصول عظیم از سینمایی که روزگاری الهام بخش همه فیلمسازان بود، توصیه می شود!

ژانر: درام، تاریخی، جنگی.

سایت رسمی فیلم

سکوت لورنا Le Silence de Lorna

نویسنده و کارگردان: ژان-پی یر و لوک داردن. مدیر فیلمبرداری: الن مارکون. تدوین: ماری هلن دوزو. طراح صحنه: ایگور گابریل. بازیگران: آرتا دوبروشی[لورنا]، ژرمی رنیه[کلودی مورو]، فابریزیو رونگیونه[فابیو]، آلبان اوکای[سوکول]، مورگان ماریان[اسپیرو]، الیویه گورمه[بازرس]، آنتون یاکولوف[آندری]، گریگوری مانوکوف[کوستا]. 105 دقیقه. محصول 2008 بلژیک، فرانسه، ایتالیا، آلمان. نام دیگر: Lorna's Silence، Il Matrimonio di Lorna، The Silence of Lorna. برنده جایزه بهترین فیلمنامه و نامزد نخل طلای جشنواره کن، نامزد جایزه بهترین بازیگر زن از مراسم فیلم اروپایی.

لورنا مهاجری آلبانیایی برای دریافت تابعیت بلژیک با معتادی به نام کلودی ازدواج می کند. او که در رویای احداث رستورانی در زادگاه خویش است، بعدها از سوی فابیو-که زمینه ورود او به بلژیک را فراهم کرد بود- تحت فشار گذاشته می شود تا برای دادن تابعیت بلژیکی با یک مافیایی روس ازدواج کند. کاری که در ابتدا سهل به نظر می رسد. اما وقتی لورنا متوجه می شود فابیو راهی سریع تر از طلاق برای جدا شدن وی از کلودی تدارک دیده، همه خیال هایش بر هم می ریزد. فایبو تصمیم به از کشتن کلودی گرفته و مردد است که آیا لورنا-که هرگز کلودی را دوست نداشته- در قبال این کار سکوت خواهد کرد یا خیر؟

چرا باید دید؟

برادران بلژیکی داردن در پنجمین دهه زندگی خویش با پنج فیلم بسیار موفق کارنامه شان(قول، بچه، پسر، روزتا و سکوت لورنا) از پدیده های سینمای کشورشان محسوب می شوند و جایگاهی قابل اعتنا در تاریخ سینما هم به دست آورده اند. میزان جوایزی که برای فیلم هایشان دریافت کرده اند از 25 گذشته و هنوز آینده ای پربار در انتظار آنهاست.

آخرین کار برادران داردن نیز مانند آثار پیشین شان درامی کوبنده است. برادران داردن که یک بار به شوخی و جدی گفته بودند: حقیقت همیشه کمتر از داستان جذابیت دارد. همواره در فیلم هایشان به دنبال دست یافتن به ریتم زندگی واقعی بوده اند. سکوت لورنا نیز مانند فیلم های قبلی آنها از رئالیسمی قدرتمند بهره می برد و بر خلاف فیلم های روزگار ما در آن نه از حرکت های پیچیده دوربین خبری هست و نه از جلوه های ویژه آنچنانی...

سکوت لورنا اما به موضوعاتی بس مهم و خطرناک در روزگار ما-مخصوصاً در اروپا- می پردازد: قاچاق انسان و مافیایی که این کار را در دست گرفته و به نوعی برده داری مدرن را رهبری می کند. سکوت لورنا داستان زن های بسیاری از کشورهای اروپای شرقی است که به دام این شبکه ها می افتند. زنانی که گاه متوسط عمرشان به 30 سال هم نمی رسد. یا کشته می شوند یا بر اثر سوءاستفاده های جنسی مکرر دچار پیری زودرس می شوند.

اما داستان لورنا اندکی پیچیده تر است چون نقشه فابیو برای کشتن کلودی بر اثر تزریق بیش از اندازه با تصمیم وی برای ترک مواد مخدر و از طرف دیگر علاقمند شدن لورنا به کلودی به هم می ریزد. خوب اینها ظاهر قصه است و می شود از ان یک ملودرام حسابی ساخت. اما برادران داردن از آن بهانه ای برای ترسیم زندگی مهاجران در بلژیک و اروپا ساخته اند. چیزی که اغلب از انعکاس آن بر پرده سینماها طفره رفته می شود و کمتر دولتی خوش دارد درباره مهاجران و پناهندگان کشورش حرفی زده شود. برادران داردن با این فیلم به پاک کردن صورت مسئله اعتراض می کنند و به حقایق تلخ پیرامون این موضوع انگشت می گذارند.

بر خلاف نام فیلم لورنا چندان هم سکوت نمی کند و گفتن اینکه زنی فراری از عمل است هم دشوار است. او با وجود تهدیدهای فابیو همواره کاری را انجام می دهد که به درستی آن وقوف دارد و راه هایی برای جدایی از کلودی بدون مرگ وی جست و جو می کند. حتی می شود گفت که در لحظاتی که از وی انتظار می رود ساکت باشد، زبان به سخن گفتن می گشاید و خود را به دردسر می اندازد. البته این فقط مردها نیستند که او را دچار تنگنا می کنند، بلکه سیستم است که وی را دچار محظور می کند. مهم نیست که مردهای زندگی او به ملیت های متفاوت تعلق دارند، چون گویا برای سیستمی واحد کار می کنند و ارزشی برای لورنا قائل نیستند.

ساخته شدن سکوت لورنا و نمایش فیلم هایی امثال آن امید به زنده بودن حس نوع دوستی را در اروپایی که در نژاد پرستی پنهان غوطه شده، زنده نگاه می دارد. وضعیت وخیم هست، ولی نا امید کننده نیست!

ژانر: درام.

سایت رسمی فیلم

جمهوری عثمانی Osmanlı Cumhuriyeti

کارگردان: گانی موژده. فیلمنامه: امره بولبول، گانی موژده، فاتیح سولماز. موسیقی: سزگین گزگین. مدیر فیلمبرداری: ئوعور ایچباک. تدوین: مصطفی پرشوا. طراح صحنه: سونا چیفتچی. بازیگران: آتا دمیرر[سلطان عثمان هفتم]، ویلدان آتاسه ور[آسوده]، سومر تیلماچ[یادیگار]، روحسار ئوجال[سهیلا]، علی دوشنکالکار[ایبراهیم پاشا]، بلما جانجیگر[نوبهار]، چارلز کارول[مستر آلهوگان]، نجمی یاپیجی[عزیر]، کرم کوپاجی[دومرول] و سزن آک سو. 95 دقیقه. محصول 2008 ترکیه. نام دیگر: The Ottoman Republic.

بر خلاف دانسته های ما تاریخ مسیر دیگری پیموده و مصطفی کمال در کودکی بر اثر سقوط از یک درخت فوت کرده است. در نتیجه امپراطوری عثمانی هنوز پابرجاست، ولی به شکل حکومت مشروطه اداره می شود. سلطان عثمان هفتم بر سریر سلطنت است، اما کشور عملاً توسط وزرا و از همه بدتر آمریکایی ها و اروپایی ها که همه جا را به اشغال خود در آورده اند، اداره می شود. ایبراهیم پاشا داماد سلطان که روابط نزدیکی با خارجی ها دارد به این نتیجه رسیده که با وجود سلطان عثمان هفتم کشور هرگز وارد اتحادیه اروپا نخواهد شد. پس نقشه ای چیده و با فرستادن دختر زیبایی به نام آسوده در قالب یک دانشجوی هنرهای زیبا به داخل کاخ کوشش می کند سلطان را عزل و نوه اش را به تخت بنشاند. ولی آسوده و عثمان به زودی شیفته هم می شوند و عثمان بعد از ترک کاخ تصمیم می گیرد تا در برابر توطئه های ایبراهیم پاشا و خارجی ها مقاومت کند...

چرا باید دید؟

گانی موژده(یا مژده) با اولین فیلمی که در سال 2000 با نام بیزانس قحبه در هجو فیلم های تاریخی سینمای ترکیه و همین طور تاریخ کشورش ساخت، به شهرت و موقعیت مالی حیرت انگیزی رسید. و همه منتظر بودند تا فیلم دوم او را ببیند، مردی که سابقه ای خوش در معروف ترین نشریه فکاهی ترکیه به نام غرغر(Gır Gır) داشت و از دوران دبیرستان با آن همکاری کرده بود. اما این انتظار هشت سال به طول کشید و حاصل آن جز سرخوردگی نبود.

گانی موژده متولد 1959 استانبول است. از خانواده ای یوگسلاوی تبار است و از جوانی به دلیل علاقه اش به طنز و کاریکاتور با نشریات مختلف در این زمینه همکاری کرده است. بعد از آموزش یک ساله نقاشی و طراحی در آکادمی هنرهای زیبا وارد دانشگاه سینان معمار شده و در رشته سینما و تلویزیون به تحصیل پرداخت. بعد از 8 سال همکاری با مجله غرغر، مجله پک(Fırt) را تاسیس کرد و مدتی نیز سردبیر مجله لق لق زبان(Laklak) بود. بعدها به همراه دوستانش مجله لیمو را به راه انداخت و نوشته هایش در ستون ثابتی به نام قایق پنیر منتشر شد. سپس شرکتی به نام خودکار(Tukenmezkalem) تاسیس و شروع به کار در زمینه تلویزیون و سینما کرد. اولین فیلمنامه اش با نام عربسک در سال 1989 به فیلم برگردانده شد و با موفقیت مالی خوبی همراه بود. موژده تاکنوتن برای بیش از ده سریال تلویزیونی فیلمنامه نوشته و اولین فیلم بلندش بیزانس قحبه از رکوردشکن ترین فیلم های تاریخ سینما ترکیه است و برنامه تلویزیونی اش با نام خارج از بحث روز از موفق ترین برنامه شبکه NTV است.

اما دومین فیلمش که در اوج دعواهای میان طرفداران پیوستن یا نپیوستن به اتحادیه اروپا و حتی موافقان و مخالفان جمهوری و خلافت ساخته شده، بر خلاف بیزانس قحبه از یکدستی برخوردار نیست و تماشاگر را از نیمه دوم دچار بلاتکلیفی می کند. جمهوری عثمانی با وجود بهره گرفتن از یکی از برجسته ترین کمدین های امروز ترکیه-آتا دمیرر- از میانه فیلم به ورطه ملودرام و حتی درام سقوط می کند و اصرار کارگردان بر کمیک بودن وقایع تنها به مضحک شدن آن می انجامد.

فیلم در دقایقی که آتا دمیرر توانسته با شوخی های مناسب صحنه را در کنترل خویش در آورد موفق است، دیگر بازیگران فیلم از جمله دوشنکالکار نیز سعی کرده اند تا در نقش خویش بدرخشند، ولی ویلدان آتاسور فراموش می کند که در یک فیلم کمدی حضور دارد و همین باعث می شود تا عکس العمل دمیرر نیز از حالت کمیک خود خارج شود. اما در پس این ظاهر دوگانه فیلم به موضوعی بس مهم می پردازد. غرور ترک ها و اینکه چرا در برابر ورود به اتحادیه اروپا این همه اختلاف وجود دارد. اختلاف هایی که حل آنها بسیار مهم تر از اختلاف نظرهای میان اعضای اتحادیه اروپا بر سر پذیرفتن ترکیه باشد. خوب، با این تفاصیل هم اگر فیلم ظاهری یک دست و حتی فانتزی تر داشت، باز در پذیرش آن حرفی نبود. ولی کاهش فروش فیلم در هفته دوم نشان از سست بودن فیلمنامه و اجرا دارد و حتی دوستداران دمیرر-مثل خود من- را آزرده خواهد کرد. با این حال اگر دل تان برای تماشای چند شوخی فوق العاده تنگ شده می توانید فیلم را با خیال راحت تا نیمه آن تماشا کنید!

ژانر: کمدی، درام.

سایت رسمی فیلم

مامور انتقال 3 Transporter 3

کارگردان: الیویه مگاتون. فیلمنامه: لوک بسون، رابرت مارک کیمن بر اساس شخصیت های خلق شده توسط خودشان. موسیقی: الکساندر آزاریا. مدیر فیلمبرداری: جیوانی فیوره کولته لاچی. تدوین: کامیل دلاماره، کارلو ریتزو. طراح صحنه: پاتریک دوران. بازیگران: جیسون استیهم[فرانک مارتین]، ناتالیا روداکووا[والنتینا]، فرانسوا برلن[تارکونی]، رابرت نپر[جانسون]، جرون کرابه[لئونید واسیلف]، دیوید آتراکاچی[ملکوم منویل]، ایان ساندبرگ[فلگ]، اریک ابوانی[آیس]، جاستین راجرز[هوراشیو]. 100 دقیقه. محصول 2008 فرانسه. نام دیگر: Le Transporteur 3.

فرانک مارتین مجبور می شود دختر دزدیده شده لئونید واسیلف، رئیس سازمان حفظ محیط زیست اوکراین را در حالی که دستگاهی به مچ دست های هر دو نفرشان بسته شده، از این گوشه اروپا-مارسی- به گوشه دیگرش –اودسا-منتقل کند. فرانک خوش ندارد کاری را به زور انجام دهد، ولی این دستگاه به او اجازه نمی دهد بیش از 75 پا از اتومبیل دور شود و به محض انجام این کار منفجر خواهد شد. همزمان واسیلف با فرستادن مامورینی سعی در نجات دخترش می کند و بازرس تارکونی نیز که پایش به ماجرا کشیده شده، سعی دارد با مارتین تماس بگیرد...

چرا باید دید؟

دوستداران آدرنالین خالص بشتابند که خونسرد ترین قهرمان اکشن زمانه ما بار دیگر سوار اتومبیل زره پوش Audi A8 W12 خود شده و با محموله سکسی اش شهرهای مختلف اروپا را زیر پا می گذارد!

باور بفرمایید ظاهر و باطن قضیه همین است. مهم نیست که مقدار زیادی زباله های سمی قرار است محیط زیست اوکراین و بالطبع دنیا را آلوده کنند، چون انتخاب چنین محموله ای صرفاً عمل کردن به اقتضای روز است و بس! گفتم محموله، بله دقیقاً در اینجا منظور محموله است که باز مانند دو قسمت پیشین باید از جایی به جای دیگر رسانده شود و این بار هم محموله واقعی همین دختر زیبارو است.

الیویه مگاتون با نام اصلی الیویه فونتانا متولد 1965 است که 1996 در با فیلم کوتاه Forte têteورودی خیره کننده به عالم سینما را در جشنواه آوینیون تجربه کرد. او که در پروژه قبلی بسون(آدمکش) کارگردان دوم بود، پس از فیلم های خروج[نامزد جایزه فیلم های فانتزی جشنواره فانتاسپورتو] و آزیر قرمز سومین فیلم بلند خود را در حالی کارگردانی می کند که با تم ها و مضامین جدی آثار قبلی خود اندکی دوری جسته است.

اگر مامور انتقال 3 را که در کنار دیگر محصول پاپا بسون(تاکسی) در حال تبدیل شده به پدیده های سینمای ملی فرانسه هستند، گریزراهی برای خروج سینمای این کشور از بحران های مالی ندانیم ره به خطا پیموده ایم. اما مامور انتقال بر خلاف سری تاکسی بیشتر ظاهری بین المللی دارد و برای پخش در بازارهای جهانی ساخته شده است. تنها چهره ثابت و فرانسوی این سری فرانسوا برلن است و تنها کاربرد مجموعه گسترش شهرت استیتهم به عنوان قهرمان خونسرد اکشن های زمانه ماست. کسی که به ادعای نشریات صحنه های بدل کاری فیلم را نیز خود انجام داده و در طول 16 هفته فیلمبرداری در فرانسه، روسیه و اوکراین از انجام هیچ کار سختی روی گردان نبوده است.

البته مطابق معمول همه دنباله سازی ها، منتقدان ریز و درشت این و آن سوی آب، فیلم را با قسمت اول آن مقایسه کرده و آن را ضعیف تر ارزیابی نموده اند. اما بیایید منصف باشیم: کدام یک از سازندگان فیلم ادعایی جز پر خرج تر و مهیج تر ساختن دو قسمت بعدی و در نتیجه استفاده از معدن طلای تازه دست آمده-و کاریزمای استیتهم- داشتند و دارند؟

می شود فیلم را یک محصول منسجم و یک مکانیسم تولید هیجان نامید که در جاده ها شکل می گیرد و مانند نیای دهه نودی اش سرعت(یان دی بانت) به همه قراردادها وفادار می ماند. بدل کاری ها تاثیرگذار، مکان ها جذاب و بازیگرها با توجه به پیش زمینه ذهنی تماشاگر انتخاب شده اند تا کمترین مشکل بر سر راه هضم این غذای چرب و گران باقی بماند. مانند رابرت نپر چهره منفی فیلم که با مجموعه تلویزیونی فرار از زندان به شهرت رسید، و کاری جز تکرار همان نقش در آدمکش و مامور انتقال نمی کند!

ژانر: اکشن.

سایت رسمی فیلم

پروژه لازاروس The Lazarus Project

نویسنده و کارگردان: جان گلن. موسیقی: برایان تیلر. مدیر فیلمبرداری: یرژی زایلینسکی. تدوین: فرد راسکین. طراح صحنه:جرمی رید. بازیگران: پل واکر[بن گاروی]، پایپر پرابو[لیزا گاروی]، بروکلین پرولکس[کتی گاروی]، باب گانتون[پدر ازرا]، لمبرت ویلسون[آوری]، لیندا کاردلینی[جولی اینگرام]، تونی کوران[ویلیام ریدز]، ملکوم گودوین[رابی]، راس مک میلان[دکتر جیمز]. 100 دقیقه. محصول 2008 آمریکا. نام دیگر: The Heaven Project.

دالاس، تگزاس. بن گاروی مجرم سابق اینک کارگری سخت کوش و همسر و پدری مهربان است و زندگی ساده ای و بی دغدغه ای را با همسرش لیزا و دخترش کیتی می گذراند. تا اینکه یک شب برادرش ریک از راه می رسد. ریک که تازه از زندان آزاد شده به او پیشنهاد انجام کاری پولساز می کند. ریک رد می کند، ولی حوادثی که در پی می آیند وی را مجبور به پذیرش پیشنهاد ریک می کند. حین سرقت ریک و همکارشان فلپس به همراه یکی از نگهبانان کشته می شود و بن به دام می افتد. دادگاه او را در مرگ این سه نفر مقصر دانسته و بن را به خاطر جرم ناکرده به مرگ محکوم می کند. در روز موعود مراسم اعدام با تزریق مواد سمی انجام می شود، اما مدتی بعد بن خود را در میانه یک جاده در ایالت اورگون می یابد. برخورد با کشیشی به نام ازرا او را به این نتیجه می رساند که خداوند او را نجات داده و زندگی تازه ای به وی اعطا کرده و باید زندگی گذشته و خانواده اش را فراموش کند. تلاش های بن برای گریز از آنجا با حضور مرموزی مردی فرشته گون به نام آوری نیز با شکست روبرو می شود. اما بن که خود را بیگناه می داند و در آرزوی پیوستن به خانواده اش می سوزد، با یافتن نشانه هایی به این نتیجه می رسد که این حوادث خواست خداوند نیست و باید بگریزد...

چرا باید دید؟

پروژه لازاروس یا پروژه موهبت الهی اولین فیلم جان گلن در مقام کارگردانی است که همین یکی دو سال اخر با نوشتن فیلمنامه و تهیه کنندگی وارد سینما شده است. دم دست ترین کار وی در زمینه فیلمنامه نویسی را هم می شود فیلم چشم عقاب/ایگل آی اعلام کرد که همین یکی دو ماه اخیر اکران شد و آش دهان سوزی نبود. فیلم اخیر نیز که بر اساس داستانی از اوان آستروسکی تهیه کننده ساخته شده، بر خلاف انتظار توقع ها را برآورده نمی کند.

پروژه لازاروس که در آغاز به دلیل ریتم کند و بهتر است بگوییم به دلیل دوری عامدانه کارگردان از خلق هیجان، ریتمی موقر و تا نیمه داستان و دومین گریز بن ظاهری رازآمیز و حتی دینی دارد. اما با تبدیل شدن قصه در نیمه دوم به فیلمی معمولی در گونه قصه های پروژه های به شدت سری یا دولت پنهان از تک و تا می افتد. وقتی تماشاگر می فهمد همه اینها بازی بیش نبوده و بن دستمایه یک آزمایش در آسایشگاهی روانی شده تا روی احساس گناه او به عنوان نمونه جنایتکاران آزمایش شود، آنچه در پی می آید فقط سرخوردگی است. حتی لحظات گشودن معما و کشف آنچه در پشت پرده می گذرد، عاری از هیجان معمول است.

اگر گلن توانسته بود تم اولیه را حفظ کرده و به زندگی دوباره یا زندگی پس از مرگ بچسبد، شاید اکنون با فیلم منسجم تری روبرو بودیم که می شد با خیال راحت تماشای آن را توصیه کرد. ولی فیلم فعلی حداقل برای دوستداران پل واکر که از وی خاطره خوشی در سریع و خشمگین در یاد دارند، مایوس کننده است. البته با سوژه ای که دارد بعید نیست به همین زودی سر از برنامه های ماورایی سینمایی تلویزیون خودمان درنیاورد!

ژانر: درام، مهیج.

Film Reviews

newwave — Fri, 05 Dec 2008 09:20:18 GMT

معرفی فیلم های روز

سه میمون Üç Maymun

کارگردان: نوری بیلگه جیلان. فیلمنامه: ابرو جیلان، نوری بیلگه جیلان، ارجان کسال. مدیر فیلمبرداری: گوکهان تیریاکی. تدوین: نوری بیلگه جیلان، آیهان ارگورسل، بورا گوکسینگول. طراح صحنه: ابرو جیلان. بازیگران: هاتیجه آصلان[هاجر]، یاووز بینگول[ایوپ]، ارجان کسال[ثروت]، ریفات سونگار]اسماعیل]، جافر کوسه[بایرام]، گورکان آیدین[بچه]. ١٠٩ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ ترکیه، فرانسه، ایتالیا. نام دیگر: Three Monkeys، Les Trois singes. برنده جایزه بهترین کارگردانی و نامزد نخل طلای جشنواره کن.

ثروت نامزد یکی از احزاب در آستانه انتخابات، در محلی خلوت با شخصی تصادف کرده و باعث مرگ وی می شود. او برای فرار از سوء شهرت و گرفتار شدن در آستانه انتخابات، راننده اش ایوپ را با دادن پول راضی می کند تا دروغ گفته و با پذیرش مسئولیت مرگ آن شخص به زندان برود. ثروت در انتخابات بازنده می شود و همزمان با هاجر همسر ثروت رابطه عاشقانه برقرار می کند. اسماعیل فرزند هاجر که متوجه موضوع شده، مادر را متهم می کند. یک سال بعد ایوپ که از زندان آزاد شده، متوجه وقایع می شود. وقتی اسماعیل با هدف پاک کردن شرافت خانواده ثروت را به قتل می رساند، ایوپ برای جلوگیری از به زندان افتادن پسرش اسماعیل کاری را که ثروت به او پیشنهاد کرده بود، اینک به جوانی بی کس و کار تکلیف می کند...

چرا باید دید؟

حالا دیگر نوری بیلگه جیلان برای سینمادوستان سراسر دنیا-حتی ایرانی ها- نامی آشناست و با معرفی سه میمون به آکادمی از طرف کشور ترکیه برای رقابت در بخش اسکار بهترین فیلم خارجی امسال، می رود تا شهرتی ماندگار و جایگاهی رفیع به عنوان نماینده سینمای امروز ترکیه کسب کند.

البته شاید با خواندن خلاصه داستان بالا که بی شباهت به حوادث تکراری در فیلم ها یا اخبار شبکه های جورواجور ترکیه است خود را با فیلم یا حداقل داستانی پیش پا افتاده روبرو فرض کنید، اما بیایید منصفانه به فیلم های فیلمسازان کبیری چون آنتونیونی یا برگمان نگاه کنیم تا آنگاه خود را با پیرنگ های عادی-اغلب عاشقانه حال مثلث های عشقی یا عشق های نافرجام و شکست خورده- رو در رو ببینیم. بیلگه جیلان نیز مانند چنین اساتیدی که می شود آثارشان را الهام بخش فیلمسازان سینمای مینی مالیست فعلی هم نامید، با انتخاب داستانی ساده به راه می افتد. اما نوع نگاه، پرداخت دیداری شنیداری و برخوردش با رسانه به گونه ای است که نوری تازه بر موضوعی کهنه می اندازد. جیلان که در فیلم های پیشین خود از دوستان و اعضای خانواده اش به عنوان بازیگر استفاده کرده بود، در سه میمون برای اولین بار بازیگری حرفه ای-یاووز بینگول- را انتخاب کرده است. بینگول شهرت خود را مدیون کارنامه درخشان خود در زمینه آوازخوانی است[مادرش نیز از معدود عاشیق* های مونث-شاید اولین- و بسیار مشهور ترکیه است که در راه هنر خویش مشقت های بسیار به جان خریده] و حزن و اندوهی که بر چهره مردانه و سمپاتیکش نهفته، او را تبدیل به بازیگری بی نظیر برای نقش ایوپ کرده است.

جیلان در سه میمون نشان می دهد که چگونه ضعف های کوچک می تواند به دروغ های بزرگ تبدیل شده و خانواده ای را تهدید به فروپاشی کند. اما اعضای این خانواده با پنهان کردن حقایق تلخ زندگی شان با دست زدن به هر تلاشی مصمم هستند تا در کنار هم بمانند. اما برای این کار یک چیز لازم است و آن فرار از حقیقت به بهانه نبود تحمل در برابر تلخی ها و مسئولیت ها، نادیده و نا شنیده گرفتن آن، و حتی صحبت نکردن درباره آن است. سه چیزی که در بازی یا مجسمه های سه میمون-نبین، نشنو، نگو- مستتر است. اما آیا این اعمال می تواند آن حقیقت را از میان بردارد؟

سه میمون که در جشنواره کن درخشید و جایزه ای ارزنده برای سینمای ترکیه به ارمغان آورد بر زندگی چهار انسان متمرکز شده و می شود آن را مطالعه ای دقیق و موشکافانه از زندگی انسان های منطقه آناطولی نیز نامید. فیلمی که در ورای داستان ساده خود سوال هایی بزرگ مطرح می کند و شما را به چالش می طلبد. سه میمون نیازمند نگاهی همه جانبه و مطلبی مفصل است که به زودی در همین صفحات خواهید خواند. تا آن روز فرصت دیدار را از دست ندهید!

* به نوازنده تار و همزمان خواننده آوازهای محلی ترکی گفته می شود. اما در منطقه آناطولی- بر خلاف آذربایجان که عاشیق های مشهور و مونثی چون عاشیق پری را در تاریخ خود دارد- این کار هنری مردانه است.

ژانر: درام.

سایت رسمی فیلم

تقریباً باکره Majdnem szüz

نویسنده و کارگردان: پیتر باسکو. مدیر فیلمبرداری: توماش آندور. تدوین: مان. چیلانگ. طراح صحنه: گیولا مولنار. بازیگران: یولیا اوبرانکویچ[بوراکا]، آتیلا توث[ماریج]، گرگلی کاژاس[رونالدو]، فرنس هیوبر[یانوش]، گیورگی چرهالمی[معلم]، شاندور لوکاچ[مرد ثروتمند]، کاتی لازار[مادر رونالدو]، گابور ماته[دکتر گیولوچی]، ایلیدکو پسی[عمه فانی]. محصول ٢٠٠٨ مجارستان. نام دیگر: Piros esernyök، Virtually a Virgin.

بوراکا ١٨ ساله شده و دوست دارد روز تولدش را در هتلی پنج ستاره به همراه دوست پسرش یانوش جشن بگیرد. دولت به افرادی که پا به سن ١٨ سالگی می گذارند، مقدار مشخصی پول می دهد. بوراکا نیز بعد از گرفتن این مبلغ به همراه دوست پسرش سه چهار روز رویایی را در هتل می گذراند. پول خیلی زود تمام می شود و یانوش که متوجه نگاه مردان ثروتمند و مسن ساکن هتل به دوست دختر جوانش شده، بوراکا را در ازای پولی هنگفت به به مردی به نام رونالدو می فروشد. بوراکا عملاً تبدیل به یک فاحشه شده، اما همزمان جوانی به نام ماریج نیز با وی آشنا شده و قادر نیست فکر او را از سرش بیرون کند..

چرا باید دید؟

پیتر باسکو(زاده اسلواکی) یکی از بزرگان سینمای مجارستان است که به رغم سن و سالش-٨٠ سال- هنوز می نویسد، کارگردانی و تهیه می کند و گاه مشاغل مختلف دیگری در پشت دوربین بر عهده می گیرد. باسکو که از اواخر دهه ١٩٤٠ با فیلمنامه نویسی آغاز کرده، شهرت خود را میدون فیلم های تابستان روی تپه (١٩٦٧)، Jelenidö(١٩٧٢) و این اواخر هالوها و گنگسترهاست.

تقریباً باکره سی و چهارمین اثر او در زمینه کارگردانی است که نگاهی هر چند شاد و مفرح به وضعیت اقتصادی امروز مجارستان می اندازد، اما بی رحمی های زندگی شهری را نیز با ریزبینی تمام تصویر می کند. اغلب جمهوری های سابق اتحاد جماهیر شوروی یا کشورهای اقمار آن در مصاف با کاپیتالیسم خیلی زود سرخورده شدند-هر چند پشیمانی دیگر سودی نداشت- و گاه شدت بحران ها یا فسادی متعاقب آن فروپاشی آن چنان شدید بود که خود را ناتوان از حل مشکلات زندگی شهری تازه یافتند. چیزی که در تقریباً باکره به وضوح تصویر شده و عملاً بوراکای ١٨ ساله را وارث همه آن ویرانی ها اعلام می کند. دختری که تازه بالغ شده-مانند جامعه تازه به آزادی دنیای سرمایه داری رسیده- و عقلش سر جایش نیست و به راحتی در برابر خواسته های یانوش مبنی بر خودفروشی تسلیم می شود. البته تلخ ترین نکته ماجرا اینجاست که یانوش هم او را در برابر تامین نیازی جدی به تن فروشی وادار نمی کند، بلکه هدفش به دست آوردن یک موتورسیکلت است. گویا این تقدیر اروپای شرقی و اردوگاه کمونیسم است که در برابر خودفروشی چندان مقاومتی به خرج ندهد!

بین خودمان بماند باسکو هم کمی شیطنت به خرج داده و از ارائه صحنه های اروتیک-شما بخوانید تن فروشی تصویری!- برای جذب مشتری-اصل بدیهی سرمایه داری!- خود داری نمی کند. اما تربیت کهن او نمی تواند نیاز به انتقاد از خود روزمره را فراموش کند. اگر ندانید که باسکو ٨٠ سال دارد، شیفته کار او با تکنولوژی دیجیتال شده و به وجود روحیه ای طناز و جوان در پشت دوربین یقین خواهید کرد. پس فرصت تماشای چنین فیلمی را از دست ندهید!

ژانر: درام.

ماداگاسکار: فرار به آفریقا

Madagascar: Escape 2 Africa

کارگردان: اریک دارنل، تام مک گراث. فیلمنامه: اتان کوهن. موسیقی: هانس زیمر. تدوین: مارک ای. هستر. بازیگران:برنی مک[زوبا]، بن استیلر[الکس]، کریس راک[مارتی]، دیوید شوایمر[ملمن]، جادا پینکت اسمیت[گلوریا]، ساشا بارون کوهن[جولین]، سدریک د اینترتینر[موریس] اندی ریختر[مورت]، الک بالدوین[ماکونگا]. ٨٩ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا. نام دیگر: Madagascar 2 ، Madagascar: The Crate Escape.

در ادامه ماجراهای قسمت پیشین، الکس شیر، مارتی گورخر، ملمن زرافه و گلوریای اسب آبی که از باغ وحش نیویورک گریخته اند، سر از میان طبیعت وحشی آفریقا در می آورند. جایی که الکس با بقیه اعضای خانواده اش ملاقات می کند، اما به دلیل سپری کردن مدت زیادی در باغ وحش مشکلات ارتباطی زیادی میان آنها به وجود می آید...

چرا باید دید؟

خوب، آفریقا به نظر جای فوق العاده ای برای زندگی می آید، ولی بهتر از سانترال پارک نیویورک هم هست؟

انیمیشن موفق ٢٠٠٥ که دوستدارانش با بی صبری انتظار دنباله آن می کشیدند سرانجام به نمایش در آمد و مطابق معمول همه دنباله ها روی طناب باریک موفقیت فیلم پیشین راه می رود. این بار نیز ایده برخورد حیوانات خو گرفته به زندگی باغ وحش با طبیعت وحشی پی گرفته شده و در کنار آن حوادث تلخ و شیرینی برای قهرمانان فیلم رخ می دهد. البته این بار نقش پنگوئن ها کمی پر رنگ تر شده و طبعاً لحظات بامزه بیشتری نیز به خود اختصاص داده اند. این بار هم پنگوئن ها که در قسمت پیشین طراح نقشه فرار بودند، با به دست آوردن بقایای یک هواپیما و تعمیر آن در صدد کمک به قهرمان های ما برای بازگشت به نیویورک برمی آیند. اما فرجام کار گردشی مفصل در آفریقا است!

باز هم قهرمان های ما که خود را در محیطی تازه یافته و گمان می کنند به سرزمین آبا و اجدادی خویش برگشته اند، با حوادثی روبرو شده و در انطباق با طبیعت دچار سختی می شوند. خوب، یعنی باز هم یک انیمیشن دیگر درباره خودباوری و یک فیلمی نمونه ای آمریکایی درباره ارزش ها و دانستن قدر عافیت!

گویا جماعت آن ور اقیانوس یا دست کم اطفال شان دچار مشکل خودباوری شده اند یا زعمای قوم در صدد تلقین قیمت داشته هایشان به آنها هستند تا مباداً کاه و جوی کسی زیادی کرده و مثل حیوانات باغ وحش لوکس نیویورک لنگ و لقد بیندازد. ملالی نیست! ولی با فراموش کردن این نکته نه چندان بی اهمیت می شود از حرکات بامزه قهرمان فیلم و ماجراهای آن لذت برد. چیزی که تهیه کنندگان شرک به خوبی دریافته و دست دو کارگردان فیلم را در خلق مجدد لحظات موفق پیشین باز گذاشته اند.

تیم مک گراث و اریک دارنل همین چند سال قبل بود که با قسمت اول ماداگاسکار به شهرت رسیدند. هر دو تجاربی در زمینه انیمیشن داشتند و دارنل قبل از آن انیمیشن کوتاه و موفق Gas Planet و مورچه ای به نام زی را ساخته بود. اما ماداگاسکار توانست هر دو را بک شبه به شهرتی جهانی برساند. چهار حیوان باغ وحش نیویورک پولی هنگفت نصیب تهیه کنندگان فیلم کردند و بلافاصله مقدمات ساخت دنباله نیز فراهم شد. هم اکنون نیز گروه مک گراث و دارنل سرگرم کار روی قسمت سوم هستند که در سال ٢٠١١ به نمایش در خواهد آمد. ماداگاسکار ٢ که تا این لحظه فروشی نزدیک به ١٥٠ میلیون دلار در اکران آمریکا داشته است. فیلم به برنی مک تقدیم شده که ماداگاسکار ٢ آخرین کارش محسوب می شود.

ژانر: انیمیشن، اکشن، ماجرایی، کمدی، خانوادگی.

سایت رسمی فیلم

رفتن: مارلون و براندوی من

Gitmek: Benim Marlon ve Brandom

کارگردان: حسین کارابی. فیلمنامه: حسین کارابی، آیچا دامگاجی. موسیقی: کمال س. گورل، حسین یلدیز، اردال گونی. مدیر فیلمبرداری: امره تانیلدیز. تدوین: مری استفن. بازیگران: آیچا دامگاجی[آیچا]، حاما علی خان[حاما علی]، چنگیز بوزکورت[آزاد-قاچاقچی]، امراه ئوزدمیر[سوران]، آنی ایک کایا[آریکانس]، نسرین جوادزاده[دریا]، ماهیر گونشیرای]ماهیر]. ٩٣ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ ترکیه، انگلستان، فرانسه. نام دیگر: Gitmek: My Marlon and Brando، My Marlon and Brando، To Go. برنده جایزه قلب سارایووا برای بهترین بازیگر زن/دامگاجی از جشنواره سارایووا، برنده جایزه بهترین فیلمساز تازه کار از جشنواره ترایبکا، برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره استانبول، برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره آدانا، برنده جایزه فیپرشی از جشنواره قدس، برنده جایزه فیپرشی و جایزه کلیسای جهانی از جشنواره اریوان، برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره سارایووا، برنده جایزه بهترین بازیگر مرد نقش مکمل/ولگا سورگو از جشنواره آنتالیا، برنده جایزه بهترین فیلم آسیا-خاورمیانه از جشنواره توکیو، برنده جایزه بهترین فیلم از جشنواره بودرلندز.

آیچا بازیگر تئاتر و اهل استانبول با حاما علی بازیگر کرد تبار اهل جنوب عراق، سر صحنه یک فیلم آشنا و همبازی می شود. در طول فیلمبرداری آن دو عاشق یکدیگر می شوند، اما با به پایان رسیدن فیلمبرداری اجباراً حاما علی به عراق و آیچا به استانبول بازمی گردد. وقتی ارتش آمریکا به عراق حمله می کند، ارتباط دو محبوب از هم گسسته می شود. این واقعه سبب می شود تا آیچا رودروی خانواده و اطرافیان و همکارنش در تئاتر ایستاده و در وضعیتی که هر کس به خاطر جنگ در حال گریز از عراق است، برای رسیدن به حاما علی سفری به داخل عراق را آغاز کند...

چرا باید دید؟

حسین کارابی متولد ١٩٧٠ استانبول است. بعد از ٤ سال تحصیل در رشته اقتصاد تغییر رشته داده و در دانشگاه مارمارا-مرمره- سینما خوانده است. بعدها بخش سینما را در مرکز فرهنگی خاورمیانه تاسیس کرده و مدتی مدیریت آن را بر عهده گرفته است. کارابی کار خود را در زمینه مستندسازی از ١٩٩٦ با فیلم اردوگاه ارتوش آغاز کرد و رفتن اولین فیلم داستانی وی محسوب می شود. مشهورترین فیلم کارنامه او مرگ بی صدا[درباره زندان های انفرادی در آمریکا] جوایز فروانی از جشنواره های معتبر دریافت کرده است. کارابی فیلم کوتاه نیز ساخته و گاه به عنوان تدوینگر در فیلم های دیگران حضور به هم رسانده است.

رفتن درام سیاسی و جاده ای است که قصه ای عاشقانه در پیش زمینه دارد. عشقی که نه تبار می شناسد و نه جغرافیا و نه مرزهای سیاسی...

فیلم که در لوکیشن های متعددی از استانبول، دیارباکیر، ماردین، سیلوپی، وان در ترکیه گرفته تا ارومیه در ایران و اریبل و سلیمانیه در شمال عراق فیلمبرداری شده، را می شود فیلمی با محوریت موضوعی حقوق بشر دانست. چیزی که دلمشغولی اصلی کارابی است و در فیلم های پیشن خود نیز به گونه ای شایسته تقدیر به آن پرداخته است. او برای ساختن رفتن بیش از ٦٠٠٠ کیلومتر راه رفته و رنج های بسیار برای تامین هزینه های فیلمش کشیده و بدون شک اگر کمک وزارتخانه های فرهنگ چند کشور نبود، امکان به ثمر رساندن پروژه نبود.

کارابی با گذر از این رنج ها، در فیلم خود روح زمانه را دمیده و وابستگی روزافزون ما به رسانه را نیز به تصویر می کشد. حاماعلی نامه های عاشقانه خود به آیچا را روی نوار ویدیوی هندی کم ضبط کرده و برایش می فرستد. اما این نامه ها حاوی تصاویر دیگری نیز از خشونت و بی رحمی جاری در عراق هستند که آیچای نشسته روی کاناپه نرم خود در استانبول را می آشوبد. اینکه داستان فیلم واقعی است و بازیگران آن، وقایع چند سال گذشته خود را بار دیگر در برابر دوربین جان بخشیده اند بر تاثیرگذاری و عمق آن می افزاید. در زمانه ای که عشق ها نیز کم رنگ شده، دیدن چنین عشاقی می تواند امید به آینده را زنده نگاه دارد.

کارابی در کنار این عشق به موضوع مهاجرت و هنرمندان در تبعید نیز اشاراتی می کند و به دلیل نگاه قاطع و انسانی او به چنین مسائلی است که رفتن گرفتار سانسور می شود. متاسفانه جنجال های آفریده شده بر سر سانسور فیلم که مدتی طولانی بحث روز روزنامه ها نیز بود سبب شد تا بسیاری فیلم را یک اثر تبلیغاتی سیاسی قلمداد کنند. اما به شما اطمینان می دهم که رفتن از چنین حال و هوایی به شدت دور و فیلمی فرا مرزها است. فیلمی که شما را وادار خواهد کرد به تولد یک فیلمساز هوشمند و به شدت متعهد در این جغرافیا ایمان بیاورید. شدیداً توصیه می کنم!

ژانر: درام، عاشقانه، جنگی.

سایت رسمی فیلم

شهر امبر City of Ember

کارگردان: جیل کنان. فیلمنامه: کارولاین تامپسون بر اساس کتاب جین دوپراو. موسیقی: اندرو لاکینگتون. مدیر فیلمبرداری: ژاویر پرز گروبه. تدوین: آدام پی. اسکات، زیک اشتینبرگ. طراح صحنه: مارتین لاینگ. بازیگران: بیل مورای[شهردار امبر]، تیم رابینز[لوریس هارو]، سیرشه رونان[لینا میفلیت]، مارتین لاندو[سول]، مکنزی کروک[لوپر]. ٩٥ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

شهر امبر و شهردار آن برای نسل های آینده دنیایی زیبا و روشن خلق کرده اند. اما اصلی ترین و قوی ترین ژنراتور شهر دچار مشکل شده و تمام لامپ های بزرگ شده شروع به روشن و خاموش شدن کرده اند. لینا میفلیت و دون هارو، دو نوجوان تصمیم به دنبال سرنخ های موجود برای گشودن راز قدیمی شهر می شوند. هدف آنها کمک به خروج اهالی شهر قبل از خاموش شدن همیشگی لامپ هاست ...

چرا باید دید؟

جیل کینان را دو سال قبل با خانه هیولا شناختیم. انینمیشنی بدیع که در کنار پول ساز بودنش، موفق به جلب توجه منتقدان نیز شد. شهر امبر که بر اساس منابع موجود نام آن ریشه ای مجاری دارد و به معنی شهر مردان یا کارگران است، دومین فیلم این کارگردان ٣٢ ساله انگلیسی است که نتوانسته موفقیت فیلم قبلی را تکرار کند. شهر امبر با وجود داشتن بودجه ای متواضعانه-٣٨ میلیون دلار- و بازیگرانی مشهور نتوانسته بیش از ١٠ میلیون دلار در اکران آمریکا به دست آورد. چیزی که با توجه به پیشینه فیلم های این چنینی در سال های اخیر غیر منتظره بود و گمان می رفت با حضور بازیگر نوجوان فیلم کفاره و همکار فیلمنامه نویس تیم برتون در ادوارد دست قیچی، عروس مرده در پروژه توفیق نصیب سازندگان فیلم شود.

شهر امبر مطابق معمول فیلم های نوجوانان به موضوع شجاعت می پردازد و در ادامه موج ارباب حلقه ها و نارنیا-با کمی مسامحه هری پاتر- ساخته شده است. بدیهی است که پولساز بودن این پروژه ها باعث شد تا اغلب استودیوها در جدول تولید آینده خود جایی برای فیلم های پر خرج مخصوص نوجوان ها که از کتاب های مشهور اقتباس شده، بگنجانند. شهر امبر قرار بوده فرمول موفقیت آن فیلم ها را تکرار کند: دو نوجوان دنیایی سحرآمیز ورای دنیای یکنواخت خود کشف می کنند. یعنی دعوت بنده و شما به شرکت در یک ماجرای مهیج که از نظر بصری نیز خوب پرداخت شده و پر از جانوران ساخته شده با رایانه است و ....

اما، گویا شباهت قصه با فیلم های علمی تخیلی دهه ١٩٦٠ و ٧٠ آمریکایی مانند فرار لوگان، سیاره میمون ها و تی اچ ایکس ١١٣٨ در زمینه گریز از مدینه های فاضله کسالت بار به مذاق نوجوان ها خوش نیامده است. چون هدف سازندگان فیلم جذب تماشاگران مقطع سنی ٨ تا ١٠ ساله بوده و بدیهی است که فیلمی با موضوعی پسا آخر زمانی نتواند از سوی آنان پذیرفته یا هضم شود. با این حال نمی شود از بازی های خوب شخصیت های اصلی و حال و هوای خلق شده ستایش نکرد. کینان موفق شده اقتباسی خوب به نمایش بگذارد، فقط نیازمند بازاریابی مناسبی است تا آن را برای نوجوان های بالای ١٥ سال به نمایش بگذارد. اگر فرزندی در این سنین دارید، دیدن این فیلم را به او توصیه کنید و اگر خجالت نمی کشید خودتان هم به همراه او به تماشای آن بنشینید. شاید بیش از فرزندتان از فیلم لذت ببرید. بعید نیست!

ژانر: ماجرایی، خانوادگی، فانتزی.

سایت رسمی فیلم

دوشس The Duchess

کارگردان: سائول دیب. فیلمنامه: جفری هچر، آندرس تامس ینسن، سائول دیب بر اساس کتاب جئورجینا، دوشس دونشایر نوشته آماندا فورمن. موسیقی: ر یچل پورتمن. مدیر فیلمبرداری: گیولا پادوس. تدوین: ماساهیرو هیراکوبو. طراح صحنه: مایکل کارلین. بازیگران: کایرا نایتلی[جئورجینا، دوشس دونشایر]، رف فاینس[دوک دونشایر]، شارلوت رامپلینگ[لیدی اسپنسر]، دومینیک کوپر[چارلز گری]، هایلی آتوود[بس فاستر]، سایمون مک برنی[چارلز فاکس]، آیدان مک آردل[ریچارد برینسلی شریدان]، جان شراپنل[ژنرال گری]. ١١٠ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ انگلستان، ایتالیا، فرانسه. نام دیگر: La Duchessa. نامزد بهترین بازیگر زن/نایتلی-بهترنی بازیگر نقش مکمل مرد/راف فاینس-بهترین باتزیگر نقش مکمل زن/هیلی آتوول و بهترین دستاورد تکنیکی/مایکل اوکانر از مراسم فیلم های مستقل بریتانیایی.

سال های پایانی قرن هجدهم. دوشس جئورجینا کاوندیش یکی از زیباترین زنان عصر خویش است. او که با مردی مسن تر از خود- دوک دونشایر- ازدواج کرده، همزمان رابطه عاشقانه ای با سیاستمداری جاه طلب و جوان برقرار می کند و همین رابطه سبب برخوردی تلخ میان او و شوهرش شده، و راه را برای یک رسوایی بزرگ باز می کند...

چرا باید دید؟

سائول دیب فرزند -مایک دیب مستند ساز- را سه سال قبل با عاشق اسلحه یا با عنوان اصلی آن Bullet Boy شناختیم. دیب که تا قبل از آن به مستندسازی اشتغال داشت، با این فیلم که نامش را از تیتر مقاله ای در هاکنی گازت گرفته بود، موفق شد به دلیل خلوص و پختگی کارش ستایش بی نظیر منتقدان را کسب کند. دیب در این فیلم که با استفاده از بازیگران غیر حرفه ای ساخته بود به علاقه جوانان- به خصوص پسرها- به اسلحه و در نهایت نقد فرهنگ استفاده از سلاح و ارتباط آن با امنیت اجتماعی می پرداخت، اما دوشس بعد از وقفه ای نه چندان کوتاه در مسیری متفاوت سیر می کند.

فیلم که نمایش آن با جنجال های رسانه ای پیرامون شباهت دوشس جئورجینا و پرنسس دایانا همراه بود در نیمه اول خود به بی عدالتی های تاریخی در حق زنان می پردازد و این کار را به شکلی ظریف و دقیق انجام می دهد. اینکه چگونه دل زنان زیبا و جوانی چون دوشس در پشت درهای بسته منازل توسط شوهران پیر و ثروتمندشان شکسته می شود شاید برای طرفداران حقوق زنان موردی جالب باشد، اما برای مردها و دوستداران فیلم خوب چه دارد؟ جز کایرا نایتلی که با زیبایی افسونگر-و کلاسیک- خویش کم کم در حال تبدیل شدن به سرقفلی و چهره ثابت فیلم های تاریخی است؟

حتی گفت و گوهایی چون "مردها به راحتی می توانند مکنونات قلبی خود را بر زبان بیاورند. ولی ما زن ها چون نمی توانیم به راحتی سخن بگوییم حرف هایمان را با پوشیدن البسه زیبا بیان می کنیم" می تواند در نیمه دوم سبب سرخوردگی همان مدافعان نیمه اول فیلم شود و از میان رفتن اعتبار دوشس در طول فیلم به دلیل رفتار غلطش او را از حالت نمونه وار خود خارج کند.

به عنوان یک تماشاگر باید بگویم بار دیگر تهیه کنندگان به دام درام های تاریخی عصر ویکتوریا افتاده اند که و با تقلید از آثار جین آستین به تنها دستاوردی که نزدیک شده اند ساختار سریال های آبکی تلویزیونی است و چنین چیزی برای دیب جز شکست اگر نباشد، درجا زدنی بیش نیست. حتی در میان بازیگران شناخته شده فیلم نیز جز شارلوت رامپلینگ و رف فاینس هیچ کس موفق به ایفای نقش جالب توجهی نمی شود، با این حال دوستداران بانو نایتلی و عشاق سینه چاک سریال های آبکی در سراسر دنیا از این یکی هم استقبال خواهند کرد. حتی اگر بعد از تماشای آن جرات توصیه اش به شخص دیگری را نداشته باشند!

ژانر: درام، تاریخی.

سایت رسمی فیلم

رای سرگردان Swing Vote

کارگردان: جاشوا مایکل اشترن. فیلمنامه: جیسون ریچمن، جاشوا مایکل اشترن. موسیقی: جان دنبی. مدیر فیلمبرداری: شین هورلبات. تدوین: جف مک ایوی. طراح صحنه: استیو اسکالد. بازیگران: کوین کاستنر[باد جانسنو]، مدلین کارول[مالی جانسون]، دنیس هاپر[دانلد گرینلیف]، نایتان لین[آرت کرامب]، جورج لوپز[جان سویینی]، پائولا پاتون[کیت مدیسون]، کسلی گرامر[رئیس جمهور اندرو بون]، استنلی توچی[مارتین فاکس]. ١٢٠ دقیقه. محصول ٢٠٠٨ آمریکا.

باد جانسون نه فقط هیچ انتظاری از زندگی ندارد، بلکه تمامی احساس و علاقه اش را نیز از دست داده است. او به تنها چیزی که بها می دهد دخترش مالی است که با وی زندگی می کند. تا اینکه در پی حوادثی ناخواسته، مشخص می شود رای باد می تواند در انتخاب رئیس جمهوری بعدی آمریکا تعیین کننده باشد. رهبر حزب دموکرات دانلد گرینلیف و رهبر حزب جمهوری خواه اندرو بودن که رئیس جمهور وقت آمریکاست، همزمان دست به تلاش هایی مضحک و غریب برای جذب باد به طرف خود می کنند. اما خنده دار از همه قرار گرفتن سرنوشت کشور در دست های فردی بی تفاوت مانند باد است که باعث به هم ریختن اساسی اوضاع می شود...

چرا باید دید؟

با این فیلم که درست همزمان با انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اکران شده، چه باید کرد؟

به تئوری توطئه اعتقاد زیادی ندارم، اما این همزمانی بی دلیل و علت نمی تواند باشد. آن هم در زمانه ای که سیاست های بوش و کسانی که خواستار نشستن بر جایگاه وی برای ٤ سال آتی بودند-از جمله برنده اصلی این انتخابات- می تواند بر زندگی میلیون ها انسان از جمله اهالی خاورمیانه عموماً و ایرانی ها خصوصاً تاثیری عمیق بگذارد. و اینکه تنها رای یک آدم معمولی می تواند سرنوشت همه این انسان ها و خودش را تغییر دهد. اگر تاثیر نگاه فرانک کاپرایی و زندگی شگفت انگیزی است را کنار بگذاریم و به رابطه پدر و دختر نگاه کنیم چه؟

پدری بیکار، دلمرده، آبجوخور و یک بازنده دوست داشتنی که دخترش از او مراقبت می کند و ناگهان این آقای هیچ کس زمانی که معلوم می شود رای اش می تواند تعیین کننده سرنوشت انتخابات بعدی باشد، تبدیل به صدای مردم می شود و همه برای تحت تاثیر قرار دادن وی به دست و پا می افتند. خوب، اگر سر و صدایش را در نیاورید-مثل سازندگان فیلم- باید بگویم که فیلم بازسازی یک فیلم نه چندان مشهور اسپانیایی به نام رای مناقشه برانگیز آقای کایو (١٩٨٦) ساخته آنتونیو گومز ریکو است که بر خلاف فیلم فعلی یک درام بود! متاسفانه آن فیلم را ندیده ام، اما اینکه چگونه جاشوا مایکل اشترن[فیلمنامه نویس امیتی ویل:خانه عروسک و کارگردان Neverwas] موفق به خلق کمدی از یک درام شده، خود موضوعی جالب است. آن هم کمدی متوسطی که به هر حال توانسته ١٦ میلیون دلاری با اتکا به بازیگری از دور خارج شده چون کاستنر از جیب تماشاگران خارج کند.

شکی نیست که رای حتی یک نفر می تواند در تعیین سرنوشت ملتی تاثیرگذار باشد، اما درک انگیزه های آدمی چون باد هنگام مقاومت در برابر پیشنهاد رفاه تا پایان عمر از سوی رقبای انتخاباتی سخت و کمی دور از منطق است، یا عکس العمل های او به سیاست های ضد مهاجران دموکرات ها و سیاست های ضد همجنس خواهان جمهوری خواهان..

البته کارگردان موفق می شود از رهگذر دست انداختن همین سیاست ها لحظاتی کمیک خلق کند و هر دو طرف را زیر آماج تیرهای انتقاد خود بگیرد، و دورویی سیاستمداران را به نمایش بگذارد. اما پایان آرمان گرایانه فیلم همه رشته ها را کمی پنبه می کند. در کل می شود فیلم را یک آب نبات احساسات در آستانه انتخابات برای بزرگسالان آمریکایی نام داد. فیلمی که خیلی راحت تماشا و بعد راحت تر از آن فراموش می شود و نمی تواند برای کسانی چون ایرانی ها که در یک حکومت دیکتاتوری و در سیستم انتخاباتی فرمایشی باید رای دهند، چندان تشویق کننده و دلگرم کننده باشد!

ژانر: کمدی.

سایت رسمی فیلم